Hộ kinh doanh đối mặt với thách thức khi áp dụng chính sách thuế mới
Chiều ngày 17/4, một buổi tọa đàm với chủ đề “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” đã được tổ chức bởi Cục Thuế - Bộ Tài chính, phối hợp với Thuế Thành phố Hồ Chí Minh và báo Tuổi Trẻ. Sự kiện này thu hút sự tham gia của nhiều hộ kinh doanh, những người đã thẳng thắn bày tỏ những lúng túng và lo ngại khi tiếp cận các quy định thuế mới theo Thông tư 18.
Những quy định mới và hạn chót quan trọng
Theo Thông tư 18, các hộ kinh doanh tự xác định doanh thu phải tuân thủ các yêu cầu cụ thể tùy theo mức doanh thu hàng năm. Đối với những hộ có doanh thu dưới 500 triệu đồng mỗi năm, họ cần thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử chậm nhất vào ngày 20/4/2026. Trong khi đó, các hộ và cá nhân kinh doanh với doanh thu trên 50 tỷ đồng mỗi năm, ngoài việc thông báo tài khoản, còn phải nộp hồ sơ khai thuế hàng tháng chậm nhất vào ngày 20/4 hàng năm.
Tại buổi tọa đàm, không ít người tham gia cho biết họ vẫn chưa hiểu rõ cách thức thực hiện các quy định này, đặc biệt là trong các tình huống phức tạp khi dữ liệu đầu vào và đầu ra không khớp nhau. Sự đa dạng của các tình huống kinh doanh thực tế, kết hợp với thiếu hướng dẫn cụ thể, đã khiến nhiều hộ kinh doanh lo sợ về sai sót và rủi ro pháp lý tiềm ẩn.
Kiến nghị từ phía hộ kinh doanh
Các hộ kinh doanh đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm cải thiện quá trình chuyển đổi. Họ yêu cầu cơ quan thuế cung cấp hướng dẫn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể, nhất là đối với các quy định mới vừa được ban hành. Ngoài ra, quy trình điều chỉnh và sửa đổi hồ sơ cũng cần được đơn giản hóa để người dân dễ dàng thực hiện, từ đó giảm bớt tâm lý e ngại khi chuyển sang phương thức quản lý thuế điện tử.
Bà Lê Thị Chinh - Phó trưởng ban Nghiệp vụ thuế thuộc Cục Thuế - nhấn mạnh rằng ngày 20/4 là hạn chót cho kỳ kê khai đầu tiên của hộ kinh doanh. Bà cho biết, đây là một bước chuyển lớn, với Nghị định 68 và Thông tư 18 đã quy định cụ thể hơn về chính sách và quản lý thuế đối với khu vực này. Theo bà Chinh, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng mỗi năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Ngưỡng này hiện đang được nghiên cứu để điều chỉnh theo hướng hỗ trợ tốt hơn cho người dân.
Giải pháp và tư vấn từ chuyên gia
Đối với các hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm, thuế giá trị gia tăng sẽ được tính theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu, với mức áp dụng khác nhau tùy theo ngành nghề. Ví dụ, hoạt động bán lẻ có thể áp dụng mức 1%, trong khi dịch vụ ăn uống là 3%. Về thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong hai phương pháp: tính theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc tính trên thu nhập chịu thuế (doanh thu trừ chi phí hợp lý) với thuế suất 15%. Sự linh hoạt này được xem là một điểm tích cực của chính sách mới.
Tuy nhiên, bà Chinh cũng lưu ý rằng nghĩa vụ của hộ kinh doanh không chỉ dừng lại ở việc nộp thuế, mà còn bao gồm việc đảm bảo kê khai đúng hạn. Đáng chú ý, tất cả các hộ kinh doanh, kể cả những trường hợp chưa đến ngưỡng nộp thuế, đều phải thông báo bằng phương thức điện tử các tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình.
Những vướng mắc thực tế và hỗ trợ từ ngành thuế
Ông Nguyễn Hoàng Sơn - Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế Thành phố Hồ Chí Minh - chia sẻ rằng quá trình chuyển đổi sang quản lý thuế điện tử đang gặp nhiều trở ngại, đặc biệt là đối với các tiểu thương tại các chợ truyền thống. Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở vấn đề hóa đơn đầu vào và đầu ra. Nhiều hộ kinh doanh cho biết khi mua hàng, họ không thể lấy được hóa đơn do nhà cung cấp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Ngược lại, khi bán hàng, người mua lại không yêu cầu hoặc từ chối nhận hóa đơn, dẫn đến việc ghi nhận doanh thu và chi phí thiếu đồng bộ.
Ông Sơn nói: “Nhiều khi xuất hóa đơn cho người mua nhưng người mua không lấy, nhiều chủ kinh doanh chia sẻ dù muốn làm đúng nhưng cũng không biết xử lý thế nào cho phù hợp.”
Theo ông Nguyễn Văn Thành - Phó trưởng Thuế Thành phố Hồ Chí Minh, tâm lý e ngại trong giai đoạn đầu là điều dễ hiểu. Ba nguyên nhân chính được chỉ ra bao gồm: rào cản công nghệ khi phải sử dụng nền tảng số và hóa đơn điện tử; lo ngại về hạ tầng kỹ thuật; và khó khăn trong việc nắm bắt, áp dụng đúng các quy định mới. Trước thực tế này, ngành thuế đã và đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, bao gồm tăng cường các hoạt động đối thoại và tập huấn chuyên sâu, tập trung vào việc giải đáp trực tiếp những vướng mắc cụ thể. Việc phối hợp với các tổ chức liên quan cũng đang được đẩy mạnh nhằm hình thành một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi quan trọng này.
