Huế bước vào kỷ nguyên thuế điện tử cho hộ kinh doanh
Từ những khu chợ nhộn nhịp như Đông Ba đến các con phố buôn bán sầm uất như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi hay Chi Lăng, câu chuyện về "thuế khoán" tại thành phố Huế đang có sự thay đổi đáng kể. Thay vì mức thuế cố định được ấn định hàng năm như trước đây, ngày càng nhiều hộ kinh doanh đang chuyển sang hình thức kê khai thuế điện tử dựa trên doanh thu thực tế, thực hiện thông qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh.
Lợi ích rõ ràng từ kê khai điện tử
Nhiều tiểu thương tại Huế nhận định rằng, khi thực hiện đúng và quen dần, hình thức kê khai điện tử mang lại không ít lợi ích thiết thực. Doanh thu được ghi nhận chính xác theo thực tế kinh doanh, giúp tránh tình trạng bị ấn định mức thuế cao hơn khả năng thực tế. Đồng thời, phương thức này giảm bớt đáng kể các thủ tục giấy tờ rườm rà và thời gian đi lại cho người nộp thuế.
Chị Nguyễn Thị Hiền, một tiểu thương kinh doanh hàng dân dụng tại chợ Đông Ba, chia sẻ: "Trước đây, mỗi tháng tôi đóng thuế bao nhiêu gần như cố định, dù buôn bán trúng hay ế cũng không thay đổi. Giờ chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế, bán ít thì thuế ít, bản thân tôi thấy hợp lý và công bằng hơn nhiều."
Việc kê khai qua ứng dụng điện tử còn giúp các hộ kinh doanh chủ động theo dõi nghĩa vụ thuế, lịch nộp thuế chính xác, tránh tình trạng quên hoặc chậm trễ như trước kia. Đây là bước tiến quan trọng trong việc minh bạch hóa quy trình thuế và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người kinh doanh.
Những con số ấn tượng từ quá trình chuyển đổi
Theo thông tin từ Cục Thuế thành phố Huế, ngày 11/11/2025, đơn vị đã tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch "45 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh". Trong thời gian từ ngày 14/11 đến 25/12/2025, công tác hỗ trợ các hộ kinh doanh chuyển đổi đã đạt được nhiều kết quả tích cực.
Đối với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên, đến ngày 31/12/2025, 100% trong tổng số 1.452 hộ đang hoạt động đã thực hiện nộp tờ khai 01/CNKD, thể hiện mức độ sẵn sàng chuyển đổi sang phương pháp kê khai. Đáng chú ý, với sự hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp của cơ quan thuế, 14 hộ kinh doanh đã mạnh dạn chuyển đổi từ mô hình hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, cho thấy hiệu ứng lan tỏa tích cực từ chủ trương này.
Song song với đó, công tác chuyển đổi số đối với hộ kinh doanh cũng được đẩy mạnh. Tính đến hết ngày 31/12/2025, gần 94% hộ kinh doanh đã cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Ngành Thuế thành phố Huế đang tiếp tục hỗ trợ các hộ chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa thành thạo, nhằm bảo đảm mọi hộ kinh doanh đều nắm được cách thức thực hiện nghĩa vụ thuế điện tử.
Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, từ đầu năm 2025, cơ quan thuế đã hỗ trợ 230 hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên đăng ký và triển khai sử dụng. Hiện nay, Thuế thành phố Huế đang tăng cường tuyên truyền, ra quân trực tiếp tại các tuyến đường, chợ truyền thống, điểm hỗ trợ cố định và lưu động, nhằm bảo đảm 100% hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kể từ ngày 1/1/2026.
Thách thức không nhỏ trong quá trình chuyển đổi
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai vẫn còn không ít khó khăn. Ông Phan Nam Thắng, Chánh Văn phòng Thuế thành phố Huế, cho biết khó khăn trước hết nằm ở việc nhiều hộ kinh doanh chưa nắm rõ các ngưỡng doanh thu chịu thuế. Nhiều người còn lúng túng với các quy định mới, đặc biệt là chính sách miễn thuế, dẫn đến tâm lý lo ngại khi chuyển sang kê khai.
Một số hộ có quy mô kinh doanh lớn thậm chí còn chia tách hộ để giảm doanh thu, gây thất thu ngân sách và tạo sự thiếu công bằng trong môi trường kinh doanh. Bên cạnh đó, khó khăn trong quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử và công tác kế toán cũng là vấn đề đáng quan tâm.
Nhiều hộ kinh doanh nhỏ thiếu kiến thức kế toán, hạn chế về kỹ năng số và thiết bị công nghệ, trong khi chi phí đầu tư ban đầu cho máy móc, phần mềm, chữ ký số không nhỏ, nhất là với các quán ăn, tiệm tạp hóa mang tính khởi nghiệp gia đình.
Đối với các mô hình kinh doanh có lượng khách đông vào giờ cao điểm như quán phở buổi sáng, cà phê mang đi, việc phải thao tác xuất hóa đơn cho từng giao dịch có thể gây ách tắc trong phục vụ. Ngoài ra, rủi ro về đường truyền internet hoặc lỗi phần mềm cũng khiến hộ kinh doanh lo ngại bị xử phạt do lập hóa đơn không đúng thời điểm.
Tại các chợ truyền thống như Đông Ba, An Cựu, Tây Lộc, Bến Ngự, vẫn còn một bộ phận tiểu thương lớn tuổi, trình độ học vấn hạn chế, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh. Các hộ này chủ yếu buôn bán nhỏ lẻ, mức thuế khoán thấp; khi chuyển sang kê khai sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong thực hiện. Ban quản lý các chợ đã có kiến nghị đề nghị cơ quan thuế tiếp tục có cơ chế hỗ trợ phù hợp cho nhóm đối tượng này.
Kiến nghị hoàn thiện chính sách
Từ thực tiễn triển khai, ông Phan Nam Thắng cho biết Thuế thành phố Huế kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng linh hoạt, sát với điều kiện thực tế. Trong đó, cần tăng cường tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp với hộ kinh doanh để làm rõ lợi ích của việc minh bạch hóa, đồng thời tạo sự yên tâm trong quá trình chuyển đổi.
Bên cạnh đó, ngành thuế đề xuất xây dựng cơ chế hỗ trợ chi phí ban đầu như miễn phí hoặc hỗ trợ chữ ký số, phần mềm hóa đơn điện tử cơ bản cho các hộ chuyển từ thuế khoán sang kê khai; nghiên cứu ban hành chế độ kế toán đơn giản, phù hợp với từng nhóm hộ kinh doanh.
"Một nội dung quan trọng khác là sớm có hướng dẫn cụ thể về kê khai hàng tồn kho đầu kỳ, cho phép hộ kinh doanh kê khai một lần tại thời điểm 1/1/2026 để làm cơ sở minh bạch hóa đầu vào cho giai đoạn sau. Việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và UBND xã, phường trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ cũng là yếu tố then chốt để chính sách được triển khai hiệu quả, phù hợp thực tiễn", ông Thắng nhấn mạnh.
Theo số liệu thống kê, tại thời điểm thực hiện các quyết định chuyển đổi, Thuế thành phố Huế quản lý gần 26.000 hộ kinh doanh, trong đó có 1.512 hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên, chiếm tỉ trọng 5,8% trên tổng số hộ kinh doanh đang quản lý trên địa bàn. Thuế cơ sở 1 có số hộ kinh doanh quản lý lớn nhất với số lượng gần 12.000 hộ, trong đó có 1.053 hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên chiếm tỉ trọng 8,8%.
