Pickleball đang phát triển mạnh tại các đô thị lớn, thu hút đông đảo người chơi từ thanh niên đến người cao tuổi. Tuy nhiên, trong những đợt nắng nóng kéo dài, điều kiện môi trường có thể biến một buổi tập luyện bình thường thành thử thách khắc nghiệt đối với hệ tim mạch.
Những nguy cơ đe dọa sức khỏe trong tiết trời nắng nóng
Các chuyên gia cho biết nguy hiểm không chỉ nằm ở nhiệt độ không khí. Vào giữa trưa hoặc đầu giờ chiều, bề mặt sân nhựa, sân acrylic hoặc bê tông có thể hấp thụ nhiệt rất mạnh, tạo ra mức nhiệt cao hơn đáng kể so với nhiệt độ môi trường. Người chơi khi đó phải chịu đồng thời bức xạ nhiệt từ mặt trời và lượng nhiệt phản xạ từ mặt sân. Trong điều kiện độ ẩm cao, mồ hôi khó bay hơi, cơ thể mất dần khả năng làm mát tự nhiên. Nhiệt độ trung tâm cơ thể tăng lên nhanh chóng nhưng nhiều người không nhận biết được các dấu hiệu cảnh báo ban đầu. Khi quá trình điều hòa thân nhiệt bị quá tải, hệ tim mạch sẽ phải làm việc với cường độ cao hơn để đưa máu ra da nhằm tản nhiệt.
Phân tích sâu điều này, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam cho biết, khi chơi pickleball dưới trời nắng nóng, cơ thể có thể đồng thời đối mặt với hai biến cố nguy hiểm. Thứ nhất là sốc nhiệt do gắng sức. Khi nhiệt độ cơ thể tăng quá cao, hệ thần kinh trung ương bắt đầu bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt, mất định hướng, lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Nếu không được hạ nhiệt khẩn cấp, nhiều cơ quan quan trọng như gan, thận và phổi có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Thứ hai là các biến cố tim mạch cấp tính. Trong quá trình vận động dưới trời nóng, tim phải tăng nhịp và tăng cung lượng để vừa đáp ứng nhu cầu vận động, vừa hỗ trợ thải nhiệt. Trong khi đó, mất nước khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Sự thất thoát các chất điện giải như kali và magie cũng có thể làm gia tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Đối với những người đã có bệnh mạch vành, tăng huyết áp hoặc các bất thường tim mạch tiềm ẩn, đây có thể là yếu tố kích hoạt dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc ngừng tim đột ngột.
'Đáng chú ý, sốc nhiệt và biến cố tim mạch không phải hai quá trình tách biệt. Chúng có thể tương tác với nhau, tạo thành vòng xoáy nguy hiểm: cơ thể càng nóng thì tim càng phải hoạt động nhiều hơn; ngược lại, khi tim hoạt động không hiệu quả, khả năng điều hòa thân nhiệt cũng suy giảm. Kết quả là người bệnh có thể diễn biến rất nhanh từ mệt mỏi thông thường sang tình trạng nguy kịch', bác sĩ Hoàng cho hay.
Chơi pickleball an toàn trong mùa nắng nóng
Một trong những nghịch lý của pickleball là cảm giác 'dễ chơi' khiến nhiều người đánh giá thấp cường độ vận động thực tế. Không ít người chơi liên tục nhiều giờ dưới nắng nóng mà không nghỉ ngơi hợp lý, không bổ sung đủ nước và điện giải hoặc cố gắng thi đấu dù cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi. Một số người lựa chọn chơi vào sáng sớm khi vừa thức dậy hoặc vào khung giờ nắng gắt cuối buổi trưa, thời điểm hệ tim mạch dễ bị tác động hơn. Nhiều trường hợp mang sẵn các bệnh lý tim mạch nhưng chưa từng được phát hiện. Chỉ đến khi cơ thể phải chịu áp lực kép từ vận động cường độ cao và nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, các biến cố nghiêm trọng mới xuất hiện.
Bác sĩ Hoàng khuyến cáo, để hạn chế rủi ro, người chơi nên tránh tập luyện vào thời điểm nắng gắt, ưu tiên sáng sớm hoặc chiều muộn. Cần uống đủ nước trước, trong và sau khi chơi, đồng thời bổ sung điện giải khi vận động kéo dài hoặc ra nhiều mồ hôi. Người trên 40 tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim nên được khám và tầm soát sức khỏe định kỳ trước khi tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao. Bên cạnh đó, các sân và câu lạc bộ pickleball cần được trang bị kiến thức sơ cứu tim phổi, xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp và từng bước triển khai máy sốc tim tự động (AED). Trong bối cảnh các đợt nắng nóng ngày càng cực đoan, đây không còn là trang bị mang tính khuyến khích mà đang dần trở thành yêu cầu cần thiết để bảo vệ an toàn cho người chơi.
Các chuyên gia cấp cứu nhấn mạnh, nếu có người đột ngột gục ngã trên sân, việc xử trí ban đầu có ý nghĩa quyết định. Nếu nạn nhân còn tỉnh hoặc còn thở nhưng nghi ngờ sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa đến nơi râm mát, cởi bỏ bớt quần áo và làm mát cơ thể bằng nước lạnh, khăn lạnh hoặc chườm đá ở vùng cổ, nách và bẹn. Mục tiêu là hạ nhiệt càng sớm càng tốt. Nếu nạn nhân bất tỉnh, không đáp ứng và không còn thở bình thường, cần nghĩ ngay đến ngừng tim đột ngột. Khi đó phải gọi cấp cứu, đồng thời tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức. Nếu có máy sốc tim tự động ngoài bệnh viện (AED), cần sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của thiết bị. Các biện pháp dân gian như cạo gió, xoa dầu hay châm cứu không có giá trị trong những tình huống này và có thể làm mất đi 'thời gian vàng' cứu sống người bệnh.
