Xung đột Mỹ - Israel - Iran leo thang nghiêm trọng, không kích Tehran và căng thẳng bùng nổ tại Eo biển Hormuz
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang leo thang một cách nghiêm trọng, với các đợt không kích mới nhằm vào thủ đô Tehran, các cuộc tấn công tên lửa đáp trả và tình trạng bất ổn lan rộng khắp khu vực Trung Đông. Đặc biệt, khu vực Vùng Vịnh và eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - đang trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng này.
Không kích mới của Israel và phản ứng từ Iran
Đêm 4/3 (giờ địa phương), quân đội Israel thông báo đã tiến hành thêm một làn sóng không kích mới tại thủ đô Tehran, nhắm vào các mục tiêu và cơ sở hạ tầng quân sự của Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết các cuộc tấn công tập trung vào các bệ phóng và kho dự trữ tên lửa. Người phát ngôn quân đội Israel Nadav Shoshani tuyên bố Israel đã “vô hiệu hóa khoảng 300 bệ phóng tên lửa đạn đạo” của Iran, đồng thời nhận định số lượng tên lửa Iran phóng vào lãnh thổ Israel đang giảm dần từng ngày.
Nhận định tương tự cũng được phía Mỹ đưa ra. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho biết số tên lửa đạn đạo Iran phóng đã giảm 86% so với ngày đầu xung đột, trong khi số thiết bị bay không người lái tấn công giảm 73%. Nhà Trắng kỳ vọng sẽ đạt “quyền kiểm soát hoàn toàn” không phận Iran trong những giờ tới.
Hành động quân sự của Mỹ và sự hợp tác từ đồng minh
Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định lực lượng Mỹ và Israel sẽ làm chủ bầu trời Iran, tiến hành truy tìm và phá hủy năng lực tên lửa cũng như cơ sở công nghiệp quốc phòng của Tehran. Ông Hegseth cũng tiết lộ một tàu ngầm Mỹ đã phóng ngư lôi đánh chìm một tàu chiến Iran ngoài khơi Sri Lanka, đánh dấu lần đầu tiên Mỹ sử dụng ngư lôi đánh chìm tàu đối phương kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông nhận định cuộc chiến có thể kéo dài từ 3-8 tuần.
Theo một số nguồn tin, các máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ đang được triển khai tới các căn cứ tại Anh để chuẩn bị cho các đợt tấn công tiếp theo. Cùng ngày, Nhà Trắng cho biết Tây Ban Nha đã đồng ý “hợp tác” với quân đội Mỹ trong cuộc xung đột tại Iran, sau khi Madrid từ chối cho phép các máy bay chiến đấu của Mỹ sử dụng các căn cứ của nước này. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nêu rõ: “Theo hiểu biết của tôi, trong vài giờ qua, họ đã đồng ý hợp tác với quân đội Mỹ.” Tuy nhiên, bà không cung cấp chi tiết về nội dung cụ thể của sự hợp tác này.
Phản ứng từ Iran và tình hình an ninh hàng hải
Ở chiều ngược lại, quân đội Israel cho biết đã phát hiện nhiều đợt tên lửa phóng từ Iran và từ Liban vào lãnh thổ nước này. Còi báo động vang lên tại Jerusalem, Tel Aviv, Haifa và nhiều khu vực phía Bắc, song phần lớn tên lửa đã bị hệ thống phòng không đánh chặn. Một quan chức quân sự cấp cao Iran cảnh báo nếu Israel tấn công Đại sứ quán Iran tại Liban, toàn bộ các đại sứ quán Israel trên thế giới sẽ trở thành “mục tiêu hợp pháp.”
Tình hình an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz tiếp tục diễn biến phức tạp. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn tuyến đường thủy này và xác nhận đã tấn công ít nhất 10 tàu kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời áp đặt lệnh cấm đi lại đối với các tàu được cho là có liên quan tới Mỹ, Israel và Anh. Hải quân Oman đã giải cứu 24 thủy thủ trên một tàu container treo cờ Malta bị trúng tên lửa khi đi qua Hormuz. Trung tâm Thương mại Hàng hải Anh cũng ghi nhận một vụ nổ gần tàu chở dầu ngoài khơi Kuwait.
Phản ứng từ các quốc gia khác và tác động toàn cầu
Saudi Arabia thông báo đã đánh chặn 3 tên lửa hành trình, trong khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết đã phát hiện hàng trăm tên lửa và thiết bị bay không người lái, trong đó phần lớn đã bị đánh chặn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cảnh báo không để tái diễn vụ tên lửa từ Iran bay vào không phận nước này, cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đang phối hợp với các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và sẽ can thiệp khi cần thiết.
Hải quân Ấn Độ cũng đã triển khai tàu chiến tới khu vực Trung Đông nhằm bảo vệ tàu thương mại và sẵn sàng sơ tán công dân nếu tình hình xấu đi. Xung đột đang gây gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng toàn cầu khi nhiều hãng vận tải biển tạm ngừng hoạt động qua Hormuz và chuyển hướng tàu qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng thời gian và chi phí vận chuyển.
Trong bối cảnh khoảng 20% lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua khu vực này, giá năng lượng thế giới tiếp tục chịu áp lực tăng, làm dấy lên lo ngại về những tác động sâu rộng đối với kinh tế và an ninh khu vực nếu giao tranh tiếp tục kéo dài.
