Cận thị đang gia tăng nhanh chóng ở trẻ em Việt Nam, trở thành một trong những vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại nhất hiện nay. Nguyên nhân chính được xác định là việc trẻ em thường xuyên sử dụng điện thoại thông minh, máy tính bảng để chơi game, xem video và truy cập mạng xã hội.
Úc tăng gấp đôi mức phạt với nền tảng vi phạm
Cuối tháng 6 vừa qua, chính phủ Úc tuyên bố tăng gấp đôi mức phạt tối đa, lên tới gần 70 triệu USD, đối với các nền tảng mạng xã hội không thực thi nghiêm túc lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Lệnh cấm đã được áp dụng được 6 tháng. Cơ quan An toàn điện tử Úc (eSafety) được trao thêm thẩm quyền để giám sát và xử lý vi phạm.
Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia cũng áp dụng lệnh cấm tương tự
Không chỉ Úc, nhiều quốc gia khác cũng đã vào cuộc. Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia đã áp dụng các lệnh cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội. Giới chức Anh đang xem xét mở rộng hạn chế sang lĩnh vực trò chơi điện tử và phát video trực tiếp (livestream).
Mỹ thúc đẩy Đạo luật an toàn trực tuyến cho trẻ em (KOSA)
Tại Mỹ, Thượng viện đang thúc đẩy Đạo luật an toàn trực tuyến cho trẻ em (KOSA) nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của mạng xã hội và internet. Có đến 6 bang mở rộng hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử trong lớp học, bao gồm máy tính bảng và dụng cụ trình chiếu. Phụ huynh đang vận động phong trào “mang giấy bút trở lại lớp học” do nhiều trường tiểu học áp dụng thiết bị điện tử vào giảng dạy.
Bài học từ hơn 10 năm trước ở Úc
Không phải đến gần đây các nước mới bắt đầu ngăn chặn ảnh hưởng tiêu cực của thiết bị công nghệ. Hơn 10 năm trước, khi tìm hiểu ứng dụng công nghệ trong giáo dục tại Úc, đại diện ngành giáo dục nước này đã chia sẻ về các phương pháp giúp học sinh sử dụng smartphone, máy tính bảng đúng cách. Phụ huynh cũng nhận được hướng dẫn để áp dụng tại nhà, bao gồm hạn chế xem video clip trên mạng xã hội và chơi game.
Giải pháp cho Việt Nam
Đã quá rõ ràng rằng cận thị, các vấn đề sức khỏe tâm thần và tinh thần học tập của trẻ em có thể gặp hậu quả từ việc “dính” lấy smartphone, máy tính bảng. Ở tầm vĩ mô, Chính phủ cần siết chặt trách nhiệm của các nhà cung cấp mạng xã hội đối với trẻ em, mở rộng quy định hạn chế trẻ em dùng mạng xã hội. Ngành giáo dục cần có biện pháp cụ thể ngay từ nhà trường, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển.
Trách nhiệm của phụ huynh
Phụ huynh cần trang bị kỹ năng kiểm soát con trẻ sử dụng thiết bị công nghệ, đặc biệt là định hướng sử dụng đúng cách, hạn chế tối đa ảnh hưởng. Bên cạnh quy định thời gian sử dụng, cha mẹ cần làm gương trong việc hạn chế dùng smartphone, máy tính bảng. Các công cụ như Family Link, Screen Time, chế độ trẻ em trên YouTube Kids có thể giúp kiểm soát và định hướng con trẻ.
