Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Trong dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân, luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và luật Thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính đã đưa ra nhiều đề xuất quan trọng liên quan đến ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Hiện tại, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh đang được quy định cụ thể là 500 triệu đồng mỗi năm, nhưng theo đề xuất mới, con số này sẽ không còn ghi rõ trong luật mà sẽ do Chính phủ quy định, với tinh thần hướng tới việc nâng cao ngưỡng để tiếp tục hỗ trợ các hộ kinh doanh có quy mô nhỏ và trung bình thấp.
Đề xuất nâng ngưỡng và bổ sung miễn thuế
Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi quy định về mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh. Thay vì quy định cụ thể 500 triệu đồng mỗi năm trong luật, Chính phủ sẽ có thẩm quyền điều chỉnh ngưỡng này theo hướng tăng lên, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ kinh doanh quy mô nhỏ. Bên cạnh đó, đề xuất cũng bao gồm việc bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, với chi tiết về cách xác định doanh thu làm căn cứ miễn thuế sẽ do Chính phủ quy định cụ thể.
Ý kiến từ các chuyên gia và doanh nghiệp
Những đề xuất trên đã nhận được sự đồng tình từ nhiều chuyên gia trong lĩnh vực thuế và kinh doanh. Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, cho rằng ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh nên được điều chỉnh lên tối thiểu 1 tỉ đồng mỗi năm. Ông Tuấn so sánh với các quốc gia lân cận như Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan, nơi có ngưỡng miễn thuế tương ứng là 1,5 tỉ đồng, 1 tỉ đồng và 750 triệu đồng mỗi năm. Ông cũng đề xuất rằng ngưỡng miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ nên được đặt bằng với ngưỡng của hộ kinh doanh để tạo sự công bằng.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, lại nhấn mạnh rằng sau khi nâng ngưỡng, cần áp dụng việc trừ ngưỡng này khi tính thuế thu nhập cá nhân cho cả nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 1 tỉ đồng đến 3 tỉ đồng, thay vì chỉ áp dụng cho nhóm tính thuế theo doanh thu. Ông Được cũng đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh lên 1 tỉ đồng mỗi năm và xây dựng ngưỡng tương tự cho doanh nghiệp nhỏ.
Quan điểm từ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa
Ông Tô Hoài Nam, Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, lại đưa ra đề xuất khác biệt. Ông Nam cho rằng ngưỡng miễn thuế đối với doanh nghiệp nhỏ nên được xác định trong khoảng từ 3 đến 5 tỉ đồng doanh thu mỗi năm. Theo ông, vấn đề cốt lõi không phải là doanh nghiệp có muốn thực hiện nghĩa vụ thuế hay không, mà là khả năng tuân thủ trong điều kiện năng lực quản trị còn hạn chế. Các chi phí liên quan đến kế toán, kê khai và hóa đơn thường trở thành gánh nặng đáng kể cho nhóm doanh nghiệp này.
Ông Nam nhấn mạnh rằng việc xác định ngưỡng miễn thuế ở mức quá thấp sẽ khó đạt được mục tiêu hỗ trợ thực chất. Ông cho rằng không nên nhìn thuế theo hướng "thu ngay từ đầu", vì cách tiếp cận này có thể làm suy giảm khả năng hình thành nguồn thu bền vững trong tương lai. Một doanh nghiệp không vượt qua được giai đoạn đầu sẽ khó có cơ hội trở thành đối tượng nộp thuế ổn định. Do đó, ngưỡng miễn thuế từ 3 đến 5 tỉ đồng mỗi năm không chỉ là ưu đãi mà còn là lựa chọn chính sách mang tính nuôi dưỡng và đầu tư cho phát triển.
Tạo động lực chuyển đổi và tránh tư duy cào bằng
Về mối quan hệ giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, ông Nam cho rằng cần tránh tư duy cào bằng và thiết kế khoảng chênh lệch hợp lý để tạo động lực chuyển đổi. Cụ thể, nếu ngưỡng miễn thuế của hộ kinh doanh là 3 tỉ đồng mỗi năm, thì ngưỡng đối với doanh nghiệp nhỏ cần tối thiểu khoảng 5 tỉ đồng mỗi năm. Tương tự, nếu hộ kinh doanh ở mức 5 tỉ đồng, doanh nghiệp nhỏ nên ở mức 7 đến 8 tỉ đồng. Nếu không tạo ra sự khác biệt đủ lớn về nghĩa vụ thuế và chi phí tuân thủ, hộ kinh doanh sẽ không có động lực để chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, làm khó khăn cho mục tiêu đưa khu vực kinh doanh phi chính thức vào khu vực chính thức.
Ông Được bày tỏ quan điểm rằng không nên lo ngại hộ kinh doanh sẽ ngại "lớn" nếu ngưỡng miễn thuế được đặt bằng nhau. Ông đề xuất thêm rằng, bên cạnh chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, cần có thêm chính sách để nhóm doanh nghiệp có doanh thu từ 3 tỉ đồng mỗi năm trở xuống đang tính thuế theo phương pháp (doanh thu - chi phí) x thuế suất cũng được áp dụng trừ đi ngưỡng doanh thu miễn thuế trước khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, nhằm tạo động lực cho hộ kinh doanh tự nguyện chuyển đổi.
