Ông Nguyễn Thiện Tuấn, cựu Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Việt Phát, vừa bị khởi tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Cùng thời điểm, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, vợ ông Tuấn và là cổ đông lớn của Việt Phát, bị tạm hoãn xuất cảnh. Sự việc đặt ra câu hỏi về tình hình kinh doanh của tập đoàn này sau nhiều năm biến động.
Vụ án liên quan đến dự án bất động sản
Theo cơ quan điều tra, ông Tuấn bị khởi tố liên quan đến sai phạm tại dự án Khu đô thị mới Thủ Thừa (Long An). Dự án có quy mô hơn 44 ha, tổng vốn đầu tư gần 1.200 tỷ đồng. Việc khởi tố diễn ra sau hơn một năm cơ quan chức năng vào cuộc thanh tra, xác minh các vi phạm trong quá trình triển khai dự án. Bà Hạnh bị tạm hoãn xuất cảnh để phục vụ điều tra, làm rõ vai trò liên quan.
Việt Phát từng làm ăn ra sao?
Tập đoàn Việt Phát từng là một trong những doanh nghiệp tư nhân lớn trong lĩnh vực bất động sản và nông nghiệp. Giai đoạn 2015-2019, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Năm 2018, Việt Phát đạt doanh thu hơn 2.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 320 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ năm 2020, tình hình kinh doanh bắt đầu sa sút. Năm 2021, doanh thu giảm còn 1.800 tỷ đồng, lợi nhuận chỉ 45 tỷ đồng. Đến năm 2022, doanh nghiệp báo lỗ sau thuế 120 tỷ đồng.
Nợ nần chồng chất, cổ phiếu rớt giá
Không chỉ kinh doanh thua lỗ, Việt Phát còn đối mặt với áp lực nợ vay. Tính đến cuối năm 2022, tổng nợ phải trả của tập đoàn lên tới hơn 4.200 tỷ đồng, trong đó nợ vay tài chính chiếm 2.800 tỷ đồng. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu ở mức 2,3 lần, cho thấy rủi ro tài chính cao. Cổ phiếu VPH của Việt Phát niêm yết trên sàn UPCoM cũng lao dốc, từ mức 12.000 đồng/cổ phiếu đầu năm 2022 xuống còn 2.500 đồng/cổ phiếu vào cuối năm 2023, mất hơn 80% giá trị.
Động thái của cơ quan chức năng
Việc khởi tố ông Tuấn và tạm hoãn xuất cảnh bà Hạnh nằm trong chiến dịch xử lý sai phạm tại các dự án bất động sản, đặc biệt là những dự án có dấu hiệu “quân xanh, quân đỏ”. Cơ quan điều tra đang mở rộng vụ án, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan. Theo luật sư Nguyễn Văn Hùng (Đoàn Luật sư TP.HCM), việc tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp ngăn chặn cần thiết để đảm bảo quá trình điều tra, tránh tình trạng bỏ trốn hoặc tẩu tán tài sản.
Việt Phát hiện tại ra sao?
Hiện nay, hoạt động của Tập đoàn Việt Phát gần như đóng băng. Các dự án bất động sản đang triển khai đều bị đình trệ. Trong đó, dự án Khu đô thị mới Thủ Thừa đã bị thu hồi một phần diện tích do chậm tiến độ. Ở mảng nông nghiệp, công ty con là Công ty CP Nông nghiệp Việt Phát cũng ngừng sản xuất do thiếu vốn. Nhiều nhà đầu tư, cổ đông lo lắng về khả năng thu hồi vốn. Theo báo cáo tài chính quý III/2023, Việt Phát tiếp tục lỗ ròng 35 tỷ đồng, nâng lỗ lũy kế lên 210 tỷ đồng.
Bài học từ vụ Việt Phát
Vụ việc của Việt Phát là hồi chuông cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp bất động sản về quản trị minh bạch và tuân thủ pháp luật. Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển nhận định: “Sự sụp đổ của một tập đoàn từng có thời kỳ hoàng kim cho thấy rủi ro từ việc phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay và thiếu kiểm soát nội bộ. Các doanh nghiệp cần học hỏi để tránh vết xe đổ”. Hiện cơ quan điều tra tiếp tục thu thập chứng cứ, xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định pháp luật.
