Xung đột Trung Đông phủ bóng lên tiến trình đàm phán hòa bình Ukraine
Theo tờ The Guardian ngày 1.3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ thời gian và địa điểm của vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ, Nga và Ukraine sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào tình hình an ninh ở Trung Đông, cùng với mức độ của "các khả năng ngoại giao thực sự". Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị đang gia tăng trên nhiều mặt trận.
Kế hoạch đàm phán bị đe dọa bởi căng thẳng khu vực
Trước đó, ông Zelensky từng đề cập khả năng vòng đàm phán ba bên tiếp theo sẽ diễn ra tại Abu Dhabi (UAE) vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, kế hoạch này đang đối mặt với nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi UAE bị cuốn vào vòng xoáy căng thẳng tại Trung Đông. Nguyên nhân chính đến từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, dẫn đến phản ứng đáp trả của Tehran nhắm vào các căn cứ quân sự của Washington trong khu vực, bao gồm cả những cơ sở tại UAE.
Mỹ, Nga và Ukraine đã trải qua hai đợt đàm phán trước đó tại Abu Dhabi, trước khi chuyển địa điểm sang Geneva (Thụy Sĩ) vào hai ngày 17 và 18.2. Vòng đàm phán gần nhất tại Geneva được đánh giá là không đạt được đột phá đáng kể, với cả Kyiv lẫn Moscow đều mô tả quá trình này đầy khó khăn. Mặc dù phía Washington tuyên bố nhận thấy có "tiến triển đáng kể", hãng thông tấn TASS của Nga loan tin rằng chính phía Moscow đã đề xuất chuyển địa điểm đàm phán trở lại Abu Dhabi do nghi ngờ tính trung lập của Thụy Sĩ.
Áp lực từ Washington và những đòi hỏi của Kyiv
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc giục mạnh mẽ Moscow và Kyiv đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột lớn nhất ở châu Âu kể từ năm 1945. Tuy nhiên, ông Zelensky đã bày tỏ sự bất bình khi cho rằng Ukraine đang phải chịu áp lực từ Nhà Trắng nhiều hơn so với Nga trong việc thực hiện các nhượng bộ. Ukraine kiên trì tìm kiếm các bảo đảm an ninh "chắc chắn và ràng buộc", theo đó Mỹ và các đồng minh châu Âu sẽ có hành động quyết liệt nếu Nga tiếp tục tấn công sau khi một thỏa thuận hòa bình chính thức được ký kết.
Động thái mới từ phía Nga trong đàm phán
Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov hôm 28.2 tiết lộ thông tin quan trọng: Nga đã nói tại các cuộc đàm phán gần đây ở Geneva rằng họ sẽ chấp nhận đề xuất của Mỹ về việc bảo đảm an ninh hậu chiến cho Ukraine. "Tại các cuộc đàm phán gần nhất, phía Nga đã nói rằng họ sẽ chấp nhận các bảo đảm an ninh do Mỹ đề xuất cho Ukraine", ông Budanov phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình Ukraine.
Mặc dù ông Budanov không nói rõ nội dung cụ thể của các đảm bảo này, nhưng ông khẳng định Nga hiểu rằng họ có thể bắt buộc phải chấp nhận chúng. Phía Nga hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố của ông Budanov, nhưng trước đó Moscow đã nhiều lần phản đối hai khả năng được đánh giá là bảo đảm mạnh nhất cho Kyiv: Ukraine gia nhập NATO hoặc châu Âu triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình đến Ukraine.
Những rào cản trên con đường đàm phán
Ông Budanov cũng cho biết hiện tại Nga vẫn chưa đồng ý về một cuộc thượng đỉnh trực tiếp giữa Tổng thống Zelensky và Tổng thống Vladimir Putin, dù khả năng này từng được Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đề cập trước đó. Thậm chí, theo nguồn tin từ Bloomberg dẫn lời người thân cận với Điện Kremlin, các quan chức Nga đang cân nhắc kỹ lưỡng khả năng chấm dứt toàn bộ quá trình đàm phán trừ khi Ukraine sẵn sàng thực hiện những nhượng bộ lãnh thổ quan trọng.
Cụ thể, nếu Ukraine đồng ý rút quân khỏi tỉnh Donetsk, Nga sẵn sàng ký biên bản ghi nhớ về một thỏa thuận hòa bình. Sau đó, cuộc họp thượng đỉnh ba bên sẽ nhanh chóng được tổ chức để chính thức ký kết thỏa thuận này. Điện Kremlin hiện vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào xác nhận hoặc phủ nhận thông tin quan trọng này.
