Quốc Hội Thảo Luận Sửa Đổi Luật Thuế: Ngưỡng Miễn 1 Tỷ Đồng Được Đề Xuất
Sáng ngày 23/4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế quan trọng, bao gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Phiên thảo luận tập trung vào các vấn đề then chốt nhằm cải thiện hệ thống thuế, đặc biệt là ngưỡng doanh thu được miễn và không phải nộp thuế.
Bộ Tài Chính Trình Bày Và Tính Toán Tác Động
Trong phần giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã chia sẻ chi tiết về các đề xuất. Ông nhấn mạnh rằng ngưỡng doanh thu miễn thuế là một chủ đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm. Bộ Tài chính đã báo cáo và nhận chỉ đạo từ Thủ tướng để soạn thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, dự thảo Nghị định này hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Mục tiêu là ngay sau khi Luật được ban hành, Chính phủ sẽ kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn, đảm bảo luật sớm đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.
Ngưỡng Miễn Thuế 1 Tỷ Đồng: Hài Hòa Và Tác Động Ngân Sách
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Bộ Tài chính đã cân nhắc kỹ lưỡng nhiều mặt và tính toán tác động đến thu ngân sách cũng như đối tượng nộp thuế. "Chúng tôi cho rằng ngưỡng 1 tỷ đồng là hài hòa vào thời điểm hiện nay. Trong Luật cũng đã tiếp thu theo hướng ngưỡng cụ thể sẽ giao cho Chính phủ quy định, phù hợp với diễn biến kinh tế - xã hội trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", ông nhấn mạnh.
Ngưỡng đề xuất này gấp đôi ngưỡng hiện hành và dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Cụ thể, đối với hộ và cá nhân kinh doanh, mức miễn đến 1 tỷ đồng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng. Trong khi đó, đối với khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ, mức giảm thu ngân sách ước tính khoảng 2.100 tỷ đồng. Bộ trưởng khẳng định mức này phù hợp với điều kiện hiện hành và Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu để báo cáo Quốc hội.
Đề Xuất Khung Linh Hoạt Từ Đại Biểu Quốc Hội
Trước đó, trong phiên thảo luận, Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đã đưa ra những ý kiến sâu sắc. Bà nhắc lại rằng Hiến pháp quy định rõ nghĩa vụ nộp thuế phải theo luật định, nhưng nền kinh tế hiện nay vận động nhanh, chi phí biến động liên tục. Nếu các tham số thuế bị đóng khung cứng trong luật, chính sách có thể nhanh chóng lạc hậu, gây bất lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đồng tình với chủ trương giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, nhưng bà nhấn mạnh vấn đề cốt lõi là "giao như thế nào". Bà đề nghị luật quy định nguyên tắc và khung giới hạn, từ đó Chính phủ có thể điều hành linh hoạt trong phạm vi đó, đồng thời Quốc hội thực hiện giám sát thực chất. Cách tiếp cận này phù hợp với thông lệ lập pháp hiện đại và đảm bảo tinh thần Hiến pháp.
Tránh Tạo Ra "Vùng Trũng" Về Nghĩa Vụ Thuế
Đại biểu Tú Anh cũng phân tích rằng việc xác định ngưỡng doanh thu cần dựa trên nguyên tắc: chỉ đánh thuế khi hoạt động kinh doanh tạo ra thu nhập thực sự cao hơn mức bình quân xã hội. Nếu thu nhập sau khi trừ chi phí chỉ tương đương với người làm công ăn lương, việc đánh thuế sẽ bất hợp lý và phản tác dụng.
Bên cạnh đó, bà chỉ ra rằng ngưỡng miễn thuế còn liên quan đến công bằng giữa các loại hình kinh doanh. Ngưỡng quá thấp sẽ tạo gánh nặng không cần thiết cho hộ kinh doanh nhỏ, trong khi ngưỡng quá cao có thể gây chênh lệch với doanh nghiệp, làm méo mó môi trường cạnh tranh. "Chính sách cần hướng tới mục tiêu cân bằng, hỗ trợ khu vực kinh tế nhỏ nhưng không tạo ra những 'vùng trũng' về nghĩa vụ thuế", bà nhấn mạnh.
So Sánh Với Thông Lệ Quốc Tế Và Đề Xuất Cụ Thể
Đại biểu Tú Anh đưa ra số liệu so sánh: ngưỡng doanh thu chịu thuế hiện tại là 500 triệu đồng/năm, trong khi GDP bình quân đầu người năm 2025 là 125,5 triệu đồng và dự kiến năm 2026 đạt khoảng 128-130 triệu đồng. Như vậy, ngưỡng hiện tại chỉ tương đương khoảng 4 lần GDP bình quân đầu người, thấp hơn đáng kể so với thông lệ quốc tế.
Theo nghiên cứu tại các nước có nền kinh tế tương đồng ở Đông Nam Á và Châu Á, ngưỡng miễn thuế thường ở mức 8-15 lần GDP bình quân đầu người. Áp dụng vào điều kiện Việt Nam, mức tương đương sẽ rơi vào khoảng từ 1-1,9 tỷ đồng. Từ cơ sở này, đại biểu đề nghị luật quy định ngưỡng sàn không thấp hơn 1 tỷ đồng và ngưỡng trần không quá 2 tỷ đồng. Khoảng cách này đủ để Chính phủ điều hành linh hoạt theo từng thời kỳ nhưng vẫn nằm trong giới hạn do Quốc hội quyết định.
Phiên thảo luận đã làm rõ nhiều vấn đề quan trọng, hướng tới một hệ thống thuế công bằng và hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hiện nay.
