Đá trước chỉ thắng 15%: Thống kê gây sốc
Ngày 30/6, hai đội bóng lớn châu Âu là Đức và Hà Lan cùng chia tay World Cup sau khi thất bại trên chấm 11m trước những đối thủ yếu hơn. Đức thua Paraguay, còn Hà Lan thua Morocco. Điều đáng nói là cả Đức và Hà Lan đều thắng trong khâu tung đồng xu và chọn đá trước.
Theo thống kê từ Opta, trong 13 loạt sút luân lưu gần nhất tại các vòng chung kết World Cup, đội thực hiện quả sút đầu tiên chỉ giành chiến thắng đúng hai lần, tương đương 15%. Con số này trái ngược hoàn toàn với xu hướng lịch sử trước đó, khi đội sút trước thắng tới 63% các loạt sút (15/24).
Nghiên cứu chỉ ra bất công trong thể thức ABAB
Năm 2010, giáo sư Ignacio Palacios-Huerta từ Đại học Kinh tế London thống kê đội đá luân lưu trước có xác suất thắng 60%. Nếu thành công khi đá trước, áp lực cho cầu thủ đá sau của đối thủ sẽ lớn hơn. Nếu một đội thất bại khi đá trước, thủ môn của họ sẽ có cơ hội sửa sai ở lượt sau. Điều này lý giải tại sao nhiều chuyên gia và cầu thủ từng đòi thay đổi cách đá ABAB truyền thống.
Thể thức ABBA từng được thử nghiệm
FIFA từng thử nghiệm thể thức ABBA (giống tie-break trong quần vợt) vào năm 2017 ở các giải trẻ châu Âu và thế giới. Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) áp dụng ABBA ở Siêu cúp Anh và League Cup mùa 2017/18. Hà Lan cũng áp dụng ở mùa giải 2018/19. Trong quãng thời gian thử nghiệm từ tháng 5/2017 đến tháng 8/2018, có 36 trận áp dụng ABBA, kết quả 18 lần đội đá trước thắng và 18 lần đội đá sau thắng, tức tỷ lệ 50-50.
Tuy nhiên, vào tháng 6/2018, FIFA thông báo chấm dứt thử nghiệm ABBA. Giám đốc Kỹ thuật của IFAB, cựu trọng tài David Elleray, nhận xét: "Về mặt thực nghiệm, kiểu đá ABBA có vẻ công bằng hơn, nhưng nó lại hơi khó hiểu". Sự phức tạp trong việc ghi nhớ thứ tự đá, đặc biệt khi loạt sút kéo dài, gây bối rối cho trọng tài, khán giả và ban tổ chức.
Áp lực mới từ ABBA
Mặc dù ABBA giải tỏa áp lực bám đuổi liên tục, nó lại tạo ra hình thái áp lực mới. Nếu đội A ghi bàn ở quả đầu tiên, đội B phải đối mặt với hai quả sút liên tiếp. Nếu cầu thủ đầu tiên của đội B đá hỏng, áp lực tâm lý dồn nén lên cầu thủ thứ hai, có thể khiến loạt sút kết thúc quá sớm, mất đi kịch tính vốn có.
Cuộc tranh luận về luật đá luân lưu vẫn tiếp diễn, đặc biệt sau những thống kê bất lợi cho đội đá trước. Nhiều ý kiến cho rằng FIFA cần xem xét lại thể thức để đảm bảo sự công bằng, dù phải đánh đổi sự đơn giản.
