Trẻ em Trung Đông chìm trong khủng hoảng giữa xung đột Mỹ - Israel và Iran
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy hàng triệu trẻ em Trung Đông vào vòng xoáy khủng hoảng, từ những cuộc tháo chạy trong đêm, bị cuốn vào chiến dịch tuyển mộ, cho tới cái chết dưới bom đạn. Theo báo cáo từ Guardian và các tổ chức quốc tế, tình hình ngày càng trở nên nghiêm trọng với những con số thương tâm và hệ lụy lâu dài.
Những con số đau lòng và tình trạng di dời
Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), hơn 340 trẻ em đã thiệt mạng và hàng nghìn em khác bị thương kể từ khi cuộc xung đột bùng nổ. Sự kiện gây thương vong lớn nhất cho trẻ em xảy ra ngay trong ngày đầu tiên của chiến sự, khi cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ vào một trường học ở Iran khiến ít nhất 160 học sinh và giáo viên thiệt mạng.
Việc Israel mở rộng không kích tại Lebanon, cùng các cuộc tấn công liên tiếp tại Bờ Tây và Dải Gaza, làm trầm trọng thêm tình hình. Trên toàn khu vực, hơn 1,2 triệu trẻ em đã phải rời bỏ nhà cửa. Catherine Russell, giám đốc điều hành UNICEF, nhấn mạnh: "Trẻ em trong khu vực đang phải chứng kiến bạo lực kinh hoàng, trong khi chính các hệ thống và dịch vụ vốn được thiết kế để bảo vệ các em cũng đang bị tấn công."
Theo đánh giá của UNICEF, hơn 1,1 triệu người, trong đó có gần 400.000 trẻ em, đã buộc phải rời bỏ nhà cửa do các cuộc không kích và lệnh di dời của Israel tại Lebanon. Gần 90% trong số này đang sống bên ngoài các khu trú ẩn, nhiều người phải ngủ ngoài đường. Nidal Ahmed (52 tuổi), cùng hai con đang sống trong túp lều tại một khu trại tạm bợ ở Beirut, chia sẻ: "Tôi cố che chắn để tránh mưa, nhưng sáng nào chúng tôi cũng tỉnh dậy với đệm ướt sũng." Đây là lần thứ hai Ahmed phải di dời sau khi ngôi nhà của anh ở Tyre bị phá hủy.
Hậu quả tâm lý và vấn đề sinh hoạt
Ahmed cho biết anh đã thấy những ảnh hưởng tâm lý ở con mình. Mỗi khi máy bay phản lực Israel ném bom, con trai anh lại hoảng loạn chạy đi tìm chỗ trốn. Marcoluigi Corsi, đại diện UNICEF tại Lebanon, cảnh báo: "Vòng luẩn quẩn không ngừng của bom đạn và ly tán đang làm trầm trọng thêm tổn thương tâm lý, khắc sâu nỗi sợ hãi và đe dọa gây ra tổn hại cảm xúc lâu dài, nghiêm trọng."
Vệ sinh và dinh dưỡng cũng là vấn đề lớn. Ahmed nói: "Bây giờ đã là 17h nhưng chúng tôi chưa có gì để ăn. Tôi chỉ có thể cho các con uống trà và ăn bánh mì. Với một đứa trẻ nhỏ, ăn bánh mì là không phù hợp, nhưng biết làm sao được?" Sau một tháng lang thang, anh đã cạn kiệt tiền và phải dựa vào sự giúp đỡ của các tổ chức địa phương, nhưng hỗ trợ này thường không ổn định.
Gián đoạn học tập và tấn công cơ sở hạ tầng
Các cuộc tấn công liên tiếp trên khắp khu vực Trung Đông đang phá hủy cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với trẻ em, bao gồm bệnh viện, trường học, hệ thống nước và vệ sinh. Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho biết 316 cơ sở y tế và 763 trường học đã bị hư hại nặng hoặc phá hủy bởi các cuộc tấn công của Israel với sự hậu thuẫn từ Mỹ.
Tổ chức Save the Children cho biết ít nhất 52 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học trên toàn khu vực bị gián đoạn việc học, phải chuyển sang học trực tuyến hoặc hoàn toàn không được học. Ahmad Alhendawi, giám đốc khu vực Trung Đông, Bắc Phi và Đông Âu của Save the Children, nhận định: "Trong mọi cuộc xung đột, lớp học thường là một trong những nơi đóng cửa đầu tiên và mở cửa trở lại muộn nhất. Mỗi buổi học bị bỏ lỡ đều làm sâu thêm vết sẹo chiến tranh." Ông nói thêm không phải đứa trẻ nào cũng có thể thoát khỏi bạo lực hoặc đủ điều kiện học trực tuyến, và nhiều em sẽ không bao giờ quay lại trường.
Tình hình tại Gaza và Israel
Dù chiến sự với Iran không mở thêm mặt trận mới tại Gaza, nó làm gia tăng bất ổn và dẫn đến việc Israel tăng cường các hoạt động quân sự. Giới chức y tế tại Gaza cho biết ít nhất 50 người Palestine đã thiệt mạng do lực lượng Israel, kể từ khi xung đột bắt đầu hơn một tháng trước. Tổng số trẻ em thiệt mạng trong cuộc xung đột ở Gaza đã vượt 20.000 vào cuối năm 2025, theo Save the Children.
Trong khi đó, tại Israel, ít nhất 4 trẻ em thiệt mạng do tên lửa trả đũa từ Iran. Việc đóng cửa và hạn chế đi lại tại Gaza do leo thang xung đột cũng làm gián đoạn việc tiếp cận dịch vụ cơ bản, khiến viện trợ nhân đạo và hàng hóa thương mại bị đình trệ.
Kêu gọi quốc tế và cảnh báo từ WHO
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian kêu gọi các tổ chức y tế quốc tế ứng phó với những cuộc tấn công vào cơ sở y tế ở Iran, bao gồm Viện Pasteur ở Tehran - một trung tâm quan trọng trong nghiên cứu bệnh truyền nhiễm và sản xuất vaccine. Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cảnh báo: "Cuộc xung đột ở Iran và khu vực đang ảnh hưởng đến việc cung cấp dịch vụ y tế và sự an toàn của nhân viên y tế, bệnh nhân cùng người dân có mặt tại cơ sở y tế."
Cuộc xung đột này không chỉ gây ra thương vong trực tiếp mà còn để lại những hệ lụy sâu sắc về tâm lý, giáo dục và sức khỏe cho thế hệ trẻ em Trung Đông, đòi hỏi sự quan tâm và hành động khẩn cấp từ cộng đồng quốc tế.
