Từ năm 2026: Mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh, biểu thuế lũy tiến được tinh giản
Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính vừa ban hành công văn hướng dẫn chi tiết về quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công. Theo đó, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2026, mang đến nhiều thay đổi đáng kể cho người nộp thuế.
Thay đổi cụ thể về mức giảm trừ và biểu thuế
Đối với kỳ quyết toán thuế năm 2025, mức giảm trừ gia cảnh vẫn được áp dụng theo Nghị quyết số 954/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cụ thể, người nộp thuế được giảm trừ 11 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 132 triệu đồng mỗi năm. Mỗi người phụ thuộc được hưởng mức giảm trừ là 4,4 triệu đồng mỗi tháng.
Tuy nhiên, bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026), mức giảm trừ gia cảnh sẽ được điều chỉnh tăng đáng kể. Người nộp thuế sẽ được giảm trừ 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 186 triệu đồng mỗi năm. Đối với mỗi người phụ thuộc, mức giảm trừ sẽ là 6,2 triệu đồng mỗi tháng.
Song song với đó, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng có sự thay đổi. Trong năm 2025, biểu thuế vẫn áp dụng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007 với 7 bậc thuế, từ mức thuế suất 5% đến 35%. Từ năm 2026, biểu thuế này sẽ được rút gọn chỉ còn 5 bậc thuế, với các mức thuế suất lần lượt là 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Các ngưỡng chịu thuế và thuế suất cụ thể của từng bậc cũng được điều chỉnh so với trước đây.
Áp dụng ngay cả với thu nhập cuối năm 2025
Một điểm đáng chú ý là các quy định mới này sẽ được áp dụng ngay cả đối với trường hợp tiền lương tháng 12 năm 2025 nhưng được chi trả cho người lao động trong tháng 1 năm 2026. Điều này đảm bảo tính công bằng và kịp thời trong việc thực hiện chính sách thuế.
Ví dụ minh họa: Một cá nhân có tổng thu nhập 30 triệu đồng mỗi tháng từ đầu năm 2026, nếu có một người phụ thuộc, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp sẽ là 257.000 đồng. Con số này giảm tới 710.000 đồng so với năm trước, tương ứng với việc nộp thuế ở bậc 1 với thuế suất 5%. Đối với người có thu nhập lên đến 50 triệu đồng mỗi tháng và có một người phụ thuộc, số thuế phải nộp sẽ là hơn 1,8 triệu đồng, giảm 2,4 triệu đồng so với quy định cũ.
Người lao động mong chờ quy định khấu trừ chi phí y tế, giáo dục
Bên cạnh những thay đổi về mức giảm trừ và biểu thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 còn quy định thêm một số trường hợp được miễn thuế. Chẳng hạn, thu nhập từ tiền lương, tiền công trong lĩnh vực công nghệ cao sẽ được miễn thuế trong thời hạn 5 năm. Ngoài ra, còn có các quy định miễn thuế đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở và giảm 50% thuế đối với lợi tức từ quỹ đầu tư.
Tuy nhiên, điều được người làm công ăn lương quan tâm nhất hiện nay là quy định cho phép khấu trừ các chi phí về y tế và giáo dục - đào tạo. Theo luật, người nộp thuế được giảm trừ vào thu nhập trước khi tính thuế đối với các khoản chi cho y tế, giáo dục của bản thân và người phụ thuộc. Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, nhưng hiện vẫn chưa có hướng dẫn chi tiết về mức chi phí được phép khấu trừ.
Kinh nghiệm từ các quốc gia khác
Trên thế giới, nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách khấu trừ các chi phí liên quan đến y tế và giáo dục. Ví dụ, tại Thái Lan, người nộp thuế được giảm trừ cá nhân cơ bản 60.000 baht mỗi năm, cùng với các khoản giảm trừ cho vợ/chồng, con cái, chi phí bảo hiểm y tế và giáo dục tư nhân. Trung Quốc cũng cho phép khấu trừ chi phí giáo dục và chăm sóc trẻ em lên đến 2.000 NDT mỗi tháng cho mỗi trẻ, cùng với các khoản chi phí y tế lớn và chăm sóc người già.
Ông Lưu Đức Huy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, cho biết Bộ Tài chính đang nghiên cứu xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành luật. Dự kiến, dự thảo này sẽ được trình Chính phủ vào tháng 4, bao gồm các nội dung quan trọng như mức khấu trừ chi phí y tế, giáo dục, điều kiện xác định người phụ thuộc, và ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế.
Ý kiến từ các chuyên gia
Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang, đề xuất nên nâng ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc lên bằng mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng. Hiện nay, người có thu nhập từ trên 1 triệu đồng mỗi tháng không được tính là người phụ thuộc, điều này cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế đời sống.
Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa, chuyên gia về thuế, nhấn mạnh rằng việc cho phép khấu trừ chi phí học hành và y tế là hợp lý vì đây là những khoản chi thiết yếu. Ông đề xuất Chính phủ nên quy định một mức tối đa khấu trừ hàng năm, đồng thời cho phép khấu trừ theo chứng từ thực tế đối với các chi phí y tế lớn, đặc biệt là đối với bệnh hiểm nghèo.
Về chi phí giáo dục, luật sư Trần Xoa gợi ý có thể quy định mức cố định theo từng cấp học. Ví dụ, mầm non được khấu trừ 5 triệu đồng mỗi năm cho mỗi người phụ thuộc, và mức này tăng dần lên đến 30 triệu đồng mỗi năm cho bậc đại học. Đối với chi phí y tế, có thể áp dụng mức tối đa 100 triệu đồng mỗi người mỗi năm dựa trên chứng từ hợp lệ.
Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, đồng tình rằng quy định khấu trừ nên dựa trên chứng từ hợp lệ và không phân biệt vùng miền. Ông cũng kêu gọi Bộ Tài chính sớm công bố dự thảo nghị định để lấy ý kiến rộng rãi, đảm bảo kịp thời thực hiện từ ngày 1 tháng 7.
Khuyến cáo cho người nộp thuế
Trong khi chờ đợi quy định chi tiết, các chuyên gia khuyến cáo người nộp thuế nên lưu giữ cẩn thận các chứng từ liên quan đến chi phí y tế và giáo dục, chẳng hạn như hóa đơn học phí, hóa đơn khám chữa bệnh. Việc này sẽ giúp họ dễ dàng khai báo và được khấu trừ khi quyết toán thuế vào cuối năm 2026, từ đó giảm bớt gánh nặng thuế phải nộp.
Tóm lại, những thay đổi trong chính sách thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người lao động. Tuy nhiên, việc sớm ban hành các hướng dẫn chi tiết, đặc biệt là về khấu trừ chi phí y tế và giáo dục, là vô cùng cần thiết để đảm bảo chính sách được thực hiện hiệu quả và công bằng.
