Hộ kinh doanh lúng túng trước quy định kê khai thuế điện tử mới
Tại buổi tọa đàm "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" do Cục Thuế - Bộ Tài chính phối hợp với Thuế TP.HCM và báo Tuổi Trẻ tổ chức chiều 17/4, nhiều hộ kinh doanh đã bày tỏ sự lúng túng khi tiếp cận các chính sách thuế mới. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh hạn chót 20/4/2026 đang đến gần cho kỳ kê khai đầu tiên theo Thông tư 18.
Những vướng mắc cụ thể trong quá trình kê khai
Theo quy định, hộ kinh doanh tự xác định doanh thu có doanh thu năm dưới 500 triệu đồng phải thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử chậm nhất ngày 20/4/2026. Đối với các hộ có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm, ngoài việc thông báo này, họ còn phải nộp hồ sơ khai thuế tháng trước thời hạn tương tự. Tuy nhiên, nhiều người tham dự tọa đàm cho biết họ vẫn chưa nắm rõ cách thức thực hiện, đặc biệt là xử lý tình huống khi dữ liệu đầu vào và đầu ra không khớp nhau.
Bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng ban Nghiệp vụ thuế thuộc Cục Thuế, nhấn mạnh rằng ngày 20/4 là mốc quan trọng cho bước chuyển lớn khi Nghị định 68 và Thông tư 18 vừa được ban hành, quy định cụ thể hơn về chính sách quản lý thuế. Bà cho biết thêm, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, và ngưỡng này đang được nghiên cứu điều chỉnh để hỗ trợ tốt hơn.
Khó khăn từ hóa đơn và tâm lý e ngại
Một trong những vướng mắc lớn nhất được nêu ra là vấn đề hóa đơn đầu vào và đầu ra. Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, chia sẻ rằng nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là tiểu thương tại các chợ truyền thống, gặp khó khăn khi mua hàng không lấy được hóa đơn do nhà cung cấp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Ngược lại, khi bán hàng, người mua thường không yêu cầu hoặc từ chối nhận hóa đơn, dẫn đến việc ghi nhận doanh thu và chi phí thiếu đồng bộ.
"Nhiều khi xuất hóa đơn cho người mua nhưng họ không lấy. Dù muốn làm đúng, nhiều chủ kinh doanh cũng không biết xử lý thế nào cho phù hợp", ông Sơn nói. Ông Nguyễn Văn Thành, Phó trưởng Thuế TP.HCM, chỉ ra ba nguyên nhân chính gây tâm lý e ngại: rào cản công nghệ khi sử dụng nền tảng số và hóa đơn điện tử, lo ngại về hạ tầng kỹ thuật, và khó khăn trong việc nắm bắt các quy định mới.
Kiến nghị và giải pháp hỗ trợ từ ngành thuế
Các hộ kinh doanh đã kiến nghị cơ quan thuế cần có hướng dẫn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể, nhất là đối với các quy định mới, đồng thời đơn giản hóa quy trình điều chỉnh để người dân dễ thực hiện. Để giải quyết những thách thức này, ngành thuế đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, bao gồm:
- Tăng cường các hoạt động đối thoại và tập huấn chuyên sâu, tập trung vào việc giải đáp trực tiếp những vướng mắc cụ thể.
- Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức liên quan để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang quản lý thuế điện tử.
- Đẩy mạnh công tác tư vấn, giúp các hộ hiểu rõ hơn về phương pháp tính thuế, chẳng hạn như thuế giá trị gia tăng tính theo tỷ lệ trên doanh thu (1% cho bán lẻ, 3% cho dịch vụ ăn uống) và thuế thu nhập cá nhân với lựa chọn linh hoạt giữa tính theo doanh thu hoặc thu nhập chịu thuế.
Bà Chinh cũng lưu ý rằng nghĩa vụ của hộ kinh doanh không chỉ dừng lại ở việc nộp thuế mà còn phải đảm bảo kê khai đúng hạn, và tất cả các hộ, kể cả những trường hợp chưa đến ngưỡng nộp thuế, đều phải thông báo bằng phương thức điện tử các tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.
