Chỉ trong vài ngày, cục diện quyền lực tại FIFA đã đảo chiều mà ít ai ngờ tới. Gianni Infantino, người từng được xem là ông chủ tuyệt đối của bóng đá thế giới, giờ đây đang phải chiến đấu để giữ ghế chủ tịch sau khi kế hoạch bán cổ phần doanh nghiệp khai thác thương mại World Cup đổ vỡ vào tối 31/7. Thất bại này không chỉ chôn vùi một dự án trị giá hàng tỷ USD mà còn mở ra cuộc khủng hoảng quyền lực nghiêm trọng nhất kể từ khi ông lên nắm quyền năm 2016.
Kế hoạch 20 tỷ USD sụp đổ
FIFA Forward Enterprise, công ty mới được định giá khoảng 20 tỷ USD, là trung tâm của kế hoạch gây tranh cãi. Doanh nghiệp này dự kiến nắm quyền khai thác các nguồn thu quan trọng từ World Cup, bao gồm bản quyền truyền hình, hợp đồng tài trợ, tiền bán vé và hoạt động cấp phép thương hiệu. Theo đề xuất của Infantino, một phần cổ phần của công ty sẽ được bán cho công ty đầu tư do Joshua Kushner đứng đầu – em trai của Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Để thuyết phục các liên đoàn thành viên, Chủ tịch FIFA đưa ra lời đề nghị chi 20 triệu USD ngay lập tức cho mỗi liên đoàn trong số 211 liên đoàn trực thuộc. Mỗi thành viên còn có thể nhận thêm 66 triệu USD trước năm 2037 nếu dự án được thông qua. Tuy nhiên, ngay cả khoản tiền khổng lồ đó cũng không đủ để xoa dịu làn sóng phản đối.
UEFA, Liên đoàn Bóng đá châu Á và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe đồng loạt bác bỏ đề xuất. Ba khu vực này gộp lại có tổng cộng 143 thành viên, trong khi Infantino cần tối thiểu 106 phiếu thuận để kế hoạch được thông qua. Số phiếu còn lại chỉ còn 68 từ châu Phi, Nam Mỹ và châu Đại Dương, và ngay cả khi giành trọn chúng, ông vẫn không đủ cơ số cần thiết để cứu dự án.
UEFA tẩy chay và sự rạn nứt nội bộ
Cuộc khủng hoảng nhanh chóng vượt ra khỏi những con số. UEFA tuyên bố cả 55 thành viên châu Âu, bao gồm nhà vô địch thế giới Tây Ban Nha, sẵn sàng tẩy chay các giải đấu của FIFA nếu kế hoạch không bị hủy bỏ. Lời đe dọa này gần như kết liễu dự án, bởi một kỳ World Cup thiếu các đội tuyển hàng đầu như Tây Ban Nha, Anh, Pháp, Đức sẽ mất đi phần lớn giá trị chuyên môn lẫn thương mại. Các nhà đầu tư cũng khó lòng chấp nhận bỏ ra hàng tỷ USD cho một giải đấu thiếu những thị trường hấp dẫn nhất.
Phản đối không chỉ đến từ bên ngoài. Carlos Cordeiro, cựu Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Mỹ và thành viên nhóm cố vấn tổ chức World Cup, đã từ chức để phản đối. Giám đốc vận hành FIFA Kevin Lamour cũng lên tiếng, cho rằng nhân viên của tổ chức này đã bị đánh lừa vì dự án được chuẩn bị trong tình trạng thiếu minh bạch. Khi các quan chức cấp cao công khai quay lưng, quyền lực của Infantino bắt đầu suy giảm theo cách ông chưa từng lường trước.
Hậu quả chính trị và tương lai của chiếc ghế nóng
Về lý thuyết, Infantino có thể bị bãi nhiệm nếu ít nhất 43 liên đoàn thành viên yêu cầu tổ chức một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Những người phản đối ông vẫn cần tìm một ứng viên đủ uy tín để tranh cử, nhưng đến nay chưa có cái tên nào chính thức xuất hiện. Hạn chót đăng ký tranh cử là ngày 18/11, trước khi Đại hội FIFA bỏ phiếu tại Rabat, Morocco, vào ngày 18/3/2027.
Dù vậy, Infantino vẫn sở hữu mạng lưới quan hệ chính trị rộng lớn. Ông duy trì mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Trump, Hoàng gia Qatar và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman. Chừng nào còn nhận được sự hậu thuẫn từ những nhân vật này, việc ông mất ghế vẫn chưa phải điều chắc chắn. Tuy nhiên, các đồng minh quyền lực thường chỉ duy trì quan hệ khi đôi bên còn có lợi. Nếu Infantino không còn đủ khả năng kiểm soát FIFA hoặc thúc đẩy các kế hoạch lớn, sự ủng hộ từ bên ngoài có thể nhanh chóng phai nhạt.
Những vết gợn trong nhiệm kỳ
Sai lầm lần này không phải là tranh cãi duy nhất của Infantino. Trước đó, ông từng bị chỉ trích khi Saudi Arabia giành quyền đăng cai World Cup 2034 mà không qua một cuộc đua đầy đủ. Ông cũng bị chế giễu vì tìm cách đưa Inter Miami vào FIFA Club World Cup nhằm bảo đảm sự hiện diện của Lionel Messi. Gần đây nhất, ông tự lập Giải thưởng Hòa bình FIFA rồi trao cho Tổng thống Trump, và đến tháng 7, chính ông Trump thừa nhận từng gọi điện can thiệp vào án phạt của tiền đạo Folarin Balogun để tuyển thủ Mỹ có thể thi đấu ở vòng 16 đội gặp Bỉ.
Phong cách điều hành thiếu minh bạch và việc thường xuyên xuất hiện bên cạnh các chính trị gia, người nổi tiếng khiến nhiều người cho rằng ông đang dùng bóng đá để phục vụ quan hệ quyền lực cá nhân. Sự khó chịu không chỉ gói gọn trong giới điều hành mà đã lan sang cả người hâm mộ. Hiện Infantino phải đối mặt cùng lúc nhiều cuộc chiến: vừa hàn gắn vết thương từ kế hoạch bán cổ phần thất bại, vừa thúc đẩy mở rộng World Cup từ 48 lên 64 đội, vừa phải xoa dịu mâu thuẫn ngày càng sâu với UEFA.
Tương lai bất định
Việc hủy bỏ kế hoạch có thể giúp Infantino tồn tại trước mắt, nhưng không xóa đi ấn tượng rằng ông đã đánh giá sai mức độ ủng hộ của các liên đoàn. Một nhà lãnh đạo từng tin rằng mình có thể dễ dàng kiểm soát 211 thành viên giờ phải đối diện với thực tế rằng những khu vực quyền lực nhất đã sẵn sàng chống lại ông. Nỗ lực kiếm hàng tỷ USD từ giá trị thương mại của World Cup có thể trở thành sai lầm lớn nhất trong nhiệm kỳ của vị chủ tịch 56 tuổi, và nó đặt ra câu hỏi liệu ông có còn đủ uy tín để tiếp tục điều hành FIFA sau năm 2027 hay không.
