Ngành game Việt Nam: Hành trình từ định kiến đến tiềm năng công nghiệp văn hóa
Theo Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trò chơi điện tử đã chính thức được xác định là một ngành công nghiệp văn hóa quan trọng. Nghị quyết này nhấn mạnh việc tập trung phát triển có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời đẩy mạnh tổ chức các sự kiện quốc tế, xây dựng thương hiệu quốc gia và xuất khẩu sản phẩm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngành game tại Việt Nam vẫn còn nhiều rào cản cần vượt qua.
Định kiến xã hội và cơ hội bị bỏ lỡ
Trong những năm gần đây, ngành game Việt Nam đã nhận được sự chú trọng phát triển từ cấp quản lý, với sự dẫn dắt của Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Hàng loạt chính sách hỗ trợ đã được triển khai, bao gồm cấp phép nhanh chóng hơn, khuyến khích sản xuất game có nội dung lịch sử và văn hóa, cũng như thúc đẩy sự phát triển của thể thao điện tử (eSports).
Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều suôn sẻ. Trước năm 2015, game online tại Việt Nam thường xuyên đối mặt với những định kiến nặng nề từ xã hội. Nhiều người còn so sánh việc nghiện game với "ma túy", và các hành vi phạm tội của thanh thiếu niên thường bị quy kết nguyên nhân từ trò chơi điện tử. Giai đoạn từ năm 2010 đến 2012, áp lực xã hội đã dẫn đến việc tạm ngừng cấp phép cho trò chơi điện tử, thậm chí một số địa phương còn cấm đoán các game bắn súng góc nhìn thứ nhất, phải mất nhiều năm sau mới được tháo gỡ.
Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, đã chỉ ra rằng những định kiến này đã khiến ngành game Việt Nam bỏ lỡ cơ hội phát triển. Ông nhấn mạnh: "Ngành công nghiệp game toàn cầu đang tạo ra doanh thu gần 200 tỷ USD, cao hơn cả điện ảnh, xuất bản và sáng tạo nội dung số, nhưng trong một thời gian dài, Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội này vì định kiến xã hội".
Nỗ lực thúc đẩy và những thách thức còn tồn tại
Để khôi phục và phát triển ngành game, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã phối hợp với báo VnExpress và Liên minh Game Việt Nam tổ chức Ngày hội Game Việt Nam – Vietnam Game Verse. Sự kiện này bao gồm nhiều hoạt động như Diễn đàn game Việt Nam, Gamehub để tìm kiếm dự án tiềm năng, và giải thưởng Vietnam Game Awards nhằm tôn vinh các sản phẩm chất lượng. Nhiều trường đại học và trung tâm đào tạo cũng đã đưa game vào chương trình giảng dạy chính quy.
Tuy nhiên, để biến ngành game thành một lĩnh vực công nghiệp văn hóa thực sự, những nỗ lực trên vẫn chưa đủ. Thị trường game hiện nay tại Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc, trong khi các game có nội dung liên quan đến lịch sử và văn hóa Việt Nam còn rất hạn chế, chiếm tỷ lệ không đáng kể.
Bên cạnh đó, các chính sách thuế không thuận lợi đã khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất game (studio) lựa chọn đặt trụ sở tại Singapore thay vì trong nước. Điều này là một nghịch lý khi nhiều studio Việt Nam đã tạo ra các trò chơi nổi tiếng toàn cầu với doanh thu lên đến hàng trăm triệu USD, nhưng lại không thể phát triển mạnh mẽ tại quê nhà.
Hướng đi tương lai cho ngành game Việt Nam
Ngành game Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm để phát triển bền vững. Việc xóa bỏ định kiến xã hội và cải thiện các chính sách hỗ trợ là yếu tố then chốt. Cần có những biện pháp thông thoáng hơn để khuyến khích sản xuất game online trong nước, đồng thời tăng cường đầu tư vào nội dung mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Chỉ khi đó, ngành game mới thực sự trở thành một phần quan trọng của công nghiệp văn hóa, đóng góp vào sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.
