Xung đột Mỹ-Israel-Iran leo thang: Hạ tầng trọng yếu vùng Vịnh trong tầm ngắm
Từ các nhà máy điện đến các trạm khử muối nước, cả hai phía trong cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran đều đã đưa ra những lời đe dọa tấn công vào các địa điểm cơ sở hạ tầng trọng yếu ở vùng Vịnh. Khi nguy cơ dâng cao như vậy, quốc gia nào đang phụ thuộc nhiều nhất vào các cơ sở này? Câu trả lời hé lộ một bức tranh phức tạp về sự mong manh của khu vực này trước các mối đe dọa an ninh.
Nước khử muối: Nguồn sống của các quốc gia vùng Vịnh
Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nước khử muối chiếm hơn 80% lượng nước uống, một con số cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc vào công nghệ này. Bahrain cũng phụ thuộc hoàn toàn vào nước khử muối từ năm 2016, với nhà chức trách cho biết 100% nước ngầm được dành riêng cho các kế hoạch dự phòng, nhấn mạnh tính chất sống còn của nguồn tài nguyên này.
Qatar hoàn toàn phụ thuộc vào nước khử muối, trong khi Ả Rập Xê Út, một quốc gia lớn hơn nhiều với trữ lượng nước ngầm tự nhiên lớn hơn, vẫn có khoảng một nửa nguồn cung cấp nước đến từ nước khử muối tính đến năm 2023. Điều này cho thấy ngay cả những nước có tài nguyên tự nhiên dồi dào cũng không thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào các cơ sở hạ tầng nhân tạo.
Hệ thống điện: Mạch máu của các thành phố sa mạc
Các cuộc tấn công vào hệ thống điện có thể gây tổn hại cho Iran, nhưng đối với các nước láng giềng vùng Vịnh, những cuộc tấn công như vậy có thể gây ra thảm họa. Lý do là các nước này tiêu thụ lượng điện năng bình quân đầu người gấp khoảng năm lần so với Iran, phản ánh mức độ phụ thuộc cao vào năng lượng để duy trì cuộc sống ở các vùng sa mạc khắc nghiệt.
Điện không chỉ giúp cho các thành phố sa mạc có thể sinh sống được mà còn cung cấp năng lượng cho các nhà máy khử muối ở Bahrain và Qatar, tạo ra một vòng luẩn quẩn của sự phụ thuộc. Các mối đe dọa “xóa sổ” mạng lưới điện của Iran cũng sẽ có tác động rất lớn đến người dân nước này, nhưng hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn ở các quốc gia vùng Vịnh nơi điện là yếu tố sống còn.
Dầu khí và eo biển Hormuz: Động mạch kinh tế bị đe dọa
Các cuộc tấn công của Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Một số nhà phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay còn nghiêm trọng hơn cả hai cú sốc dầu mỏ những năm 1970 và tình trạng thiếu khí đốt liên quan đến chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine năm 2022 cộng lại.
Ả Rập Xê Út, Iraq và Kuwait đã cắt giảm sản lượng tại các mỏ dầu của mình do không thể đưa dầu thô lên tàu chở dầu trong khi eo biển vẫn bị đóng cửa. Các kho chứa đang quá tải, khiến một số nước không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giảm sản lượng. Điều này có nghĩa là xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vốn rất quan trọng đối với nền kinh tế các nước vùng Vịnh đang bị mắc kẹt, và các nguồn thu phụ thuộc vào dòng chảy xuất khẩu hàng ngày bị gián đoạn.
Eo biển này cũng vận chuyển khoảng 1/5 lượng khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, phần lớn đến từ Qatar, nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới. Sự gián đoạn này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế khu vực mà còn gây ra cú sốc toàn cầu, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại.
