Tọa đàm về hoàn thuế GTGT: Siết chặt quản lý, cảnh báo rủi ro gian lận
Cục Thuế vừa phối hợp với Học viện Cảnh sát nhân dân, Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an TP Hải Phòng và Thuế TP Hải Phòng tổ chức một tọa đàm chuyên sâu về chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Sự kiện này đóng vai trò như một diễn đàn quan trọng để trao đổi, làm rõ thực trạng và nhận diện các phương thức, thủ đoạn gian lận trong lĩnh vực hoàn thuế GTGT, đồng thời cảnh báo những rủi ro pháp lý tiềm ẩn.
Mục tiêu chính của tọa đàm là nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh, góp phần tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Các đại biểu tham dự đều thống nhất rằng, chính sách hoàn thuế GTGT có ý nghĩa then chốt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp giải phóng dòng tiền, thúc đẩy hoạt động sản xuất - xuất khẩu và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung.
Phân tích sâu về quy định mới và thực trạng gian lận
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy đây là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro khi một số tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách để thực hiện các hành vi gian lận, chiếm đoạt ngân sách nhà nước với những thủ đoạn ngày càng tinh vi và phức tạp. Tọa đàm được thiết kế xoay quanh bốn nội dung trọng tâm, bao quát toàn diện các khía cạnh của chính sách và công tác quản lý hoàn thuế GTGT hiện nay.
- Làm rõ các trường hợp được hoàn thuế GTGT theo quy định mới: Phần này giúp nhận diện đúng bản chất của chính sách và những điểm thay đổi quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế, đặc biệt là Luật Thuế GTGT năm 2024 và Luật Quản lý thuế năm 2025.
- Điều kiện và thủ tục hoàn thuế: Tập trung vào các yêu cầu pháp lý, quy trình thực hiện và những lưu ý để bảo đảm hồ sơ hoàn thuế đúng quy định, hạn chế sai sót trong thực tiễn.
- Thực trạng công tác giải quyết hoàn thuế và quản lý dữ liệu hóa đơn điện tử: Phân tích việc khai thác dữ liệu hóa đơn điện tử như một công cụ then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
- Nhận diện rủi ro và thủ đoạn gian lận: Đề xuất các biện pháp kỹ thuật nhằm cảnh báo sớm rủi ro và tăng cường hiệu quả xử lý vi phạm trong lĩnh vực hoàn thuế GTGT.
Bà Nguyễn Thị Lan Anh - Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế) đã phân tích chi tiết các quy định mới, trong đó nổi bật là việc quy định rõ 8 trường hợp được hoàn thuế GTGT. Bà nhấn mạnh: “Theo Luật Thuế GTGT 2024, ngoài việc bãi bỏ quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu, còn bổ sung trường hợp hoàn thuế GTGT đầu vào cho cơ sở kinh doanh sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất 5%.”
Cảnh báo từ góc độ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm
Đại diện lực lượng Công an, Thượng tá Trần Quang Tuấn - Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế thuộc Công an TP Hải Phòng, cho biết việc siết chặt chính sách hoàn thuế GTGT sẽ góp phần ngăn chặn hiệu quả các hành vi quay vòng hóa đơn, lập hồ sơ xuất khẩu khống hoặc hình thành chuỗi giao dịch giả. Ông chỉ ra thủ đoạn phổ biến là “cắt dấu vết dòng tiền qua ngân hàng” bằng cách rút tiền mặt sau đó nộp vào tài khoản cá nhân để giao dịch ngoài.
Thượng tá Trần Quang Tuấn khẳng định: “Các cơ quan chức năng luôn đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn chân chính, song sẽ xử lý nghiêm các hành vi trục lợi với tinh thần ‘không có vùng cấm, không có ngoại lệ’.”
Ông Phạm Tuấn Anh - Phó Trưởng Thuế TP Hải Phòng, chia sẻ thêm rằng công tác hoàn thuế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, với các hành vi gian lận ngày càng có tổ chức và liên kết xuyên địa bàn. Ông đề nghị doanh nghiệp cần thực hiện đúng quy định về hóa đơn, kiểm soát rủi ro và lựa chọn đối tác minh bạch.
Đề xuất giải pháp và xu hướng quản lý thuế hiện đại
Thượng tá, Thạc sĩ Phạm Hải Bình - Giảng viên chính Khoa Cảnh sát kinh tế thuộc Học viện Cảnh sát nhân dân, đánh giá cao Chương trình tuân thủ tự nguyện mà ngành thuế đang triển khai. Ông cho rằng đây là xu hướng quản lý thuế hiện đại, giúp tự động hóa thủ tục hoàn thuế cho doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt, từ đó khuyến khích minh bạch hóa số liệu và tập trung nguồn lực vào các doanh nghiệp rủi ro cao.
Tuy nhiên, Thượng tá Phạm Hải Bình cũng lưu ý phải cảnh giác với những thủ đoạn lợi dụng chương trình này, chẳng hạn như doanh nghiệp cố ý đóng vai doanh nghiệp chấp hành tốt để gian lận rồi bỏ trốn. Ông đề xuất cần có tiêu chí đánh giá đa chiều, dữ liệu đủ lớn và chế tài xử lý nghiêm khắc để đảm bảo hiệu quả.
Thông qua các nội dung trao đổi, tọa đàm đã góp phần làm rõ quy định mới, nhận diện rủi ro và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, buổi tọa đàm là hoạt động tiền đề, chuẩn bị cho Hội thảo liên ngành cấp Trung ương về phòng ngừa, xử lý gian lận, tội phạm trong lĩnh vực hóa đơn và hoàn thuế GTGT sẽ được tổ chức trong thời gian sắp tới.
