Giải quyết các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn quản lý, sử dụng biên chế, Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị định về quản lý, sử dụng biên chế công chức (gọi tắt là dự thảo Nghị định) do Bộ Nội vụ xây dựng.
Bối cảnh và sự cần thiết ban hành Nghị định
Theo Bộ Nội vụ, từ thực tiễn giai đoạn 2022-2026, trên cơ sở tổng biên chế công chức được Bộ Chính trị quyết định, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt biên chế công chức các bộ, ngành giai đoạn 2022-2026 (đến hết năm 2026) và phân cấp cho bộ, ngành quyết định biên chế hằng năm cho từng cơ quan trong tổng biên chế được giao. Ở địa phương, việc giao biên chế hằng năm thực hiện theo Quyết định của Ban Tổ chức Trung ương.
Tại Quy định số 183-QĐ/TW ngày 2/6/2026 của Bộ Chính trị, đã quy định việc giao biên chế 5 năm, giai đoạn, hằng năm và thời hạn giao biên chế công chức là trong tháng 10. Do đó, cần rà soát, hoàn thiện các quy định hướng dẫn xây dựng, thẩm định, giao biên chế công chức 5 năm, giai đoạn và hằng năm; quy định quản lý hoặc phân cấp quản lý biên chế công chức phù hợp thực tế, vừa bảo đảm tuân thủ quy định, vừa đẩy mạnh phân cấp và tăng tính chủ động, linh hoạt trong bố trí người làm việc.
Thời gian qua, việc điều chỉnh, điều chuyển biên chế công chức giữa các cơ quan chưa có quy định rõ ràng về quy trình và thành phần hồ sơ, gây lúng túng cho các bộ, địa phương. Đồng thời, việc giao, điều chỉnh biên chế công chức cho các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cũng chưa được quy định cụ thể. Vì vậy, cần đưa nội dung này vào dự thảo Nghị định để bảo đảm tính thống nhất.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định về quản lý, sử dụng biên chế công chức là cần thiết để thể chế hóa quy định của Đảng, quy định các biện pháp thực hiện chính sách quản lý biên chế công chức. Dự thảo Nghị định sẽ thay thế các nội dung hướng dẫn về biên chế công chức tại Nghị định số 106/2020/NĐ-CP.
Mục đích ban hành dự thảo Nghị định
Mục đích ban hành dự thảo Nghị định nhằm:
- Thể chế hóa chủ trương của Đảng, Quốc hội về quản lý biên chế tại Quy định số 183-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
- Thực hiện nhiệm vụ được giao tại các văn bản chỉ đạo của Đảng, Chính phủ.
- Chỉnh sửa, hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành về quản lý, sử dụng biên chế công chức, bảo đảm thống nhất với chủ trương của Đảng, Quốc hội.
- Xây dựng công cụ pháp lý để Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về công chức theo thẩm quyền quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Cán bộ, công chức.
- Hoàn thiện quy định để phù hợp với thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan khi triển khai tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
- Giải quyết khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn quản lý, sử dụng biên chế công chức, tránh khoảng trống pháp luật.
Nội dung chính của dự thảo Nghị định
Dự thảo Nghị định gồm 4 chương và 18 điều, với các nội dung cơ bản sau:
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Dự thảo tập trung quy định nguyên tắc, nội dung quản lý, sử dụng biên chế công chức trong các tổ chức hành chính; thẩm quyền và trách nhiệm của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh.
Đối tượng áp dụng gồm: các tổ chức hành chính thuộc bộ, cơ quan ngang bộ (không bao gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng); Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Ủy ban nhân dân cấp xã. Dự thảo bỏ nhóm cơ quan thuộc Chính phủ, tổ chức do Chính phủ, Thủ tướng thành lập không phải đơn vị sự nghiệp công lập do hiện không còn loại hình này.
Nguyên tắc xác định biên chế
Dự thảo bổ sung nguyên tắc: xác định biên chế công chức phù hợp với vị trí việc làm theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức; định mức biên chế theo hướng dẫn của bộ quản lý ngành, lĩnh vực; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền.
Phân cấp quản lý biên chế
Dự thảo quy định phân cấp quản lý biên chế công chức thuộc thẩm quyền của Chính phủ như sau:
- Bộ trưởng Nội vụ quyết định giao biên chế công chức 5 năm, hằng năm cho từng bộ trong tổng biên chế được Bộ Chính trị giao.
- Người đứng đầu bộ quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng cơ quan sử dụng biên chế thuộc phạm vi quản lý.
Điều chỉnh biên chế
Quy định về căn cứ, hồ sơ, trình tự, thẩm quyền điều chỉnh biên chế công chức giữa các tổ chức hành chính của bộ, địa phương; giữa các bộ, các địa phương; điều chỉnh biên chế tại các cơ quan đại diện.
Trách nhiệm quản lý, sử dụng biên chế
Gồm 5 điều, quy định trách nhiệm của người đứng đầu bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương; trách nhiệm của Bộ trưởng Nội vụ; trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan sử dụng biên chế công chức.
Dự thảo Nghị định về quản lý, sử dụng biên chế công chức đã được gửi thẩm định.
