Chỉ còn chưa đầy 2 tháng nữa ASIAD 20 tại Aichi và Nagoya (Nhật Bản) sẽ khai mạc, nhưng đến thời điểm hiện tại các đài truyền hình và đơn vị truyền thông trong nước vẫn chưa mua được bản quyền phát sóng đại hội trên lãnh thổ Việt Nam. Điều này khiến người hâm mộ thể thao nước nhà đứng trước nguy cơ không thể theo dõi các môn thi đấu hấp dẫn, trong đó có bóng đá nam U.23 Việt Nam.
Giá bản quyền tăng nhanh, đàm phán gặp khó
Theo tìm hiểu của Thanh Niên, đã có một tập đoàn lớn tiến hành đàm phán với đối tác sở hữu bản quyền ASIAD 20. Tuy nhiên, quá trình thương thảo vẫn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu liên quan đến mức giá chào bán. Một số đơn vị khác thậm chí không tham gia cuộc đua ngay từ đầu vì cho rằng hiệu quả thương mại không tương xứng với chi phí bỏ ra.
Câu chuyện bản quyền ASIAD không phải mới. Tại ASIAD 19 ở Trung Quốc ba năm trước, các đài truyền hình trong nước cũng từng đối mặt với áp lực tương tự. Nhiều đài cho biết họ không thể mua bản quyền bằng mọi giá, buộc phải cân nhắc bài toán tài chính thay vì chỉ dựa trên nhu cầu của khán giả.
Giá bản quyền ASIAD đã tăng với tốc độ chóng mặt trong hơn một thập kỷ qua. Cụ thể, ASIAD 17 năm 2014 chỉ có giá khoảng 200.000 USD (hơn 5,26 tỉ đồng). Đến ASIAD 18, mức giá tăng lên khoảng 2 triệu USD (hơn 52,6 tỉ đồng). Sang ASIAD 19, đối tác nắm bản quyền ban đầu chào bán với giá tới 15 triệu USD trước khi giảm xuống còn khoảng 7 triệu USD, chưa bao gồm chi phí truyền dẫn và thuế, nhưng cuối cùng vẫn không có thỏa thuận nào được chốt. Mức giá ngày càng cao khiến việc mua bản quyền truyền hình trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Bài toán tài chính và sự đồng hành của doanh nghiệp
Với số tiền đầu tư rất lớn, các đơn vị phát sóng phải tính toán khả năng thu hồi vốn từ quảng cáo, tài trợ và các nguồn doanh thu khác. Nếu không bảo đảm hiệu quả thương mại, việc tham gia cuộc đua bản quyền sẽ kéo theo nguy cơ thua lỗ. Bên cạnh giá bản quyền tăng mạnh, việc có hay không có doanh nghiệp đồng hành cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến khả năng mua bản quyền của các đài truyền hình. Có kỳ đại hội, kinh phí mua bản quyền được doanh nghiệp hỗ trợ gần như toàn bộ; nhưng cũng có kỳ các đơn vị phát sóng phải tự xoay xở nguồn tài chính.
Hiện nay, một đài truyền hình trong nước đang cố gắng đàm phán nhưng chưa đi đến kết quả như mong muốn. Trong trường hợp không ai mua được bản quyền truyền hình trên lãnh thổ Việt Nam, khán giả sẽ bị bỏ lỡ một trong những sự kiện thể thao hấp dẫn nhất năm.
U.23 Việt Nam và cơ hội lịch sử tại ASIAD 20
ASIAD 20 có hơn 40 môn thể thao, là sân chơi quan trọng để các vận động viên Việt Nam cạnh tranh huy chương với những cường quốc thể thao châu Á. Bóng đá tiếp tục là môn nhận được sự quan tâm lớn nhất. U.23 Việt Nam nằm bảng C cùng U.23 Uzbekistan, U.23 Philippines và U.23 Kuwait. Với vị thế từng giành huy chương đồng giải U.23 châu Á 2026, U.23 Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội cạnh tranh vé vào vòng knock-out.
Người hâm mộ càng có quyền kỳ vọng khi bóng đá nam Việt Nam từng lập cột mốc lịch sử với vị trí thứ 4 tại ASIAD 2018. Trong khi đó, đội tuyển nữ Việt Nam từng xếp hạng 4 ASIAD 2014 - thành tích tốt nhất trong lịch sử. Không chỉ bóng đá, nhiều môn thế mạnh như cử tạ, bắn súng, taekwondo, karate, cầu mây hay thể thao điện tử cũng được kỳ vọng mang về thành tích cho đoàn thể thao Việt Nam.
Việc không có bản quyền truyền hình sẽ khiến người hâm mộ không thể cổ vũ cho các vận động viên nước nhà, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển của thể thao nước nhà khi thiếu đi sự lan tỏa rộng rãi trên các phương tiện truyền thông. Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần sớm có giải pháp để đảm bảo quyền lợi của khán giả cũng như hỗ trợ các đài truyền hình trong việc mua bản quyền, tránh tình trạng bỏ lỡ một kỳ ASIAD hứa hẹn nhiều cảm xúc.
