Ngày 12 tháng 3 vừa qua, một hội thảo quan trọng với chủ đề "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững" đã được tổ chức. Sự kiện này do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phối hợp với Cục Thuế và Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo thực hiện, nhằm cung cấp thông tin thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ.
Trường Hợp Cụ Thể Và Những Băn Khoăn
Tại hội thảo, một hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán quần áo, hoạt động cả tại cửa hàng truyền thống lẫn qua các shop trực tuyến, đã chia sẻ doanh thu hàng năm của mình vượt mốc 3 tỷ đồng. Điều này yêu cầu hộ phải thực hiện kê khai thuế theo phương pháp xác định thu nhập tính thuế, tức là lấy doanh thu trừ đi chi phí hợp lệ. Tuy nhiên, chủ hộ bày tỏ sự băn khoăn về việc những khoản chi phí nào được coi là hợp lệ để khấu trừ, đồng thời cần lưu ý gì trong quá trình thanh toán để tránh rủi ro khi quyết toán thuế.
Giải Đáp Từ Chuyên Gia Thuế
Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), đã trực tiếp giải đáp thắc mắc này. Bà nhấn mạnh rằng, đối với các hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm, việc tính thuế dựa trên phương pháp doanh thu trừ chi phí hợp lệ để xác định thu nhập chịu thuế là bắt buộc.
Theo bà Cúc, các khoản chi phí được xem là hợp lệ trước hết phải có mối liên hệ trực tiếp đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của hộ. Chẳng hạn, trong trường hợp hộ kinh doanh bán quần áo, giá vốn hàng hóa mua vào để bán ra là một khoản chi phí cơ bản. Ngoài ra, còn có nhiều chi phí khác phục vụ cho hoạt động kinh doanh, bao gồm:
- Chi phí mua kệ trưng bày và vật tư bán hàng.
- Chi phí thuê lao động và trả lương cho nhân viên.
- Chi phí quảng cáo, tiếp thị và các khoản chi cần thiết khác nhằm hỗ trợ việc bán hàng.
Điều Kiện Quan Trọng Để Chi Phí Được Chấp Nhận
Tuy nhiên, để các khoản chi này được chấp nhận khi xác định chi phí hợp lệ, hộ kinh doanh phải tuân thủ đầy đủ các quy định sau:
- Hóa đơn và chứng từ hợp pháp: Mọi khoản chi phí phải có hóa đơn hoặc chứng từ hợp lệ. Ví dụ, khi mua hàng hóa để bán, hộ cần có hóa đơn đầu vào. Đối với các mặt hàng thuộc nhóm nông, lâm, thủy sản, cần phải có bảng kê mua hàng theo đúng quy định.
- Tính chất phát sinh và liên quan: Các khoản chi phí phải thực sự phát sinh và phục vụ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh. Những khoản chi không liên quan sẽ không được tính vào chi phí hợp lệ.
- Thanh toán không dùng tiền mặt: Đối với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên, việc thanh toán bắt buộc phải thực hiện bằng phương thức không dùng tiền mặt. Quy định này áp dụng cho nhiều loại hàng hóa, bao gồm nông, lâm, thủy sản cũng như các dịch vụ khác.
Bà Cúc lưu ý rằng, điểm thanh toán không dùng tiền mặt là điều mà nhiều hộ kinh doanh hiện nay chưa thực sự chú ý trong quá trình giao dịch hàng ngày.
Hậu Quả Của Việc Không Tuân Thủ
"Nếu hàng hóa mua vào hoặc các chi phí phát sinh không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ, hoặc không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản từ 5 triệu đồng trở lên, thì các khoản chi đó có thể bị cơ quan thuế loại khỏi chi phí khi xác định thu nhập tính thuế", bà Cúc cho biết.
Khi đó, phần chi phí hợp lệ sẽ giảm xuống, dẫn đến thu nhập tính thuế tăng lên. Hậu quả là hộ kinh doanh có thể phải nộp thuế cao hơn so với thu nhập thực tế, gây thiệt hại về tài chính.
Hiểu Đúng Về Cách Tính Thuế
Bà Cúc cũng nhấn mạnh một quan niệm sai lầm phổ biến: nhiều hộ kinh doanh vẫn nghĩ rằng thuế được tính trực tiếp trên doanh thu. Thực tế, theo phương pháp này, thuế suất 15% được áp dụng trên phần thu nhập sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lệ, chứ không phải tính trên tổng doanh thu.
Do đó, để việc tính thuế phản ánh chính xác kết quả kinh doanh, hộ kinh doanh cần:
- Lưu giữ đầy đủ hóa đơn và chứng từ cho mọi khoản chi phí.
- Đảm bảo các khoản chi liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
- Thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này không chỉ giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng quy định, mà còn tránh được tình trạng phải nộp thuế cao hơn so với thu nhập thực tế, từ đó tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững.
