Tỉnh An Giang quyết liệt thực hiện chủ trương tinh gọn hệ thống chính trị, kết thúc hoạt động của 26 đơn vị hành chính cấp huyện và giảm 196 đơn vị hành chính cấp xã. Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ còn 14 cơ quan chuyên môn, giảm 13 cơ quan, cắt giảm hơn 55% phòng. Ở cấp cơ sở, 102 xã, phường, đặc khu quản lý trực tiếp 410 cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính trực thuộc; đồng thời giảm các đầu mối sự nghiệp giáo dục, y tế.
Kết quả tích cực từ tinh gọn bộ máy
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh đã điều động, bố trí hơn 3.100 công chức, viên chức về cấp xã, giải quyết chế độ tinh giản biên chế cho 4.758 trường hợp. Việc cắt giảm các tầng nấc trung gian giúp cấp xã tăng cường tính chủ động, đẩy nhanh quy trình ra quyết định. Mô hình mới đã giúp kinh tế-xã hội có những bước phát triển tích cực.
Tại đặc khu Phú Quốc, bộ máy nhanh chóng ổn định với 99 chi, đảng bộ trực thuộc vận hành thông suốt. Tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2025 của đặc khu đạt kỷ lục 24,08%, thu nhập bình quân đầu người chạm mốc 139,68 triệu đồng/năm. Xã Giồng Riềng, thành lập trên cơ sở sáp nhập năm đơn vị cũ, ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8,51%, tổng giá trị sản xuất vượt 10.024 tỷ đồng, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,02%.
Cải cách hành chính là điểm sáng
Tỉnh áp dụng nguyên tắc quản lý “6 rõ” (rõ việc, rõ người, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ cơ chế, rõ kết quả), mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã rút ngắn tối đa quy trình thủ tục hành chính, mang lại sự hài lòng cho người dân và doanh nghiệp.
Những điểm nghẽn cần tháo gỡ
Dù đạt nhiều thành tựu, thực tế một năm qua cũng chỉ ra những điểm nghẽn khi vận hành mô hình mới. Hệ thống chính trị cấp cơ sở đang đối mặt với tình trạng quá tải; khối lượng công việc lớn trong khi nhân lực chưa đủ đáp ứng. Bộ máy cấp cơ sở hiện tại được thiết kế rất tinh gọn: Đảng ủy xã có 3 cơ quan tham mưu; ủy ban nhân dân xã có 3 phòng chuyên môn. Tuy nhiên, mỗi phòng phải gánh vác từ 3 đến 5 lĩnh vực tương đương chức năng của các sở cấp tỉnh.
Cơ sở phải nhận bàn giao hàng loạt nhiệm vụ chi thường xuyên từ cấp huyện cũ giao về, như: Giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, thủy lợi, môi trường, đất đai, xây dựng... Áp lực văn bản điều hành tăng đột biến. Tại đặc khu Phú Quốc phải ban hành hơn 48.034 văn bản hành chính trong một năm để điều hành địa bàn rộng lớn có dân số hơn 153.510 người.
Đại diện xã Châu Phú phản ánh tình trạng thiếu hụt 36 người so với biên chế tạm giao. Phường Long Xuyên (phường mới sáp nhập từ 6 phường cũ, quy mô dân số 154.858 người, 5.866 đảng viên) chỉ được tạm giao 39 biên chế công chức, viên chức và 3 hợp đồng lao động. Việc một cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ đa ngành dẫn đến nguy cơ khủng hoảng quá tải.
Hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin chưa ổn định, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia thường xuyên phát sinh lỗi kỹ thuật. Các phần mềm dùng chung giữa khối đảng và chính quyền đôi lúc chưa liên thông, gây lúng túng cho cán bộ trong quá trình chuyển đổi số. Chế độ báo cáo dày đặc cũng là một rào cản lớn chiếm dụng thời gian của công chức.
Đề xuất các giải pháp đồng bộ
Để mô hình chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục phát huy hiệu quả, tỉnh An Giang và các địa phương đã thẳng thắn đề xuất lên Trung ương và các cấp thẩm quyền nhóm giải pháp mang tính chiến lược. Tỉnh đề xuất tăng quy mô dân số và diện tích của đơn vị hành chính cấp xã lên gấp ba lần tiêu chuẩn hiện nay để mở rộng không gian phát triển.
Kiến nghị cho phép tách Ban Xây dựng Đảng thành Ban Tổ chức và Ban Tuyên giáo-Dân vận đối với các đảng bộ cấp xã có quy mô lớn (như trường hợp hơn 5.000 đảng viên của phường Long Xuyên); đồng thời, tổ chức thống nhất các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã tương đồng với mô hình cấp huyện trước đây (Phòng Nội vụ, Tư pháp, Tài chính-Kế hoạch, Giáo dục và Đào tạo...).
Việc phân bổ biên chế chính thức cần căn cứ thực tế vào quy mô đảng viên, mật độ dân số, diện tích quản lý và các yếu tố đặc thù (biên giới, tôn giáo) của từng địa phương thay vì cào bằng định khung (tối đa 17 người khối Đảng, 10 người khối Mặt trận/đoàn thể cấp xã như hiện tại).
Chuẩn hóa ứng dụng công nghệ thông tin, giảm tối đa số lượng báo cáo định kỳ hành chính. “Trung ương nghiên cứu, bổ sung tăng thêm biên chế đối với các xã, phường có số lượng tổ chức đảng, đảng viên trực thuộc cấp ủy cấp trên trực tiếp nhiều, dân số đông vào tiêu chí xác định biên chế cán bộ, công chức tại các cơ quan chuyên trách, tham mưu giúp việc đảng ủy để phục vụ tốt hơn công tác chuyên môn, bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng ở cơ sở”, đồng chí Nguyễn Minh Trang, Bí thư Đảng ủy xã Giồng Riềng đề nghị.
Tỉnh đề xuất, thời gian tới, tiếp tục đơn giản hóa quy trình xử lý tài sản công dôi dư sau sáp nhập; tận dụng các trụ sở hành chính cũ dôi dư làm điểm tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính tại chỗ để thuận tiện cho người dân. Sớm ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về phân cấp, phân quyền, đặc biệt trong các lĩnh vực, như đất đai, tài chính, đầu tư công và quản lý đô thị.
Đồng chí Nguyễn Tiến Hải, Bí thư Tỉnh ủy An Giang khẳng định: Việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương đúng đắn, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, vì vậy, giao Ban Tổ chức Tỉnh ủy chủ trì, phối hợp cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến để kiến nghị Trung ương kịp thời điều chỉnh cơ chế phù hợp thực tế.
“Các cấp ủy, chính quyền phải khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao thành chương trình hành động có lộ trình, thời gian và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Mỗi đồng chí cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu; chủ động đổi mới tư duy, phương pháp làm việc; quyết liệt hành động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tập trung tháo gỡ ngay các điểm nghẽn, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và doanh nghiệp”, đồng chí Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.
Với quyết tâm chính trị cao, An Giang tiếp tục hoàn thiện toàn diện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đưa hệ thống chính trị vận hành hiệu năng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số vững chắc trong giai đoạn phát triển mới.
