Nhắc đến cựu trọng tài và giám sát trọng tài Đỗ Đình Hùng, hầu như không ai trong giới lãnh đạo, huấn luyện viên, cầu thủ và trọng tài tham gia các giải vô địch quốc gia thập niên 80, 90 lại không biết. Ông sinh năm 1941, từ Hải Phòng vào TP.HCM lập nghiệp đầu những năm 80 và nhanh chóng trở thành một "vua áo đen" nổi bật, uy tín nhờ vóc dáng cao ráo, tiếng còi dõng dạc, mạnh mẽ và rất chính xác.
Thời đó, TP.HCM có nhiều trọng tài tinh hoa bậc nhất cả nước, từ những người trưởng thành trước 1975 như Hồ Thiệu Quang, Nguyễn Trung, đến những người nổi lên sau thống nhất như Phạm Liệu, Văn Minh Trọng. Nhưng khi ông Đỗ Đình Hùng xuất hiện, ông đã tạo được uy quyền và tiếng nói có trọng lượng qua nhiều trận đấu quốc gia và quốc tế mà ông điều hành. Từ đó, ông sớm có chỗ đứng vững chắc trên mảnh đất mà ông coi là quê hương thứ hai.
Trận chung kết năm 1987 tại Quy Nhơn
Tôi còn nhớ ông được Ban tổ chức giải vô địch quốc gia (giải A1 toàn quốc) giao cầm còi nhiều trận chung kết, đặc biệt là năm 1987 trên sân Quy Nhơn. Khi ấy, tôi mới vào nghề báo, đã đi xe từ thành phố ra xem trận đấu nóng bỏng giữa CLB Quân đội và Quảng Nam Đà Nẵng. Đây là trận đấu quy tụ nhiều ngôi sao như Phan Thanh Hùng, Trần Minh Toàn, Lê Văn Sinh, Trương Văn Lợi, Phan Công Thìn (bên phía đội bóng sông Hàn) và Quản Trọng Hùng, Trần Anh Quang, Đoàn Ngọc Tuấn, cùng hai tài năng trẻ mới nổi Nguyễn Mạnh Cường và Đặng Văn Dũng (của đội bóng lẫy lừng quân đội).
Quy Nhơn như một chảo lửa nóng hừng hực, với gần 20.000 khán giả chen kín sân. Người xem tràn ra cả đường piste, tiếng reo hò vang dậy cả một góc trời. Ông Lê Thì, Giám đốc Sở Thể dục Thể thao khi đó, đứng ngồi không yên vì lo sợ vỡ sân. Ông liên tục trao đổi với các cấp có trách nhiệm và lãnh đạo hai đội, muốn lùi trận đấu để chấn chỉnh an ninh, thậm chí dời sang ngày khác. Nhưng trọng tài chính Đỗ Đình Hùng, sau khi trao đổi và thống nhất với HLV cùng đội trưởng hai đội, khẳng định với BTC vẫn đưa hai đội ra sân thi đấu, bất chấp những rủi ro an toàn.
Chính sự dũng cảm trong điều kiện dễ bị "ngộp" và sự cuồng nhiệt, áp lực từ cổ động viên hai bên đã tô đậm bản lĩnh và tiếng còi điều hành uy nghiêm, chính xác của ông Đỗ Đình Hùng. Ông không chỉ làm chủ trận đấu tốt mà còn vận dụng luật lệ linh hoạt, giúp tinh thần cầu thủ hai đội hưng phấn, chơi cống hiến, hạn chế tiểu xảo, biến trận chung kết thành trận đấu hay nhất và thành công nhất của mùa giải 1987. Sau này, khi nhớ lại trận đấu đó, ông Đỗ Đình Hùng vẫn rưng rưng xúc động.
Trận bán kết năm 1990 tại Nha Trang
Một lần nữa, tôi may mắn có mặt ở sân Nha Trang năm 1990, đi xe đêm từ TP.HCM cùng hai cựu trọng tài Đỗ Đình Hùng và Hồ Thiệu Quang. Cả hai vị "vua áo đen" này, cùng cựu trọng tài Phạm Văn Quang (Hải Phòng), điều hành trận bán kết giải đội mạnh toàn quốc giữa CLB Quân đội và An Giang. Vẫn phong cách tự tin, khoan thai, với tiếng còi sát sao, mạnh mẽ, ông Đỗ Đình Hùng lại thành công trong trận đấu này. Một trận đấu mà chính vai trò của trọng tài đã làm thăng hoa cả hai đội. Đặc biệt, đây là trận mà Nguyễn Hồng Sơn (Sơn công chúa) trong năm đầu tiên xuất hiện đã tung hoành trong màu áo đội bóng lính, chơi rất ấn tượng và phát huy tốt phẩm chất kỹ thuật. Cả đội thắng (CLB Quân đội) và đội thua (An Giang) đều không hề có chút phàn nàn nào với tiếng còi uy nghiêm, chính xác của ông. Tôi còn nhớ sau trận, ông Trần Bảy (Phó trưởng BTC) và ông Trần Vĩnh Lộc (Trưởng BTC sân Nha Trang) đã hết lời khen ngợi tổ trọng tài. Họ còn so sánh rằng nếu cặp bài trùng Đỗ Đình Hùng và Hồ Thiệu Quang không thuộc TP.HCM mà được phân công điều hành trận bán kết còn lại ở sân Chi Lăng giữa Hải quan và Quảng Nam Đà Nẵng cùng thời điểm, thì sẽ không có sai sót trọng tài khiến CLB Hải quan bị loại tức tưởi.
Người đào tạo nhiều trọng tài FIFA và quốc gia xuất sắc
Với uy tín của mình, cựu trọng tài Đỗ Đình Hùng sớm trở thành Chủ tịch Hội đồng trọng tài quốc gia từ khóa Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đầu tiên năm 1989, đồng thời là Trưởng ban trọng tài đầu tiên của Liên đoàn Bóng đá TP.HCM đầu những năm 1990. Ông đã tham gia điều hành nhiều giải lớn như Cúp Liên Cảng năm 1992. Sau khi ngừng làm trọng tài, ông Đỗ Đình Hùng trở thành giám sát trọng tài và làm việc tại văn phòng Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu ở tuổi 66. Ông là một trong 5 đời Trưởng ban trọng tài bóng đá TP.HCM.
Trong thời gian giữ cương vị Trưởng ban trọng tài Liên đoàn Bóng đá TP.HCM, ông Đỗ Đình Hùng luôn tận tụy trong quản lý, hết lòng truyền đạt kinh nghiệm, giúp đỡ và đào tạo nhiều trọng tài trẻ. Rất nhiều trọng tài xuất sắc của TP.HCM thời đó đều từ bàn tay nhào nặn của ông Hùng, như Nguyễn Hữu Bài, Lương Thế Tài, Phạm Chu Thiện, Dương Văn Hiền, Từ Minh Đăng, Võ Minh Trí, Hoàng Ngọc Tuấn. Trong số đó, có người đã trở thành trọng tài FIFA và nhiều năm đứng đầu quốc gia, tham gia thổi chính các giải quốc tế, chung kết SEA Games 2001, như cựu trọng tài Lương Thế Tài.
Những ngày cuối đời
Cuối đời, ông Đỗ Đình Hùng vẫn đau đáu với công tác trọng tài, vẫn đều đặn tham gia các sự kiện nổi bật của những "vua sân cỏ", thường xuyên góp ý cho các nhà quản lý trọng tài hiện tại. Ông luôn nhấn mạnh phải tạo cơ hội cho trọng tài trẻ, đồng thời nhắc nhở đặt sự công tâm, chính xác, đạo đức nghề nghiệp và rèn luyện bản lĩnh cầm còi, cầm cờ lên hàng đầu.
Tiếc thay, ông đã không thể tiếp tục chứng kiến sự trưởng thành của lứa trọng tài mới của bóng đá TP.HCM, khi bệnh nặng trong thời gian qua, ông đã ra đi vào rạng sáng ngày 11.5.
Tạm biệt ông, người đứng đầu giới trọng tài đầu tiên từ khi VFF ra đời, người luôn để lại hình ảnh đẹp, dõng dạc, toát lên phong thái trang nghiêm trên sân cỏ. Linh cữu ông được quàn tại Nhà tang lễ quốc gia phía Nam (số 5 Phạm Ngũ Lão, phường Hạnh Thông, TP.HCM). Lễ viếng bắt đầu từ sáng 12.5 đến ngày 14.5, sau đó sẽ hỏa táng. Ông ra đi thanh thản nhé!
