Tổng thống Trump đe dọa sa thải Chủ tịch Fed Jerome Powell, áp lực chính trị leo thang
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai cảnh báo rằng ông sẽ sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell nếu vị lãnh đạo này không tự nguyện rời vị trí khi nhiệm kỳ kết thúc vào ngày 15 tháng 5. Tuyên bố này được đưa ra trong cuộc phỏng vấn với Fox Business hôm 15 tháng 4, làm dấy lên lo ngại về sự can thiệp chính trị vào tính độc lập của ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới.
Cuộc điều tra hình sự và những chỉ trích từ Nhà Trắng
Thời điểm chuyển giao quyền lực tại Fed trở nên phức tạp hơn do cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm vào ông Powell, với cáo buộc khai man trước Quốc hội vào năm 2025 liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington, trị giá 2,5 tỷ USD. Chính quyền Trump liên tục nhấn mạnh vấn đề này trong các chỉ trích về cách điều hành của chủ tịch Fed.
Hôm 14 tháng 4, hai công tố viên liên bang do bà Jeanine Pirro dẫn đầu đã bị từ chối khi bất ngờ đến trụ sở Fed để kiểm tra tiến độ dự án. Bà Pirro tuyên bố: "Bất kỳ dự án xây dựng nào có chi phí vượt gần 80% so với dự toán ban đầu đều cần được xem xét nghiêm túc". Luật sư đại diện Fed, ông Robert Hur, đã yêu cầu một công tố viên không quay lại nếu không có sự hiện diện của luật sư Fed.
Đề cử Kevin Warsh và rào cản từ Thượng viện
Tháng 1 năm nay, ông Trump đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh thay thế ông Powell. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, thành viên chủ chốt của ủy ban phê chuẩn nhân sự Fed, khẳng định sẽ không bỏ phiếu thông qua ông Warsh cho đến khi cuộc điều tra với ông Powell kết thúc. Chính quyền Trump tiếp tục ủng hộ cuộc điều tra, dù điều này có thể làm chậm quá trình bổ nhiệm và dẫn đến đối đầu pháp lý.
Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đã lên lịch điều trần phê chuẩn ông Warsh vào ngày 21 tháng 4, nhưng lập trường của ông Tillis vẫn là yếu tố then chốt. Ông Trump bày tỏ hy vọng Thượng viện sẽ thông qua đề cử trong tuần tới, trong khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tỏ ra lạc quan về việc ông Warsh nhậm chức đúng hạn.
Khả năng sa thải và tranh cãi pháp lý
Ông Trump thừa nhận, nếu buộc phải sa thải ông Powell, dù gây tranh cãi về mặt pháp lý, ông vẫn sẽ thực hiện. "Tôi đã kiềm chế việc sa thải ông ấy. Tôi từng muốn làm vậy nhưng lại không muốn gây tranh cãi", Tổng thống Mỹ nói. Về phần mình, ông Powell khẳng định sẽ không từ chức khi cuộc điều tra còn diễn ra, nhấn mạnh cam kết ở lại cho đến khi mọi việc kết thúc minh bạch.
Theo Đạo luật Dự trữ Liên bang, Tổng thống chỉ có thể cách chức quan chức Fed "với lý do chính đáng", và việc liệu ông Powell có vi phạm tiêu chuẩn này hay không vẫn chưa rõ ràng. Nhiệm kỳ Thống đốc của ông Powell kéo dài đến tháng 1 năm 2028, nhưng ông chưa quyết định có tiếp tục ở lại Hội đồng sau khi kết thúc vai trò Chủ tịch hay không.
Khối tài sản đồ sộ của ứng viên Kevin Warsh
Ông Warsh, 56 tuổi, đã công bố danh mục tài sản tài chính trị giá hơn 100 triệu USD, bao gồm đầu tư vào SpaceX của Elon Musk và nền tảng Polymarket. Hồ sơ do Văn phòng Đạo đức Chính phủ Mỹ công bố ngày 14 tháng 4 cho thấy mối liên hệ sâu rộng của ông với Phố Wall và Thung lũng Silicon.
- Sở hữu hai khoản đầu tư trong quỹ "Juggernaut Fund", mỗi khoản trên 50 triệu USD.
- Nắm giữ nhiều quỹ đầu tư, tài khoản ngân hàng và cổ phần tại hàng chục công ty khởi nghiệp công nghệ.
- Vai trò đối tác điều hành tại Vicarage Stable, một doanh nghiệp đua ngựa.
Tổng tài sản ước tính từ 131 triệu đến hơn 209 triệu USD, chưa kể tài sản của vợ ông, bà Jane Lauder, trị giá khoảng 1,9 tỷ USD. Ông Warsh cam kết thoái vốn để tuân thủ quy định của Fed. So với các chủ tịch Fed trước như Powell hay Alan Greenspan, quy mô tài sản của ông Warsh được cho là vượt trội.
Quy trình bổ nhiệm chậm trễ và tác động
Quy trình bổ nhiệm ông Warsh chậm hơn đáng kể so với ba đời chủ tịch Fed gần nhất. Với nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc sau 24 ngày kể từ phiên điều trần dự kiến, khả năng ông Powell tiếp tục giữ chức Chủ tịch tạm quyền là rất cao. Ông Powell xác nhận, nếu ông Warsh chưa được phê chuẩn trước ngày 15 tháng 5, ông sẽ tạm thời đảm nhiệm vai trò này theo quy định.
Ông Warsh bắt đầu sự nghiệp tại Morgan Stanley, từng là trợ lý kinh tế cho cựu Tổng thống George W. Bush và giữ chức Thống đốc Fed từ 2006 đến 2011. Sau đó, ông gia nhập công ty đầu tư của tỷ phú Stanley Druckenmiller và nhận hơn 10 triệu USD phí tư vấn trong năm ngoái, cùng thù lao từ các doanh nghiệp như UPS và Warburg Pincus.
Tình hình hiện tại đẩy căng thẳng giữa Nhà Trắng và Fed lên mức độ mới, đặt ra nghi vấn về tính độc lập của ngân hàng trung ương trước áp lực chưa từng có từ hành pháp, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều thách thức.
