Ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng: Lạc hậu sau 3 tháng, Bộ Tài chính đề xuất bỏ mức cứng
Chỉ mới áp dụng từ đầu năm 2026, ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh đã trở thành tâm điểm tranh luận. Bộ Tài chính vừa đề xuất bỏ mức "cứng" này, thay vào đó giao Chính phủ quy định linh hoạt hơn. Trong khi nhiều hộ kinh doanh kỳ vọng ngưỡng được nâng cao, không ít chuyên gia lại cho rằng cần thêm thời gian đánh giá để đảm bảo ổn định chính sách.
Đề xuất thay đổi: Linh hoạt hay vội vàng?
Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính đề xuất không ấn định cứng ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh. Thay vào đó, cơ quan này muốn giao quyền cho Chính phủ để có thể điều chỉnh phù hợp với biến động kinh tế, hướng tới chính sách linh hoạt và dễ tuân thủ hơn.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu có nên vội thay đổi khi ngưỡng 500 triệu đồng/năm mới chỉ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026? Bà Lê Yến, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội HanoiTax, chia sẻ: "Khi ngưỡng mới vừa có hiệu lực, điều quan trọng nhất là cần thời gian đủ dài để đánh giá tác động, trước khi tiếp tục thay đổi. Việc điều chỉnh quá sớm có thể làm giảm tính ổn định của chính sách, khiến hộ kinh doanh khó xây dựng kế hoạch."
Kỳ vọng của hộ kinh doanh: Nâng ngưỡng và đồng bộ hóa
Trước đề xuất mới, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ sự đồng tình và mong chờ ngưỡng miễn thuế được nâng cao hơn nữa. Chị Nguyễn Thu Trang, một hộ kinh doanh tại Hà Nội, cho biết: "Cùng với nâng ngưỡng doanh thu tính thuế, chúng tôi cũng kỳ vọng ngưỡng doanh thu không phải xuất hóa đơn điện tử có thể lên 3-5 tỷ đồng/năm." Hiện nay, với quy định doanh thu 1 tỷ đồng đã phải xuất hóa đơn, tương đương bán chưa tới 3 triệu đồng/ngày, nhiều hộ nhỏ lẻ phải đối mặt với chi phí và thời gian quản lý đáng kể.
Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh cũng mong muốn có thêm lựa chọn cho nhóm doanh thu trên 3 tỷ đồng được nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu, thay vì bắt buộc theo phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng. Bà Nguyễn Thị Huệ, một hộ kinh doanh khác tại Hà Nội, lo ngại: "Việc hộ kinh doanh nhỏ không lấy hóa đơn đầu vào, bán ra không xuất hóa đơn nên có thể hạ giá, trong khi các hộ lớn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế nên bất lợi hơn. Quan trọng nhất là tạo sân chơi công bằng."
Chuyên gia đề xuất: Thiết kế theo ngành và giữ ổn định
Chủ tịch HanoiTax đề xuất, ngưỡng miễn thuế nên được giữ ổn định tối thiểu 2 năm. Luật nên thiết kế theo hướng cho phép Chính phủ định kỳ xem xét điều chỉnh trong khoảng 2-5 năm, căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội, lạm phát và chỉ số giá tiêu dùng. "Cách làm này sẽ hợp lý hơn là điều chỉnh theo phản ứng ngắn hạn," bà Yến nhấn mạnh.
Về dài hạn, bà cho rằng nên nghiên cứu ngưỡng miễn thuế theo nhóm ngành nghề, thay vì áp dụng một mức cào bằng. Lý do là biên lợi nhuận của các ngành khác nhau, chưa phản ánh đúng bản chất thu nhập chịu thuế. Bà cũng đề xuất ngưỡng thuế và ngưỡng hóa đơn nên được thiết kế đồng bộ, theo hướng đơn giản, dễ làm và không tạo áp lực quá lớn cho nhóm kinh doanh nhỏ nhất.
Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, đưa ra quan điểm: "Để đảm bảo công bằng giữa các nhóm người nộp thuế, cần xây dựng ngưỡng doanh thu không chịu thuế với hộ kinh doanh tương đồng mức giảm trừ gia cảnh của người làm công ăn lương (186 triệu đồng/năm)." Ông đề xuất mức khoảng 1 tỷ đồng/năm, phù hợp với quy định sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.
Thách thức thực tế: Hộ kinh doanh lúng túng trong kê khai
Bên cạnh những đề xuất chính sách, thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh đang gặp khó khăn trong việc kê khai thuế. Các hộ này kiến nghị cần có hướng dẫn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể, nhất là đối với các quy định mới, đồng thời quy trình điều chỉnh cũng cần được đơn giản hóa. Thậm chí, có trường hợp hộ kinh doanh đạt doanh thu thực tế 80 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai 3 tỷ, giờ muốn khai đúng khi chuyển sang phương pháp tính thuế mới lại lo bị truy thu.
Nhìn chung, đề xuất của Bộ Tài chính mở ra hướng đi linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tài khóa, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Tuy nhiên, việc cân bằng giữa tính linh hoạt và ổn định vẫn là bài toán nan giải, đòi hỏi sự tham vấn kỹ lưỡng từ các bên liên quan để đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng và bền vững.
