Xung đột Israel-Hezbollah leo thang, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran
Cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban, vốn như ngọn lửa âm ỉ, đã bùng cháy dữ dội sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào cuối tháng 2. Sự kiện này đánh dấu cuộc đụng độ đáng chú ý đầu tiên giữa hai bên kể từ thỏa thuận ngừng bắn năm 2024, làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực.
Israel tăng cường tấn công, gây thương vong nghiêm trọng
Kể từ đó, Israel đã liên tục tấn công các mục tiêu của Hezbollah trên khắp Liban, sử dụng cả hoạt động trên không và trên bộ để tiến về phía nam sông Litani nhằm thiết lập một vùng đệm. Mặc dù Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đây là một phần của nỗ lực phòng thủ rộng lớn hơn, cộng đồng quốc tế chỉ trích rằng “quyền tự vệ” của Israel không thể biện minh cho sự tàn phá nặng nề về con người và cơ sở hạ tầng tại Liban.
Theo thống kê, kể từ khi Hezbollah tham gia cuộc chiến với Iran chống Israel, hơn 2.000 người đã thiệt mạng và hơn 6.000 người bị thương ở Liban. Đặc biệt, vào ngày 8/4, chỉ vài giờ sau khi Mỹ và Iran tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, quân đội Israel đã tiến hành “cuộc tấn công phối hợp lớn nhất trên khắp Liban” nhắm vào hơn 100 trung tâm chỉ huy và cơ sở quân sự của Hezbollah.
Đợt không kích quy mô lớn này đã khiến ít nhất 254 người chết và 1.165 người bị thương, với các khu dân cư đông đúc ở thủ đô Beirut chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Ủy ban Cứu trợ Quốc tế (IRC) báo cáo rằng xung đột leo thang, cùng với các đợt không kích và lệnh sơ tán của Israel, đã buộc 1,3 triệu người trên khắp Liban phải chạy nạn. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cảnh báo Liban đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực và nhân đạo trầm trọng.
Thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thách thức ngoại giao
Cuộc xung đột giữa Hezbollah và Israel đang gây áp lực nặng nề lên thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran. Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran nhằm tiến tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột đang gặp khó khăn do sự khác biệt giữa các bên. Trong các cuộc đàm phán tại Pakistan, Iran đã yêu cầu việc Israel ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah phải được đưa vào như một phần của thỏa thuận với Mỹ, nhưng cả Israel và Mỹ đều kịch liệt bác bỏ yêu cầu này.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu luôn đòi hỏi một thỏa thuận ngừng bắn với Liban bao gồm việc giải giáp Hezbollah, điều mà nhóm chiến binh Hồi giáo này tuyên bố không bao giờ chấp thuận. Trong bối cảnh Mỹ và Israel không coi Hezbollah là một phần của thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cộng đồng quốc tế cảnh báo sự leo thang nguy hiểm ở Liban đi ngược lại các nỗ lực ngoại giao của khu vực và toàn cầu.
Kêu gọi hòa bình và giải pháp ngoại giao
Các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc, châu Âu và khu vực nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt các hành động thù địch giữa Israel và Hezbollah, đồng thời khẳng định chỉ có các biện pháp ngoại giao mới có thể tìm kiếm một giải pháp lâu dài cho hòa bình khu vực. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu Thủ tướng Netanyahu giảm cường độ không kích tại Liban nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán với Iran.
Dù Mỹ và Israel thống nhất rằng Liban không thuộc phạm vi thỏa thuận ngừng bắn hiện tại, ông Trump cũng nhấn mạnh việc hạ nhiệt căng thẳng tại Liban có thể góp phần bảo đảm thành công cho các cuộc thương lượng Mỹ-Iran. Liên hợp quốc và các nhà lãnh đạo trên thế giới kêu gọi các bên kiềm chế, tạo điều kiện cho các biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột, tránh để “mồi lửa” này bị đẩy lên nấc thang căng thẳng mới, đe dọa nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh khu vực.
