Quốc Hội Thảo Luận Điều Chỉnh Ngưỡng Thuế Hộ Kinh Doanh, Đề Xuất Nâng Lên 1 Tỷ Đồng
Chiều ngày 21 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về dự án luật sửa đổi bốn luật liên quan đến thuế. Hiện tại, ngưỡng chịu thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh được quy định là từ 500 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, trong dự thảo mới, Chính phủ đề xuất một hướng điều chỉnh quan trọng: không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng cho hộ, cá nhân kinh doanh trực tiếp trong luật. Thay vào đó, Chính phủ sẽ được giao quyền quy định các mức này, đồng thời bổ sung mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và giao Chính phủ quy định chi tiết việc miễn thuế theo đúng thẩm quyền.
Thủ Tướng Nhấn Mạnh Sự Cần Thiết Của Việc Điều Chỉnh
Phát biểu tại buổi thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, các nội dung về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đã được Quốc hội thông qua trong các dự án luật vào tháng 12 năm 2025. Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy cần phải có những điều chỉnh kịp thời. Ngưỡng thu nhập chịu thuế 500 triệu đồng đối với cá nhân và hộ kinh doanh đang bộc lộ nhiều khó khăn do tác động từ biến động giá xăng dầu và các diễn biến phức tạp trong khu vực. Thủ tướng nhấn mạnh rằng, cá nhân, hộ kinh doanh cùng với các doanh nghiệp vừa và nhỏ là những đối tượng cần được ưu tiên quan tâm và hỗ trợ.
Trước bối cảnh này, lãnh đạo Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu các phương án để đề xuất Quốc hội điều chỉnh cho phù hợp. "Chắc chắn phải nâng ngưỡng chịu thuế", Thủ tướng khẳng định và cho biết thêm, theo báo cáo từ Bộ Tài chính, ngưỡng thuế đề xuất cho hộ kinh doanh có thể lên đến khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm.
Đảm Bảo Công Bằng Và Kiểm Soát Rủi Ro
Song song với việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho hộ kinh doanh, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo sự công bằng với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mục tiêu là khuyến khích cá nhân và hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp chính thức. Thủ tướng khẳng định rằng, các biện pháp chính sách nêu trên sẽ mang lại hiệu quả tích cực cho cả hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cần phải quy định các tiêu chí và nguyên tắc chặt chẽ để tránh những kẽ hở có thể dẫn đến thất thu thuế.
Người đứng đầu Chính phủ cũng thông tin thêm, lẽ ra Bộ Tài chính phải có dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành kèm theo dự thảo luật, nhưng do thời gian gấp rút nên vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Dự kiến, khi Quốc hội thông qua chủ trương, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ để ban hành ngay, đảm bảo kịp thời điểm luật có hiệu lực.
Kiểm Soát Nguy Cơ Chia Nhỏ Doanh Thu Để Né Thuế
Cùng đóng góp ý kiến tại buổi thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) bày tỏ sự ủng hộ đối với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu năm không phải nộp thuế hoặc không chịu thuế. Bà cho rằng, điều này sẽ tạo sự linh hoạt, tránh tình trạng mỗi lần cần điều chỉnh lại phải chờ đợi quy trình sửa luật kéo dài.
Tuy nhiên, bà Nga cũng đề nghị Chính phủ cần quy định rõ các căn cứ để xác định ngưỡng doanh thu, đảm bảo sự chặt chẽ và kiểm soát hiệu quả. Các căn cứ này có thể bao gồm:
- Mức sống tối thiểu của người dân
- Biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
- Đặc điểm ngành nghề kinh doanh
- Chi phí tuân thủ về thuế
Nữ đại biểu còn cảnh báo về nguy cơ chia nhỏ doanh thu để né thuế. Khi ngưỡng doanh thu trở thành căn cứ để miễn thuế, rất dễ xảy ra tình trạng một cơ sở kinh doanh tách thành nhiều hộ, đứng tên nhiều cá nhân trong gia đình để chia điểm bán, chia tài khoản, chia hóa đơn, thậm chí chia cả giao dịch trên nền tảng số nhằm giữ doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế. Do đó, bà đề nghị cần có các tiêu chí nhận diện cụ thể, chẳng hạn như cùng địa điểm, cùng mô hình, cùng chuỗi cung ứng hoặc cùng người quản lý thực tế, để cộng dồn doanh thu theo nguyên tắc chống chia tách giả tạo.
Đồng Quan Điểm Về Tính Minh Bạch Và Cạnh Tranh
Đồng quan điểm với đại biểu Nga, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ lưỡng các tiêu chí xác định ngưỡng doanh thu, đồng thời quy định cơ chế kiểm soát nhằm tránh nguy cơ cố tình chia nhỏ doanh thu, chia tách hoạt động kinh doanh hoặc duy trì quy mô hộ nhỏ để tránh nghĩa vụ thuế. Ông Sơn chỉ ra thực tế hiện nay có hơn 6 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 1,9 triệu hộ đã đăng ký chính thức. Riêng trong 7 tháng đầu năm 2025, đã có gần 536.000 hộ thành lập mới.
Nếu thiết kế chính sách không chặt chẽ, một mặt nói là hỗ trợ tăng trưởng nhưng mặt khác lại có thể khuyến khích "phi chính thức hóa" nền kinh tế, đi ngược lại yêu cầu minh bạch. Ông Sơn cũng nhấn mạnh, việc mở rộng diện không chịu thuế giá trị gia tăng cho hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng là phù hợp, nhưng nếu không quy định chặt chẽ sẽ làm sai lệch tính cạnh tranh và không khuyến khích các hộ phát triển lên mô hình doanh nghiệp. Khi trở thành doanh nghiệp, việc kê khai, khấu trừ và quản lý hóa đơn sổ sách sẽ chặt chẽ hơn. Nếu duy trì là hộ dưới ngưỡng, họ vừa không chịu thuế vừa giảm áp lực tuân thủ, vô tình tạo ra một "vùng lẩn tránh thuế" khiến người kinh doanh không muốn chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
