World Cup 2026 chứng kiến một xu hướng đáng chú ý: các cầu thủ vào sân thay người đóng vai trò ngày càng quan trọng. Theo phân tích của Reuters sau vòng bảng, 43 trong tổng số 215 bàn thắng (gần 1/5) được ghi bởi những cầu thủ không có tên trong đội hình xuất phát. Senegal dẫn đầu với 4 bàn từ ghế dự bị, trong khi Deniz Undav của Đức ghi 3 bàn và có thêm 2 kiến tạo sau khi vào sân.
Thể thức mới và áp lực lịch thi đấu
World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội và 104 trận, thay vì 32 đội và 64 trận như trước. Vòng knock-out bắt đầu từ vòng 32 đội, đồng nghĩa đội vào chung kết phải chơi 8 trận thay vì 7. Thêm một trận nghe có vẻ ít, nhưng ở cấp độ World Cup, đó là 90 phút thi đấu đỉnh cao trong bối cảnh di chuyển xuyên 3 quốc gia, thời tiết khác biệt và thời gian hồi phục hạn chế. Các chuyên gia thống kê nhận định vòng knock-out bổ sung buộc huấn luyện viên phải ưu tiên xoay tua, thận trọng và hồi phục thay vì duy trì đội hình mạnh nhất suốt giải.
Tây Ban Nha và chiều sâu chiến thuật
Tây Ban Nha là ví dụ điển hình. Reuters đánh giá sức mạnh của đội bóng này nằm ở chiều sâu chiến thuật và sự cân bằng đội hình. Trong trận gặp Bồ Đào Nha, Mikel Merino vào sân thay người ở cuối hiệp 2 và ghi bàn thắng quyết định. Xu hướng này đã xuất hiện từ EURO 2024, khi Tây Ban Nha thường xuyên xoay tua nhưng vẫn duy trì chất lượng lối chơi. Ở tứ kết gặp Đức, Merino vào sân ở phút cuối và đánh đầu ghi bàn ở phút 119, đưa Tây Ban Nha vào bán kết.
Bỉ và cách mạng ghế dự bị
Bỉ thậm chí còn cực đoan hơn. Trước Mỹ, huấn luyện viên Rudi Garcia cất Kevin De Bruyne, Jeremy Doku và Romelu Lukaku trên ghế dự bị. Những người thay thế tạo nguồn năng lượng mới, và Hans Vanaken vào sân sau chấn thương của Amadou Onana rồi ghi bàn. Bỉ thắng 4-1 và vào tứ kết. Điều này cho thấy đội hình mạnh nhất không còn là 11 cầu thủ xuất phát, mà là tập thể đủ chiều sâu để thay 4-5 người mà cấu trúc không sụp đổ.
Bài học từ quá khứ
Tại World Cup 2022, Argentina cũng nhiều lần thay đổi cục diện nhờ ghế dự bị. Trong trận chung kết gặp Pháp, Lautaro Martinez vào sân ở hiệp phụ, liên tục khuấy đảo hàng thủ đối phương, tạo tiền đề cho bàn thắng nâng tỷ số lên 3-2 của Lionel Messi. Với World Cup 2026 kéo dài hơn, sức mạnh của cầu thủ dự bị càng khó bị xem nhẹ. Một đội hình xuất sắc có thể thắng một trận, nhưng để sống sót qua cả hành trình, chiều sâu đội hình là yếu tố then chốt.
