Kiểm sát nhân dân quý I/2026: Xử lý hiệu quả 498 vụ việc xâm phạm lợi ích công và quyền cá nhân
Theo báo cáo mới nhất từ ngành Kiểm sát nhân dân, trong quý I năm 2026 (từ ngày 1/1 đến hết ngày 13/4/2026), ngành đã tiếp nhận tổng cộng 703 thông tin liên quan đến các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Trong số này, đã có 498 vụ việc được xử lý, đạt tỷ lệ đáng kể trong bối cảnh lĩnh vực này còn khá mới mẻ với quy trình chặt chẽ và thận trọng.
Phân loại và xử lý chi tiết các vụ việc
Kết quả phân loại cho thấy, có 54 vụ việc đã bị chấm dứt do không có đủ căn cứ để tiếp tục điều tra. Đồng thời, 312 vụ việc đã đủ điều kiện để được thụ lý chính thức. Ngoài ra, 15 vụ việc khác đã được giải quyết khi chủ thể vi phạm tự nguyện chấm dứt hành vi của mình. Đặc biệt, Viện kiểm sát đã ban hành kiến nghị nhằm phòng ngừa và khắc phục vi phạm cho 187 vụ việc, thể hiện sự chủ động trong công tác bảo vệ pháp luật.
Trong tổng số 312 vụ việc đã thụ lý, có 80 vụ việc tập trung vào việc bảo vệ người dễ bị tổn thương trong xã hội, trong khi 232 vụ việc còn lại thuộc nhóm bảo vệ lợi ích công. Các lĩnh vực phát sinh nhiều vụ việc nhất bao gồm: đất đai và tài nguyên với 139 vụ, môi trường và hệ sinh thái với 32 vụ, đầu tư công với 19 vụ. Bên cạnh đó, còn có các lĩnh vực khác như tài sản công, an toàn thực phẩm, di sản văn hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Tiến triển trong quá trình giải quyết và khởi kiện công ích
Quá trình giải quyết đã ghi nhận 81 vụ việc được đình chỉ hoặc chấm dứt việc kiểm tra, xác minh do hành vi vi phạm đã được khắc phục hoàn toàn hoặc lợi ích công không còn tồn tại. Ngành Kiểm sát cũng đã tổ chức làm việc trực tiếp với các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan trong 19 vụ việc nhằm thúc đẩy việc thực hiện các yêu cầu pháp lý. Kết quả cho thấy phần lớn chủ thể vi phạm đã đồng thuận với các biện pháp xử lý, chỉ có 1 trường hợp không chấp hành và 1 vụ việc vẫn đang tiếp tục được xử lý.
Đáng chú ý, quán triệt Nghị quyết số 25 về thí điểm khởi kiện tố tụng công ích của Viện Kiểm sát, đã có 1 vụ việc được thông báo khởi kiện và 17 vụ việc được kiến nghị khởi kiện. Điều này đánh dấu bước tiến ban đầu quan trọng trong việc hiện thực hóa cơ chế khởi kiện dân sự công ích, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ pháp luật.
Tác động tích cực đến xã hội và bảo vệ nhóm yếu thế
Bên cạnh việc xử lý các vụ việc vi phạm, kết quả cụ thể từ hoạt động thí điểm đã mang lại nhiều tác động tích cực đối với xã hội, đặc biệt trong công tác bảo vệ nhóm yếu thế và lợi ích công. Trong lĩnh vực bảo vệ người dễ bị tổn thương, ngành Kiểm sát đã góp phần hỗ trợ cấp giấy khai sinh cho 45 trường hợp, cấp căn cước công dân cho 124 người, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho 7 người và đăng ký cư trú, cấp mã định danh cho 14 trẻ em.
Ngoài ra, một số trường hợp đặc biệt đã được xem xét để xác định người giám hộ, công nhận kết quả học tập, hỗ trợ đăng ký tạm trú hoặc tiếp cận các chính sách an sinh xã hội. Đặc biệt, đã có trường hợp người chưa thành niên bị xâm hại tình dục được áp dụng ngay các biện pháp bảo vệ khẩn cấp, bố trí người thân chăm sóc và thực hiện chính sách hỗ trợ đối với trẻ em mồ côi. Điều này thể hiện vai trò chủ động và kịp thời của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền con người.
Kết quả ấn tượng trong bảo vệ lợi ích công
Trong lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, kết quả đạt được cũng rất đáng ghi nhận. Tổng số tiền thu hồi và nộp vào ngân sách Nhà nước đã lên tới hơn 8,9 tỷ đồng, bao gồm tiền thuế, nợ bảo hiểm xã hội và bồi thường thiệt hại do các hành vi xâm phạm tài nguyên, môi trường. Đồng thời, hơn 72.958m² nhà và đất công đã được thu hồi; 31 vụ việc gây ô nhiễm môi trường được ngăn chặn và xử lý kịp thời; tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường tại 5 tuyến đường đã được chấm dứt; và 1 vụ việc liên quan đến bảo vệ di sản văn hóa cũng đã được giải quyết triệt để.
Những thành tựu này không chỉ khẳng định hiệu quả hoạt động của ngành Kiểm sát nhân dân mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo vệ công lý, thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.
