Trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine sắp bước sang năm thứ tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có những phát biểu thẳng thắn về vai trò then chốt của Hoa Kỳ trong việc chấm dứt cuộc chiến. Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich ở Đức ngày 13-2, ông Zelensky khẳng định chỉ có Mỹ mới sở hữu đủ sức mạnh chính trị và tài chính để đưa cuộc chiến đi đến hồi kết.
Châu Âu hỗ trợ, nhưng Mỹ mới là chìa khóa
Ông Zelensky nhận định: "Thành thật mà nói chỉ có Ukraine đang bảo vệ châu Âu". Ông ghi nhận sự giúp đỡ từ châu Âu về tài chính và hỗ trợ, nhưng nhấn mạnh rằng hiện nay chỉ có Mỹ mới có khả năng ngăn chặn Tổng thống Nga Vladimir Putin. Điều này phản ánh quan điểm rằng dù các đồng minh châu Âu đóng góp, Washington vẫn giữ vai trò quyết định trong việc định hình cục diện chiến tranh.
Chỉ trích áp lực từ Washington
Chỉ khoảng 10 ngày trước khi xung đột tròn bốn năm, nhà lãnh đạo Ukraine đã không ngần ngại chỉ trích Washington. Ông cho rằng Mỹ đang gây sức ép buộc Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ ở vùng Donbass mà không đòi hỏi sự nhượng bộ tương xứng từ Matxcơva. "Những gì tôi thấy là họ gửi đi nhiều tín hiệu rằng Ukraine phải thỏa hiệp, chứ không phải Nga. Đó không phải là lập trường đúng đắn", ông Zelensky đánh giá.
Bảo đảm an ninh phụ thuộc vào Quốc hội Mỹ
Ông Zelensky cũng nhấn mạnh rằng các bảo đảm an ninh cho Ukraine chỉ thực sự có hiệu lực nếu được Quốc hội Mỹ thông qua. Dù là thông qua việc cung cấp thêm tài chính cho quân đội Ukraine thời hậu chiến hay phê chuẩn một hiệp ước chính thức, ông khẳng định: "Các bảo đảm an ninh sẽ chỉ phát huy tác dụng sau khi Quốc hội Mỹ bỏ phiếu". Điều này cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc của Kiev vào các quyết định chính trị tại Washington.
Bác bỏ yêu cầu của ông Trump và bình luận về đàm phán
Tổng thống Zelensky đồng thời bác bỏ yêu cầu của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Nga và Ukraine phải hoàn tất thỏa thuận hòa bình trước mùa hè. Ông cho rằng Điện Kremlin đã cố tình kéo dài các cuộc đàm phán để bình thường hóa quan hệ và nới lỏng trừng phạt. "Chừng nào chưa có đủ áp lực, họ vẫn sẽ tiếp tục chơi trò của mình", ông bình luận.
Trong khi đó, ngày 13-2, Nga thông báo vòng đàm phán mới giữa các quan chức Nga, Mỹ và Ukraine sẽ diễn ra vào ngày 17 và 18-2 tại Geneva, Thụy Sĩ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết đây là cuộc đàm phán ba bên nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài. Tuy nhiên, hai vòng đàm phán trước đó do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi đã không đạt được đột phá do bất đồng sâu sắc về vấn đề lãnh thổ.
Hậu quả chiến tranh và niềm tin của Zelensky
Cuộc chiến đã gây ra hậu quả nặng nề: các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người rơi vào cảnh không có điện và hệ thống sưởi ấm giữa thời tiết giá lạnh. Hơn 1 triệu người ở cả hai phía đã thiệt mạng hoặc bị thương. Dù vậy, ông Zelensky vẫn thể hiện niềm tin rằng Ukraine sẽ trụ vững lâu hơn. "Tôi trẻ hơn ông Putin và điều này quan trọng. Ông ấy không còn quá nhiều thời gian", ông bình luận, ám chỉ sự kiên cường và chiến lược dài hạn của Ukraine.
Diễn biến mới và vai trò của Trung Quốc
Ngày 13-2 cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý khác: Ngoại trưởng Ukraine và Trung Quốc đã có cuộc gặp, trong khi Nga tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng và cảng Ukraine. Giữa lúc đàm phán không có đột phá, Ukraine bày tỏ hy vọng rằng Trung Quốc có thể đóng vai trò trong việc chấm dứt cuộc chiến, mở ra hướng đi ngoại giao mới trong bối cảnh phức tạp hiện nay.
