Trung Đông trở thành thao trường thử nghiệm vũ khí mới của Mỹ và Iran
Sau gần 7 tuần Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, chiến trường Trung Đông đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều loại vũ khí mới, trong đó có những tên lửa chưa từng được sử dụng trong thực chiến. Khu vực này đang trở thành mặt trận quan trọng để cả hai bên tìm hiểu về khả năng thực chiến của các vũ khí mới, bao gồm tên lửa tầm xa và máy bay không người lái.
Iran triển khai các tên lửa mới và bí ẩn
Bên cạnh máy bay không người lái tấn công một chiều Shahed nổi tiếng, Iran được cho là đã phóng nhiều loại vũ khí mới khắp vùng Vịnh và thậm chí xa đến tận đảo Diego Garcia. Ngày 15/3, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lần đầu phóng tên lửa nhiên liệu rắn Sejjil nhằm vào Israel. Sejjil là tên lửa đạn đạo tầm trung dài 18 mét, sử dụng nhiên liệu rắn hai tầng, mang đầu đạn nặng 700 kg với tầm bắn tối đa 2.000 km.
Đầu tháng 4, Iran cũng được cho là lần đầu sử dụng tên lửa đạn đạo hạng nặng Khorramshahr-4. Truyền thông Iran mô tả đây là tên lửa "siêu nặng" với đầu đạn nặng 2 tấn và tốc độ vượt quá 14 Mach. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Khorramshahr là tên lửa đạn đạo tầm trung phóng từ mặt đất, có tầm bắn dao động từ 2.000 đến 3.000 km.
Cuộc xung đột còn chứng kiến sự xuất hiện của phiên bản nâng cấp từ những tên lửa cũ, như Haj Qassem. Loại tên lửa này, được công bố vào tháng 5/2025, có tầm bắn mở rộng lên đến 1.200 km, sử dụng nhiên liệu rắn và đầu đạn cải tiến, cho phép cơ động xuyên thủng hệ thống phòng không.
Đặc biệt, Iran được cho là đã triển khai một loại vũ khí bí ẩn trong vụ tấn công ngày 20/3 vào đảo Diego Garcia, nơi đặt căn cứ quân sự của Anh và Mỹ, cách biên giới Iran khoảng 4.000 km. Tầm bắn của vũ khí này khiến nhiều chuyên gia ngạc nhiên, dù Iran phủ nhận vụ việc.
Mỹ đáp trả với vũ khí hiện đại và chiến thuật học hỏi
Trong khi đó, Mỹ cũng điều động một số loại vũ khí lần đầu tiên trong cuộc chiến chống Iran. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận sử dụng tên lửa tấn công chính xác (PrSM), hệ thống tấn công không người lái chi phí thấp (LUCAS) và tàu trinh sát tự hành (GARC).
Hôm 4/3, CENTCOM thông báo PrSM Increment 1 của Lockheed Martin đã có mặt trên chiến trường lần đầu, cung cấp khả năng tấn công sâu chưa từng có với tầm bắn ít nhất 500 km. PrSM được phóng bằng hệ thống phóng tên lửa pháo binh cơ động cao M142 và hệ thống phóng tên lửa đa nòng M270A2.
Học theo chiến thuật của Iran, CENTCOM xác nhận dùng LUCAS trong đợt không kích đầu tiên vào Iran. Loại máy bay không người lái này được chế tạo dựa trên thiết kế từ dòng Shahed 136 của Iran, với giá khoảng 35.000 USD, dài 3 mét và mang đầu đạn nổ khi va chạm. Đô đốc Bradley Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho biết: "Chúng tôi đã thu giữ vũ khí, tháo rời các bộ phận, gửi về Mỹ, gắn thêm nhãn 'Sản xuất tại Mỹ' và dùng để tấn công lại người Iran."
Cuối tháng 3, Reuters đưa tin tàu mặt nước không người lái GARC đã được sử dụng trong Chiến dịch Epic Fury. Con tàu dài 5 mét này được Hải quân Mỹ thử nghiệm trong vài năm qua, dù có thời điểm tạm dừng do sự cố.
Bối cảnh rộng hơn tại Trung Đông
Tháng 2/2026, Lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tiến hành tập trận ở eo biển Hormuz, một khu vực chiến lược quan trọng. Các chuyên gia cảnh báo rằng trong bối cảnh Mỹ triển khai phong tỏa, eo biển này có thể trở thành điểm yếu cốt lõi của nền kinh tế Iran.
Những đợt tấn công quy mô lớn của Israel vào Beirut và nhiều khu vực khác ở Lebanon cũng làm tăng nguy cơ đẩy thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran tan vỡ. Chiến lược của Mỹ nhằm bóp nghẹt kinh tế Iran có thể dẫn đến leo thang xung đột nếu Tehran không lùi bước.
Sự xuất hiện của các vũ khí mới tại Trung Đông không chỉ làm thay đổi cục diện chiến trường mà còn phản ánh xu hướng phát triển công nghệ quân sự toàn cầu, với cả Mỹ và Iran tận dụng cơ hội để thử nghiệm và hoàn thiện khả năng chiến đấu trong môi trường thực tế.
