Ông Trump Đối Diện Áp Lực Kết Thúc Chiến Sự Iran Trước Chuyến Thăm Bắc Kinh
Khi chiến sự tại Iran chưa có lối thoát rõ ràng, Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc phải đối mặt với quyết định khó khăn: leo thang hay xuống thang xung đột. Trong bối cảnh này, chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào trung tuần tháng 5 đang trở thành một canh bạc chính trị quan trọng, có thể hé lộ lộ trình ưu tiên của Washington trong việc chấm dứt chiến sự với Tehran.
Lịch Trình Thay Đổi Và Tính Toán Chiến Lược
Ban đầu, chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump được lên kế hoạch vào cuối tháng này nhưng đã bị hoãn lại để tập trung xử lý xung đột tại Trung Đông. Đến ngày 25/3, Tổng thống Mỹ xác nhận sẽ thăm Trung Quốc trong hai ngày 14-15/5, dù phía Bắc Kinh chưa chính thức xác nhận và chỉ cho biết hai bên vẫn đang duy trì liên lạc.
Theo các nhà phân tích Trung Quốc, việc ấn định lại thời điểm này có thể là cơ hội để ông Trump tìm kiếm một lối thoát cho tình hình Iran. Ông Ma Xiaolin, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học Nghiên cứu Quốc tế Chiết Giang, nhận định: "Ngay cả khi chưa thể đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran, ít nhất ông Trump có thể thúc đẩy hạ nhiệt căng thẳng, giữ xung đột ở trạng thái tương đối ổn định".
Ông Diao Daming, giáo sư tại Đại học Nhân dân Trung Quốc, cho rằng mốc thời gian mới phản ánh cách Washington đánh giá diễn biến chiến sự. Việc thay đổi lịch trước đó xuất phát từ tình hình Trung Đông, và thời điểm mới nhiều khả năng được lựa chọn khi chính quyền Trump tin rằng chuyến thăm sẽ ít bị ảnh hưởng hơn bởi các biến động.
Tín Hiệu Hòa Bình Và Thách Thức Đàm Phán
Trong buổi họp báo ngày 30/3 tại Nhà Trắng, ông Trump tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt chiến dịch quân sự chống lại Iran trong 2-3 tuần tới, đồng thời kêu gọi Tehran "nghiêm túc hơn trước khi quá muộn". Tuy nhiên, Iran đã công khai bác bỏ một kế hoạch hòa bình do Mỹ chuyển qua Pakistan, dù để ngỏ khả năng ngừng bắn nếu các điều kiện của họ được đáp ứng.
Giới phân tích cảnh báo rằng rào cản lớn nhất vẫn là sự thiếu tin cậy sâu sắc giữa hai bên. Bà Zhang Chuchu, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Phúc Đán, nhận định: "Trong bối cảnh hiện nay, hai bên nhiều khả năng sẽ vừa đàm phán vừa tiếp tục giao tranh trong một thời gian".
Tăng Cường Quân Sự Nhưng E Ngại Sa Lầy
Theo các nguồn tin từ New York Times và Washington Post, hàng trăm lính đặc nhiệm Mỹ, bao gồm Ranger và Hải quân SEAL, đã được triển khai tới Trung Đông, gia nhập lực lượng khoảng 3.500 lính thủy đánh bộ và thủy thủ đã có mặt trước đó. Tổng số binh sĩ Mỹ trong khu vực hiện vượt 50.000, tăng khoảng 10.000 kể từ khi xung đột bùng phát.
Động thái này giúp Washington có thêm lựa chọn quân sự, từ bảo đảm an ninh eo biển Hormuz đến khả năng đánh chiếm đảo Kharg hoặc vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, theo Li Cheng, Giám đốc Trung tâm Trung Quốc Đương đại và Thế giới thuộc Đại học Hong Kong, khả năng Mỹ tiến hành một cuộc tấn công trên bộ quy mô lớn là "không cao".
Ông Song Zhongping, cựu giảng viên Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, cho rằng việc triển khai chủ yếu là lực lượng tinh nhuệ cho thấy Lầu Năm Góc nhận thức rõ rủi ro của các cuộc chiến tiêu hao kéo dài như ở Iraq hay Afghanistan.
Uy Tín Và Vị Thế Của Washington Đang Lung Lay
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về những cú sốc kinh tế lan rộng nếu xung đột kéo dài, đồng thời gia tăng rủi ro chính trị cho ông Trump. Nhiều quan sát viên cho rằng nếu tình hình không sớm được kiểm soát, cán cân chiến lược có thể tiếp tục nghiêng về phía Bắc Kinh.
Ông Ma Xiaolin chỉ ra phong cách hành xử mang tính ép buộc, giao dịch và đơn phương của ông Trump, và nhận định: "Ở thời điểm này, quan hệ Trung - Mỹ thực tế lại trở thành trụ ổn định nhất, và điều đó có lợi cho Bắc Kinh. Chính ông Trump mới là người có thể rơi vào thế bị động, cả trong nước lẫn quốc tế".
Ông Ma Bo, Phó giáo sư tại Đại học Nam Kinh, cảnh báo rằng bất kỳ sự thay đổi lịch trình nào nữa cũng sẽ làm tổn hại uy tín của Mỹ. Ông cho rằng Washington đang cho thấy họ khó có thể xử lý nhiều vấn đề cùng lúc, trong khi Trung Quốc có thể kiên nhẫn quan sát diễn biến.
Ông Zhu Junwei, Giám đốc Trung tâm Horizon Insights tại Bắc Kinh, nhấn mạnh: "Thông thường, việc công bố chuyến thăm của lãnh đạo được cân nhắc rất kỹ lưỡng. Nhưng nếu Mỹ không kiểm soát được tình hình tại Iran và lại tiếp tục lùi kế hoạch, đó sẽ là một sự bẽ mặt đối với Washington".
