Mùa hè là khoảng thời gian trẻ em được nghỉ ngơi sau một năm học tập. Tuy nhiên, thay vì tham gia các hoạt động ngoài trời, nhiều trẻ hiện nay dành phần lớn thời gian cho điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử.
Cảnh báo về tật khúc xạ ở trẻ em
Tại lễ phát động cuộc thi vẽ tranh "Mắt sáng tự do, Em vẽ rõ nét hè" diễn ra vào chiều ngày 17/6, Thạc sĩ, Bác sĩ Huỳnh Yến Nhi, Chuyên gia Nhãn khoa Tập đoàn Y khoa Sài Gòn cho biết, tật khúc xạ là nhóm bệnh lý mắt phổ biến nhất ở trẻ em. Trong các loại tật khúc xạ, cận thị chiếm tỷ lệ cao nhất và có xu hướng ngày càng gia tăng nhanh.
"Số liệu từ Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy, hiện nay tỷ lệ mắc tật khúc xạ ở lứa tuổi học đường tại Việt Nam dao động từ 15% - 20% ở khu vực nông thôn và lên tới 30% - 40% ở khu vực thành thị. Đặc biệt, tại một số trường học ở các thành phố lớn, tỷ lệ học sinh bị cận thị đã vượt mốc 50%", bác sĩ Nhi thông tin.
Nguy cơ từ việc sử dụng thiết bị điện tử
Bác sĩ Nhi giải thích rằng việc nhìn màn hình ở khoảng cách gần trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ xuất hiện cận thị hoặc tăng độ cận ở trẻ sẽ cao hơn.
"Tôi từng gặp một số trường hợp các em cận thị nhưng không được phát hiện và điều trị kịp thời, khi đến với chúng tôi thì thị lực giảm sút nghiêm trọng, độ cận đã tăng lên rất cao và xuất hiện các dấu hiệu biến chứng ở võng mạc. Việc điều trị cận thị ngày nay không chỉ đơn thuần là đeo kính để nhìn rõ mà chúng ta còn phải quan tâm đến việc kiểm soát tốc độ tăng cận để bảo vệ sức khỏe mắt cho trẻ về lâu dài. Do đó, việc thăm khám định kỳ, phát hiện sớm cận thị và có các phương pháp can thiệp hiệu quả là vô cùng quan trọng", bác sĩ Nhi chia sẻ.
Thiếu hoạt động ngoài trời là yếu tố nguy cơ
Theo bác sĩ Nhi, bên cạnh thời gian nhìn gần, việc thiếu các hoạt động ngoài trời cũng là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thị lực. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên có nguy cơ phát triển cận thị cao hơn so với những trẻ thường xuyên vui chơi ngoài trời.
"Thay vì để con làm bạn với công nghệ trong suốt kỳ nghỉ hè, phụ huynh nên khuyến khích trẻ ra ngoài vận động, khám phá thiên nhiên và quan sát thế giới xung quanh. Đây không chỉ là cách bảo vệ đôi mắt mà còn giúp trẻ có thêm nhiều trải nghiệm thực tế", bác sĩ Nhi nói.
Góc nhìn từ giáo dục
Từ góc độ giáo dục, thầy Phạm Quang Vinh, Phó hiệu trưởng trường Tiểu học Trần Hưng Đạo cho rằng: "Trẻ em cần được tiếp xúc với bên ngoài môi trường nhiều hơn thay vì chỉ chăm chăm nhìn vào màn hình điện thoại. Một phần sẽ giảm thiểu các bệnh về mắt, một phần tăng tư duy về thế giới. Đặc biệt các hoạt động bên ngoài, chơi đùa cùng bạn bè, gia đình, tham gia các môn năng khiếu, sáng tạo như vẽ tranh, múa hát,... sẽ giúp các em phát triển tốt hơn."
Nói về khả năng sáng tạo của trẻ, thầy Vinh nhấn mạnh rằng những trải nghiệm thực tế chính là nguồn chất liệu quan trọng giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo cao. "Muốn diễn tả được cảm xúc của mình một cách sáng tạo, đặc biệt qua tranh vẽ thì trước hết các em phải được trải nghiệm cuộc sống. Các em cần được nhìn, nghe, cảm nhận và tương tác với thế giới xung quanh thay vì chỉ tiếp xúc với màn hình điện tử", thầy Vinh chia sẻ.
Thầy Vinh cũng cho rằng nhiều phụ huynh vẫn có quan niệm trẻ phải có năng khiếu mới nên học vẽ. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất trong hội họa trẻ em không nằm ở kỹ thuật mà ở khả năng thể hiện cảm xúc.
Giải pháp thiết thực
Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh tỷ lệ cận thị học đường có xu hướng gia tăng, việc tạo điều kiện cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời, hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử và khuyến khích các hoạt động sáng tạo như hội họa là những giải pháp cần thiết. Không chỉ góp phần bảo vệ thị lực, những hoạt động này còn giúp trẻ phát triển khả năng quan sát, tư duy sáng tạo và đời sống cảm xúc một cách lành mạnh.
