Thu nhập nhỏ, tiền phạt lớn: Nhiều người bất ngờ nhận biên bản xử phạt chậm nộp tờ khai thuế
Từ đầu tháng 3 đến nay, hàng loạt cá nhân trên cả nước đã nhận được biên bản xử phạt hành chính từ cơ quan thuế do chậm nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Sự việc này gây xôn xao dư luận khi nhiều người phải đối mặt với khoản tiền phạt lớn, thậm chí vượt xa mức thu nhập phát sinh.
Những trường hợp điển hình và nỗi lo từ người nộp thuế
Anh Đ.T, cư trú tại Đồng Nai, chia sẻ: "Tôi nhận được biên bản từ cơ quan thuế Hà Nội thông báo chậm nộp tờ khai 306 ngày, phải nộp thêm 150.000 đồng tiền thuế và hơn 5 triệu đồng tiền phạt. Ban đầu, tôi tưởng là lừa đảo, nhưng sau khi kiểm tra thì mới biết sự thật đáng buồn." Tương tự, anh N.M.H ở Hà Nội vừa phải lên trụ sở thuế để xử lý khoản phạt hơn 5 triệu đồng từ năm 2023, xuất phát từ việc thiếu 15.000 đồng thuế trên khoản nhuận bút truyện ngắn trị giá 300.000 đồng.
Anh H. bày tỏ: "Tôi thường ủy quyền quyết toán thuế cho cơ quan, nhưng có thể kế toán bên chi trả quên đóng thuế mà tôi không hay biết. Sau vài năm, khoản thu nhập nhỏ bé chỉ bằng một phần tiền phạt, thật đáng tiếc." Anh mong muốn cơ quan thuế ứng dụng công nghệ để thông báo sớm, tránh tình trạng "cục tiền phạt" rơi xuống bất ngờ.
Thực trạng phổ biến và đề xuất cải thiện
Chị N.T.G, một nhân viên kế toán, cho biết đơn vị của chị có gần 20 trường hợp bị phạt tương tự. "Đa số vấn đề xảy ra từ giai đoạn trước khi sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Tôi hy vọng cơ quan thuế có giải pháp hướng dẫn rõ ràng hơn, giảm bớt gánh nặng phạt tiền do sơ ý của người dân."
Đại diện Cục Thuế nhấn mạnh, cá nhân có từ hai nguồn thu nhập trở lên phải tự quyết toán thuế hằng năm. Ngành thuế đang hỗ trợ người nộp thuế tra cứu thông tin và thực hiện quyết toán trên ứng dụng eTax để tăng tính minh bạch.
Khuyến nghị từ chuyên gia và thách thức trong quy trình
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, giải thích: Nộp thuế TNCN là nghĩa vụ bắt buộc, nhưng nhiều người vẫn rơi vào tình trạng nộp thiếu hoặc kê khai sai, dẫn đến truy thu và xử phạt. Ông khuyến nghị: "Người nộp thuế nên truy cập ứng dụng eTax sau ngày 31/3 để dữ liệu được cập nhật chính xác. Nếu phát hiện sai sót từ các năm trước, cần điều chỉnh ngay để giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý."
Tuy nhiên, quá trình quyết toán vẫn còn nhiều vướng mắc. Chị L.T.T ở Hà Nội phản ánh: "Quy định về thu nhập miễn thuế dưới 120 triệu đồng/năm không rõ ràng, khiến người dân dễ nhầm lẫn. Việc thu thuế hay phạt thì nhanh, nhưng hoàn thuế lại mất nhiều thời gian chờ đợi."
Khó khăn từ ứng dụng và thủ tục hành chính
Anh Lê Tiến Dũng, một nhân viên khảo sát thị trường, cho biết thông tin trên ứng dụng eTax Mobile thiếu minh bạch, gây khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế. "Kế toán công ty yêu cầu người lao động tự rà soát thu nhập, kể cả khoản không chính thức. Sai sót có thể ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp, buộc phải điều chỉnh hồ sơ và chịu phạt."
Chị Minh Nguyệt, cư trú tại Hà Nội, chia sẻ câu chuyện cá nhân: "Năm 2025, tôi phải tự quyết toán thuế do chuyển công tác. Khi kê khai mẹ chồng là người phụ thuộc, tôi được yêu cầu bổ sung xác nhận từ UBND, nhưng lại không thuộc danh mục hồ sơ hành chính. Tôi mong thủ tục này đơn giản hơn, chỉ cần giấy đăng ký kết hôn và khai sinh là đủ."
Với thời hạn quyết toán thuế TNCN năm 2025 kết thúc vào ngày 30/4/2026 cho cá nhân tự quyết toán và 31/3/2026 cho tổ chức ủy quyền, người dân cần chủ động rà soát để tránh rủi ro pháp lý không đáng có.
