Thụy Điển Tham Gia Chiến Dịch NATO Tuần Tra Quanh Greenland Với Tiêm Kích Gripen
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson tuyên bố sẽ điều động tiêm kích JAS 39 Gripen tuần tra khu vực quanh Iceland và đảo Greenland, trong khuôn khổ nỗ lực của NATO nhằm tăng cường hiện diện ở Bắc Cực. Động thái này diễn ra sau khi NATO khởi động chiến dịch "Người canh gác Bắc Cực" vào ngày 12/2, với mục tiêu xoa dịu căng thẳng nghiêm trọng giữa các thành viên trong khối, bắt nguồn từ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc muốn kiểm soát Greenland của Đan Mạch.
Tăng Cường Năng Lực Răn Đe Và Ổn Định Khu Vực
Theo Thủ tướng Kristersson, việc triển khai tiêm kích Gripen sẽ góp phần tăng cường năng lực răn đe, bảo vệ lợi ích chung, và thúc đẩy ổn định tại khu vực Bắc Cực, vốn có tầm quan trọng chiến lược đối với châu Âu và hợp tác xuyên Đại Tây Dương. Chiến dịch này được kỳ vọng sẽ giải quyết mối lo ngại từ Mỹ, như Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Ruben Brekelmans bày tỏ trong cuộc họp với các đối tác NATO tại Brussels, Bỉ.
Các thành viên NATO tin rằng khủng hoảng Greenland đã qua đi khi họ triển khai chiến dịch tại Bắc Cực, đồng thời mong muốn tiếp tục củng cố vai trò của châu Âu trong liên minh. Tuy nhiên, vấn đề này cũng làm nổi bật yêu cầu châu Âu phải đóng vai trò lớn hơn trong NATO, một thông điệp mà chính quyền Tổng thống Trump muốn phát đi, nhấn mạnh rằng châu Âu cần tăng cường nỗ lực khi Mỹ chuyển hướng tập trung vào các thách thức khác.
Châu Âu Đảm Nhận Vai Trò Lớn Hơn Trong NATO
Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby nhận định rằng các thành viên NATO đang tiến những bước dài trong việc để châu Âu dẫn đầu hoạt động phòng thủ thông thường của liên minh, thay vì phụ thuộc vào sức mạnh quân sự của Mỹ như trước đây. Ông nói: "Chúng ta có nền tảng rất vững chắc để hợp tác. Một NATO 3.0 dựa trên quan hệ đối tác hơn là phụ thuộc."
Để thực hiện vai trò lớn hơn này, các quốc gia châu Âu phải tăng mạnh ngân sách quốc phòng để đáp ứng cam kết của NATO. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết "tin tốt là hàng tỷ USD đã được chi ra", nhưng ông tin rằng Mỹ sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong bảo vệ khu vực. Ông Rutte nhấn mạnh: "Về lâu dài, quý vị sẽ thấy chiếc ô hạt nhân là đảm bảo an ninh tối cao cho chúng ta tại châu Âu và Canada, cũng như sự hiện diện mạnh mẽ của lực lượng thông thường trong quân đội Mỹ tại châu Âu."
Động Thái Chuyển Giao Và Kỳ Vọng Tại Hội Nghị Thượng Đỉnh
NATO gần đây thông báo Mỹ đang chuyển giao hai vị trí chỉ huy cấp cao của khu vực cho Anh và Italy, một động thái được các quan chức ngoại giao ca ngợi là "dấu hiệu của tăng cường chia sẻ gánh nặng", cho thấy châu Âu đang gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong liên minh. Bước ngoặt tiếp theo có thể diễn ra tại hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7, khi các thành viên phải thuyết phục Tổng thống Trump rằng họ đã làm đủ.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker cho biết: "Chúng tôi sẽ nhận được báo cáo đầy đủ đầu tiên về ngân sách quốc phòng của các đồng minh. Vẫn còn một số nước phải nỗ lực hơn nữa, đặc biệt là những quốc gia nằm ở phía sườn đông của NATO. Họ đã không hành động nhanh chóng theo yêu cầu, chúng tôi kỳ vọng họ sẽ nỗ lực hơn nữa."
Như vậy, việc Thụy Điển triển khai tiêm kích Gripen tuần tra quanh Greenland không chỉ là một phần của chiến dịch NATO nhằm ổn định Bắc Cực, mà còn phản ánh xu hướng châu Âu đang nỗ lực đảm nhận vai trò lớn hơn trong liên minh, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tiếp tục diễn biến phức tạp.
