Tàu Dầu Quay Đầu Khỏi Hormuz, Trung Quốc Cảnh Báo Mỹ Giữa Căng Thẳng Leo Thang
Trong bối cảnh Mỹ triển khai lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran tại eo biển Hormuz, nhiều tàu chở dầu đã buộc phải quay đầu hoặc dừng hành trình. Động thái này diễn ra khi căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang, với sự hiện diện quân sự gia tăng của Mỹ và các đồng minh. Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo mạnh mẽ, khẳng định sẽ tiếp tục duy trì các cam kết thương mại và năng lượng với Iran bất chấp lệnh phong tỏa.
Hỗn Loạn Trên Biển Khi Mỹ Phong Tỏa Cảng Iran
Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải MarineTraffic, ít nhất hai tàu chở dầu và hóa chất đã phải quay đầu rời khỏi khu vực eo biển Hormuz vào ngày 13/4, ngay sau khi Mỹ bắt đầu triển khai lệnh phong tỏa. Trong số đó, tàu Rich Starry – một tàu chở hàng hướng đến Trung Quốc – đã bất ngờ đổi hướng chỉ vài phút sau khi lệnh có hiệu lực. Tàu này sau đó chọn phương án "thả trôi" ngoài khơi đảo Qeshm để tránh vùng kiểm soát của Hải quân Mỹ.
Tuy nhiên, bất chấp lệnh phong tỏa gắt gao, dữ liệu từ nền tảng Kpler cho thấy tàu chở dầu Elpis (đăng ký tại Comoros) – từng bị Mỹ trừng phạt năm 2025 vì cáo buộc vận chuyển dầu cho Iran – đã đi qua eo biển vào chiều ngày 13/4. Đây được xem là hành động thách thức trực tiếp đối với tuyên bố "chặn đứng mọi tàu thuyền" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trung Quốc Lên Tiếng Cảnh Báo, Khẳng Duy Trì Thương Mại Với Iran
Trong diễn biến liên quan, Trung Quốc đã phát đi cảnh báo mạnh mẽ tới Mỹ về quyết định phong tỏa eo biển Hormuz. Phát biểu ngày 13/4, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Đô đốc Đổng Quân, khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục duy trì các cam kết thương mại và năng lượng với Iran. Ông nhấn mạnh: "Tàu của chúng tôi vẫn ra vào khu vực eo biển Hormuz. Chúng tôi có các thỏa thuận thương mại và năng lượng với Iran và sẽ tôn trọng, thực thi các cam kết đó. Chúng tôi mong các bên khác không can thiệp vào hoạt động của chúng tôi."
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cũng nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn và sự thông suốt của eo biển Hormuz là yếu tố then chốt phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Bắc Kinh kêu gọi các bên giữ bình tĩnh, kiềm chế và đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Mỹ Tăng Cường Hiện Diện Quân Sự, Anh Triển Khai Hạm Đội Drone
Để thực thi lệnh phong tỏa, Mỹ đã huy động 15 tàu chiến, bao gồm tàu sân bay USS George H.W. Bush cùng ba tàu hộ tống đang di chuyển vòng qua châu Phi để tiến vào Vịnh Ba Tư. Tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli cũng được triển khai, có khả năng mang theo hơn 20 tiêm kích F-35B để tăng cường năng lực tác chiến.
Về phía Anh, một tàu của Hải quân Hỗ trợ Hoàng gia Anh, RFA Lyme Bay, đang được chuyển đổi thành "tàu mẹ" công nghệ cao phục vụ chiến tranh mìn tự động. Con tàu này dự kiến sẽ được triển khai tại cảng Duqm (Oman), cách eo biển Hormuz khoảng 600 km, để vận hành mạng lưới thiết bị không người lái rà phá thủy lôi, thay thế cho phương pháp truyền thống sử dụng thủy thủ đoàn và thợ lặn.
Hệ Lụy Kinh Tế Nặng Nề Cho Iran Và Toàn Cầu
Lệnh phong tỏa được dự báo sẽ khiến Iran mất khoảng 150 triệu USD doanh thu dầu mỗi ngày. Hiện Tehran đang nắm khoảng 15 tỷ USD dầu thô tồn kho trên biển, với phần lớn hướng tới Trung Quốc. Căng thẳng leo thang cũng làm giá dầu tăng vọt, với dầu Brent tăng 8% lên 104 USD/thùng, đe dọa gây sốc cho nền kinh tế toàn cầu.
Trong khi đó, Tổng thống Trump xem đây là cơ hội cho các nhà xuất khẩu dầu khí Mỹ, với kế hoạch chuyển dịch trục dầu khí sang Mỹ. Công ty Kpler đang theo dõi 70 siêu tàu chở dầu cực lớn dự kiến đến các cảng Vịnh Mexico trong tháng 4 và tháng 5, cao hơn hẳn mức trung bình năm ngoái.
Nỗ Lực Ngoại Giao Và Phản Ứng Quốc Tế
Pakistan đã đề xuất đăng cai vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, trong nỗ lực giải quyết căng thẳng. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance khẳng định đàm phán có tiến triển, nhưng nhấn mạnh khả năng đạt thỏa thuận phụ thuộc vào Iran.
Nga cũng thúc đẩy an ninh Vịnh Ba Tư, với Ngoại trưởng Sergey Lavrov hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn và đề xuất xây dựng cơ chế an ninh tập thể cho khu vực. Giáo hoàng Leo XIV lên tiếng kêu gọi hòa bình, bác bỏ bạo lực và khẳng định vai trò kiến tạo hòa bình của Giáo hội.
Trên mặt trận kinh tế, Nhà Trắng nhận hàng loạt cảnh báo về hệ lụy từ xung đột kéo dài, bao gồm lạm phát dai dẳng và gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng. Các CEO dầu khí Mỹ cảnh báo về rủi ro từ việc đóng cửa eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Tình hình tiếp tục phức tạp khi Iran cảnh báo các hành động của Mỹ có thể kéo theo hệ lụy nghiêm trọng, đe dọa hòa bình và an ninh khu vực. Căng thẳng tại eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng với nhiều diễn biến khó lường.
