Tổng thống Trump đối mặt ba lựa chọn chiến lược trong vấn đề Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đang nắm trong tay ba phương án chính để giải quyết vấn đề Iran, từ con đường ngoại giao, các cuộc tấn công hạn chế nhằm răn đe cho đến một chiến dịch quân sự toàn diện. Tình hình này đặt ông Trump trước nhiều ngã rẽ quan trọng, với những lựa chọn đã được ngầm ám chỉ trong các phiên hỏi đáp không chính thức suốt vài tuần qua và được mô tả chi tiết bởi nhiều nguồn tin.
Theo CNN, ông Trump đang nhận được vô số lời khuyên, đôi khi trái ngược nhau, từ các đồng minh, cố vấn và đối tác nước ngoài. Hiện vẫn chưa rõ tổng thống Mỹ thực sự muốn gì, lý do ông cân nhắc hành động ngay lúc này, hay thẩm quyền pháp lý nào cho phép ông tấn công Iran lần thứ hai chỉ trong vòng tám tháng.
Phương án 1: Con đường ngoại giao
Các quan chức cấp cao của Nhà Trắng tiết lộ rằng ông Trump ưu tiên đạt được một thỏa thuận với Iran mà không cần phải đối đầu quân sự. Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể tổng thống Jared Kushner đã tham gia đàm phán với các quan chức Iran trong vài tuần qua và dự kiến sẽ tiếp tục cuộc thảo luận tại Thụy Sĩ vào ngày 26/2. Cả hai đều khuyến khích ông Trump kiên nhẫn thêm, dù ông Witkoff cho biết tổng thống Mỹ tỏ ra "tò mò" về lý do Iran vẫn chưa chịu nhượng bộ.
Mỗi bên đều đã vạch ra những lằn ranh đỏ riêng, và một số trong đó mâu thuẫn trực tiếp với nhau. Ông Trump khẳng định Iran không nên được phép làm giàu uranium, trong khi Iran nhấn mạnh họ có quyền thực hiện điều này và chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình. Một nguồn tin chia sẻ: "Ngày 26/2 sẽ quyết định tất cả, chiến tranh hay thỏa thuận".
Năm 2025, ông Trump đã bất ngờ tấn công vào chương trình hạt nhân của Iran ngay trước một vòng đàm phán. Lần này, nhiều nguồn tin dự đoán phía Washington sẽ ngồi vào bàn đàm phán tại Geneva trước khi tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào. Tuy nhiên, họ cũng cho biết Iran vẫn tiếp tục từ chối ngừng tinh chế uranium.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh rằng việc từ bỏ năng lực hạt nhân không nằm trong chương trình nghị sự của họ. "Chúng tôi tự phát triển công nghệ. Chúng tôi đã chi một số tiền khổng lồ vào lĩnh vực này. Do đó, đó là danh dự và niềm tự hào của người Iran, chúng tôi sẽ không từ bỏ", ông tuyên bố.
Một nguồn tin khác tiết lộ rằng Iran dường như không đưa ra bất kỳ đề xuất nào quá khác biệt so với những gì đã được thảo luận hồi năm 2025. Tuy nhiên, một người khác lại cho biết cả Mỹ và Iran đang tìm cách "sáng tạo hơn" trong các cuộc đàm phán. Một ý tưởng đáng chú ý từng được thảo luận là Mỹ đồng thuận cho Iran làm giàu một lượng rất nhỏ uranium, với điều kiện đảm bảo nó chỉ được sử dụng cho mục đích y tế.
Phương án 2: Tấn công hạn chế để răn đe
Ông Trump có thể ra lệnh tấn công một số địa điểm quân sự nhất định bên trong Iran nhằm gây áp lực lên giới lãnh đạo nước này. Hành động này được thiết kế để chứng minh rằng Mỹ sẵn sàng ra tay khi cần thiết. Những mục tiêu tiềm năng mà Mỹ đang để mắt tới bao gồm các địa điểm phóng tên lửa đạn đạo, cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân hoặc các tòa nhà thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Vào ngày 20/2, ông Trump đã xác nhận rằng ông đang cân nhắc về một chiến dịch tấn công có mục tiêu. Tuy nhiên, việc liệu hành động này có thuyết phục được Tehran quay lại bàn đàm phán hay lại làm cứng rắn thêm quyết định chống Mỹ của họ vẫn là một chủ đề gây tranh cãi sâu sắc. Nhiều quan chức trong khu vực cho rằng Iran sẽ không vội vàng quay lại bàn đàm phán ngay lập tức nếu Mỹ tiến hành tấn công ở bất kỳ quy mô nào.
Bên cạnh đó, Iran có khả năng cao sẽ trả đũa vào các căn cứ của Mỹ tại Trung Đông, một kịch bản mà nhiều quan chức đã cảnh báo ông Trump. Theo một nguồn tin, các quân nhân Mỹ trong khu vực đang trong tư thế sẵn sàng chờ lệnh từ tổng thống và đã có sẵn phương tiện để thực hiện mọi phương án tấn công. Họ đã lập bản đồ chi tiết các loại vũ khí cụ thể nhắm vào những mục tiêu khác nhau và xem xét kỹ lưỡng thời gian máy bay xuất kích.
Phương án 3: Chiến dịch quân sự toàn diện
Nếu con đường ngoại giao thất bại, ông Trump có thể phát động một chiến dịch quân sự lớn. Theo một nguồn tin, Washington hiện đang bố trí một lượng hỏa lực khổng lồ xung quanh Iran để sẵn sàng thực hiện những lựa chọn cực đoan nhất. Cũng theo người này, Mỹ có khả năng triển khai hàng loạt đòn tấn công cùng lúc vào nhiều mục tiêu khác nhau, hoặc thực hiện nhiều đợt tấn công liên tiếp. Các mục tiêu có thể bao gồm giới lãnh đạo Iran, IRGC hoặc các cơ sở quân sự then chốt.
Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tin khác, Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân - cùng hàng loạt lãnh đạo quân sự khác đang tỏ ra lo ngại sâu sắc về quy mô, độ phức tạp và thương vong tiềm tàng từ một chiến dịch quân sự lớn và kéo dài chống lại Iran. Ông Caine và các quan chức tại Lầu Năm Góc cũng đã nhắc đến áp lực mà một chiến dịch như vậy có thể gây ra lên kho vũ khí của Mỹ, cũng như binh sĩ và tài sản Mỹ đang triển khai tại Trung Đông.
Mặc dù chưa rõ ông Caine thể hiện mối lo ngại này tới mức nào, nhưng trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump đã viết: "Caine, giống như tất cả chúng ta, không muốn thấy chiến tranh. Song nếu chúng ta quyết định tấn công Iran, thì theo ông ấy, đó sẽ là một chiến thắng dễ dàng".
Nhiều quan chức trong chính quyền Trump hy vọng rằng ngoại giao sẽ chiếm thế thượng phong, ngay cả khi bức tranh tổng thể vẫn còn nhiều mơ hồ. Trong khi đó, những người khác lại thì thầm bên tai tổng thống rằng Iran "đang suy yếu nghiêm trọng", và đã đến lúc phải hành động quyết liệt.
