Chuyên gia thuế hướng dẫn hộ kinh doanh xử lý khi không có hóa đơn đầu vào
Trong buổi tập huấn "cầm tay chỉ việc" do Cục Thuế phối hợp với công ty MISA tổ chức vào chiều ngày 11/2, nhiều hộ kinh doanh đã đặt câu hỏi về vấn đề kê khai thuế khi không có hóa đơn đầu vào. Một độc giả điển hình thắc mắc: "Hộ kinh doanh là quán ăn, dịp Tết lượng khách đặt tiệc tất niên rất đông, nhưng việc mua nguyên liệu như thịt, rau, cá ở chợ thường không có hóa đơn. Vậy chúng tôi phải kê khai như thế nào để được coi là hợp lệ?".
Giải pháp từ chuyên gia thuế Savitax
ThS. Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn thuế Savitax, đã trực tiếp giải đáp vấn đề này. Bà nhấn mạnh rằng việc không lấy được hóa đơn đầu vào từ nhà cung cấp là một khó khăn phổ biến trong quá trình chuyển đổi số, bởi yêu cầu hiện nay là mọi đơn vị phải thực hiện chuyển đổi sang hóa đơn điện tử.
Bà Huyền chia sẻ: "Có thể hôm nay khi anh chị hỏi, nhà cung cấp của mình chưa xuất được hóa đơn, nhưng ngày mai quay lại hỏi biết đâu họ đã tuân thủ tốt hơn và có thể xuất được hóa đơn. Thực tế, thời gian qua, các đơn vị đại lý thuế trên địa bàn TP.HCM như Savitax đã đi khảo sát chi tiết các tiểu thương, ví dụ tại chợ Bình Điền và các chợ đầu mối. Hiện nay, đa phần các tiểu thương ở đó có doanh thu khá cao và gần như đã tuân thủ việc xuất hóa đơn".
Ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp tuân thủ
Với các hộ kinh doanh, vị chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên làm việc với những hộ kinh doanh đã tuân thủ quy định về hóa đơn để đảm bảo đầu vào hợp lệ. Bà giải thích: "Đầu vào không chỉ liên quan đến chứng minh nguồn gốc hàng hóa mà còn ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm. Nếu làm việc với hộ kinh doanh không xuất hóa đơn, đến lúc có vấn đề về an toàn thực phẩm thì rất khó trình bày".
Thực tế, nhiều hộ kinh doanh nhỏ chưa xuất hóa đơn vì họ chưa thuộc đối tượng bắt buộc. Theo quy định hiện hành, chỉ những hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng mới phải xuất hóa đơn. Nhiều hộ kinh doanh dưới mức này và chưa có nhu cầu xuất hóa đơn. Tuy nhiên, bà Huyền lưu ý rằng Luật Quản lý Thuế có quy định linh hoạt, cho phép lập bảng kê kèm theo chứng từ thanh toán đầy đủ. Đối với phần chi phí đầu vào này, hộ kinh doanh vẫn có thể đưa vào chi phí hợp lệ và kê khai bình thường.
Cảnh báo mức xử phạt khi không xuất hóa đơn điện tử
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hành vi không cung cấp được hóa đơn điện tử khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu được xem là vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Hộ kinh doanh có thể bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng trong các trường hợp sau:
- Không lưu trữ được hóa đơn điện tử theo quy định;
- Không xuất trình hoặc không cung cấp được hóa đơn điện tử trong quá trình kiểm tra, thanh tra;
- Dữ liệu hóa đơn bị mất, bị lỗi mà không có biện pháp khôi phục hoặc sao lưu.
Mức phạt này được áp dụng độc lập, bất kể hóa đơn đã từng được lập hay chưa. Trong trường hợp không lập hóa đơn khi phát sinh giao dịch, hộ kinh doanh có thể đối mặt với mức phạt cao hơn nhiều, thậm chí lên tới hàng chục triệu đồng tùy theo số lượng hóa đơn vi phạm.
Ngược lại, nếu đã lập hóa đơn hợp lệ nhưng không cung cấp được khi kiểm tra, mức phạt sẽ thấp hơn, dao động từ 5 đến 10 triệu đồng. Tuy nhiên, đây vẫn là một rủi ro đáng kể đối với các hộ kinh doanh nhỏ, có thể ảnh hưởng đến tài chính và hoạt động kinh doanh.
Các cơ quan và đơn vị liên quan tiếp tục ưu tiên tư vấn cho hộ kinh doanh nên hợp tác với những nhà cung cấp có khả năng xuất hóa đơn, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.
