Ngày 28.7, FIFA công bố kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise - một công ty thương mại trị giá 20 tỉ USD để quản lý World Cup và các giải đấu quốc tế, đồng thời dự kiến bán tối đa 20% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân. Nhưng chỉ trong 72 giờ, trước sức ép của các liên đoàn bóng đá khu vực, toàn bộ đề xuất đã bị rút lại.
- 28.7: FIFA ra mắt kế hoạch FIFA Forward Enterprise.
- 29-30.7: UEFA và 55 liên đoàn thành viên phản đối, đe dọa tẩy chay.
- 31.7: FIFA hủy bỏ kế hoạch.
Sự đảo chiều nhanh chóng này không chỉ khép lại một dự án tham vọng mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tương lai chính trị của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Giáo sư Victor Matheson, chuyên gia kinh tế tại Trường Cao đẳng Holy Cross (Mỹ), nhận định vị thế của ông Infantino đã thay đổi chóng mặt chỉ trong vài tuần.
Kế hoạch tham vọng và cú sốc phản đối
Theo Reuters, sáng kiến thành lập FIFA Forward Enterprise nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Chủ tịch Gianni Infantino. Tuy nhiên, nhiều liên đoàn khu vực phản ứng dữ dội vì cho rằng họ không hề được tham vấn trước khi kế hoạch được công bố. UEFA - liên đoàn bóng đá châu Âu - dẫn đầu làn sóng phản đối.
Phóng viên Reuters Nick Said cho biết: “UEFA đã phản đối rất quyết liệt đề xuất này. Cả 55 liên đoàn thành viên đều bỏ phiếu rằng họ sẽ không tham dự các giải đấu của FIFA nếu đề xuất vẫn còn được duy trì. Điều đó đồng nghĩa với việc World Cup tiếp theo, World Cup nữ tại Brazil vào năm sau cũng như các giải trẻ đều sẽ bị ảnh hưởng.”
Ông cũng cảnh báo đề xuất có thể chia rẽ bóng đá thế giới: “Chúng ta sẽ phải chờ xem sự việc sẽ diễn biến ra sao, bên nào sẽ ủng hộ và bên nào sẽ phản đối. Nhưng rõ ràng đây là giai đoạn rất nguy hiểm đối với bóng đá thế giới và có nguy cơ tạo ra sự chia rẽ sâu sắc.”
Tối hậu thư của UEFA
Không chỉ dừng lại ở phản đối bằng lời nói, UEFA đã phát đi tuyên bố cứng rắn nhất từ trước đến nay nhằm vào FIFA. Tuyên bố nêu rõ sẽ không có bất kỳ đội tuyển quốc gia nào thuộc UEFA tham dự các giải đấu của FIFA nếu đề xuất chưa bị hủy bỏ hoàn toàn và FIFA chưa cam kết không mở quyền quản trị hoặc các giải đấu của mình cho sở hữu tư nhân.
Theo Nick Said, nếu kịch bản tẩy chay xảy ra, World Cup sẽ mất đi giá trị cốt lõi. Ông nhấn mạnh: “Một kỳ World Cup không có các đội tuyển châu Âu thì không còn là World Cup đúng nghĩa. Giải đấu sẽ mất đi phần lớn giá trị vốn có.”
Ba ngày căng thẳng chưa từng có
Trước sức ép ngày càng lớn, ngày 31.7, FIFA buộc phải hủy bỏ kế hoạch thành lập công ty thương mại để quản lý World Cup và các giải đấu khác. Reuters mô tả việc rút lại đề xuất đã khép lại ba ngày căng thẳng chưa từng có trong làng bóng đá thế giới.
Đáng chú ý, ngay cả những liên đoàn vốn được xem là có quan hệ gần gũi với FIFA cũng phản ứng vì không được tham vấn trước khi kế hoạch được công bố. Việc thiếu đồng thuận khiến ông Gianni Infantino phải từ bỏ một trong những dự án tham vọng nhất kể từ khi nhậm chức.
Chuyên gia: Vị thế của Infantino thay đổi chóng mặt
Giáo sư Victor Matheson, chuyên gia kinh tế thuộc College of the Holy Cross, cho rằng chỉ trong thời gian rất ngắn, vị thế của Chủ tịch FIFA đã thay đổi hoàn toàn. Ông nói: “Rất khó để tìm thấy một trường hợp mà vị thế chính trị của một người thay đổi nhanh đến vậy. Chỉ khoảng 2 tuần trước, ông ấy vẫn ở trên đỉnh cao sau khi tổ chức thành công sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh. Thế nhưng chỉ 2 tuần sau, ông ấy đã phải chiến đấu cho sự sống còn về mặt chính trị.”
Theo ông Matheson, thách thức lớn nhất với ông Infantino lúc này không còn là thúc đẩy các kế hoạch cải tổ mà là hàn gắn những rạn nứt do chính đề xuất gây ra và khôi phục niềm tin từ các liên đoàn thành viên. Ông phân tích: “Theo tôi, ông Infantino đã nhận ra kế hoạch này sẽ không diễn ra như kỳ vọng. Ông ấy sẽ phải chịu toàn bộ sức ép và dành 6 tháng tới để hàn gắn những vấn đề nghiêm trọng mà chính mình tạo ra, đồng thời tìm cách tái đắc cử. Một cuộc bầu cử vốn gần như chắc chắn sẽ rất dễ dàng cách đây chỉ 1 tuần, giờ đây sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.”
Bài học về sự đồng thuận
Cuộc khủng hoảng khép lại khi FIFA rút lại đề xuất, nhưng những bất đồng giữa FIFA và các liên đoàn khu vực vẫn còn hiện hữu. Chỉ trong ba ngày, kế hoạch từng được kỳ vọng mở ra hướng đi mới cho World Cup đã trở thành phép thử lớn nhất đối với năng lực tạo đồng thuận của Chủ tịch Gianni Infantino kể từ khi ông lãnh đạo FIFA.
Dư luận nhận định, dù đề xuất đã bị rút lại, dư chấn chính trị vẫn sẽ ảnh hưởng đến chiến dịch tái tranh cử của ông Infantino. Liệu ông có thể hàn gắn các mối quan hệ trước kỳ bầu cử hay không sẽ là câu hỏi lớn trong những tháng tới.
