Cuộc đối đầu Anh - Argentina: Di sản từ 'cừu thù' thành văn hóa đại chúng
Anh - Argentina: Di sản từ 'cừu thù' thành văn hóa

Anh và Argentina sắp tái đấu ở bán kết World Cup 2026, đúng 40 năm sau khi Diego Maradona biến cuộc đối đầu giữa hai đội thành một sự kiện quan trọng trong lịch sử bóng đá. Sáng 16/7 (giờ Việt Nam), bóng đá thế giới sẽ chứng kiến sự tái hiện của một trong những mối đối đầu gay gắt nhất lịch sử - đội tuyển Anh và Argentina giao tranh tại bán kết World Cup 2026. Không chỉ là một trận cầu giành vé vào chung kết, đây còn là nơi những ký ức về cuộc chiến Falklands và "Bàn tay của Chúa" một lần nữa được khơi lại với tất cả sự căng thẳng vốn có.

Hơn cả một trận bóng

Theo Nation, cuộc đối đầu giữa Anh và Argentina mang một sức nặng khác biệt so với bất kỳ cặp đấu nào khác trên thế giới. Gốc rễ của sự thù địch này nằm ở kỹ thuật trên sân cỏ đồng thời bị chi phối mạnh mẽ bởi bối cảnh chính trị, đặc biệt là cuộc chiến tranh Falklands năm 1982. Sự kiện năm 1982 nổ ra chỉ bốn năm trước khi hai đội chạm trán tại tứ kết World Cup 1986. Sức ép từ dư luận và nỗi đau từ cuộc chiến đã biến trận đấu tại sân Azteca thành một cuộc đối đầu không khoan nhượng, các cầu thủ vừa đá bóng vừa chiến đấu vì tự tôn dân tộc.

Tại chính trận đấu năm 1986 đó, Diego Maradona đã tạo nên một trong những bàn thắng gây tranh cãi nhất lịch sử mang tên "Bàn tay của Chúa". Ông đã táo bạo dùng nắm đấm đưa bóng vào lưới trước sự ngỡ ngàng của tuyển Anh. Chỉ 4 phút sau bàn thắng đầy tranh cãi, Maradona lại khiến cả thế giới ngả mũ với một trong những pha solo vĩ đại nhất lịch sử World Cup. Ông đi bóng qua hàng loạt cầu thủ Anh để ghi bàn, tạo nên một bàn thắng bị cho là "gian lận" và một bàn thắng thiên tài trong cùng một trận đấu.

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Đến năm 1998, mối "thâm thù" này lại có thêm chương mới khi cầu thủ nổi tiếng của tuyển Anh là David Beckham nhận thẻ đỏ. Sự kiện khiến Beckham phải chịu đựng làn sóng quấy rối, đe dọa tính mạng và rơi vào trầm cảm trong một thời gian dài. Không chỉ bóng đá nam, bóng đá nữ cũng ghi dấu những cuộc chạm trán nảy lửa nhưng từng bị lãng quên. Tại World Cup nữ không chính thức năm 1971, Argentina từng đè bẹp Anh 4-1 với cú poker của Elba Selva.

Khi bóng đá bước vào trang sách và những vần thơ

Sức ảnh hưởng của những trận đấu Anh - Argentina lớn đến mức tràn khỏi đường biên sân cỏ để trở thành một phần của văn hóa đại chúng. Chúng được lưu giữ qua những trang thơ và những công trình nghiên cứu tỉ mỉ. Cuốn sách mới nhất vừa ra mắt vào tháng 6 năm nay của Asif Burhan, The Other Side of the Hand of God (tạm dịch: Góc nhìn khác về Bàn tay của Chúa), đã mổ xẻ chi tiết bốn phút định mệnh giữa hai bàn thắng của Maradona. Tác phẩm dựa trên những buổi phỏng vấn cầu thủ, phóng viên, người hâm mộ ngày hôm đó để giải mã sức hút kỳ lạ của trận đấu.

Về phía Argentina, tác giả Andres Burgo trong cuốn El partido (tạm dịch: Trận đấu) (2016) lại khai thác những góc khuất ít người biết như việc các cầu thủ Argentina phải mặc những chiếc áo đấu xanh tự chế đầy thô sơ. Cuốn sách khẳng định trận đấu năm 1986 đã chính thức trở thành một phần trong hệ tư tưởng thần thoại của quốc gia Nam Mỹ này. Các tác giả Anh lẫn Argentina dành nhiều sự quan tâm cho bàn thắng lịch sử của Maradona vào năm 1986.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình

Đỉnh cao của sự lãng mạn hóa bóng đá nằm ở lời bình luận của phát thanh viên Victor Hugo Morales khi Maradona ghi bàn thắng thứ hai năm 1986. Những câu nói như "Cánh diều vũ trụ, bạn xuất phát từ hành tinh nào?" đã biến một khoảnh khắc thể thao thành một tác phẩm văn học thăng hoa. Đoạn bình luận đầy cảm xúc đó của Morales sau này thậm chí đã trở thành chất liệu chính cho cuốn sách Barrilete cosmico (tạm dịch: Cánh diều không gian) của Ariel Magnus. Tác giả đã phân tích nhịp điệu và hình ảnh văn học trong từng câu chữ của Morales, coi đó là một bản anh hùng ca bằng lời.

Mối thâm thù này còn được bất tử hóa thông qua hội họa. Bức bích họa khổng lồ tại quận Palermo, Buenos Aires, tái hiện hình ảnh Maradona bật cao đánh tay vào bóng, đã biến một sự kiện gây tranh cãi thành một tác phẩm nghệ thuật công cộng đầy kiêu hãnh của người dân Argentina.