Thuế Toàn Cầu Của Tổng Thống Trump Đối Mặt Nguy Cơ Bị Quốc Hội Mỹ Bác Bỏ
Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết chặn gói thuế khẩn cấp, Tổng thống Donald Trump đã nhanh chóng ký sắc lệnh hành pháp áp mức thuế toàn cầu 10%. Tuy nhiên, động thái này đang vấp phải làn sóng chỉ trích mạnh mẽ, kể cả từ nhiều nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa, những người cảnh báo rằng Quốc hội có thể sẽ vào cuộc và bác bỏ lệnh thuế mới này.
Phản Ứng Từ Các Nghị Sĩ Cộng Hòa
Hạ nghị sĩ Don Bacon, đại diện đảng Cộng hòa từ tiểu bang Nebraska, đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm với CNN vào ngày 22/2. Ông khẳng định rằng Quốc hội chắc chắn sẽ xem xét và thách thức sắc lệnh thuế quan mới, đồng thời tin tưởng rằng các mức thuế này “sẽ bị đánh bại”. Bacon nhấn mạnh: “Có thể chưa đạt đa số đủ để vượt quyền phủ quyết của tổng thống, nhưng sẽ có đa số phản đối mức thuế toàn cầu mới. Tôi cho rằng Tổng thống đang mắc sai lầm”.
Phán Quyết Của Tòa Án Tối Cao Và Hành Động Tiếp Theo Của Trump
Phán quyết 6-3 của Tòa án Tối cao vào ngày 20/2, với sự tham gia của cả hai thẩm phán do chính ông Trump đề cử, đã khẳng định thẩm quyền hiến định của Quốc hội đối với các loại thuế liên bang. Quyết định này chặn việc chính quyền sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế quan quy mô lớn.
Chỉ vài giờ sau phán quyết, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép áp thuế tối đa 15% trong thời hạn 150 ngày nhằm xử lý các thâm hụt thương mại được coi là “nghiêm trọng và lớn”. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 22/2, ông còn phát tín hiệu sẽ nâng mức thuế lên kịch trần 15%.
Nguyên Tắc Hiến Định Và Tranh Cãi Chính Trị
Phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao được đưa ra không lâu sau khi Hạ viện Mỹ bỏ phiếu về một nghị quyết hủy bỏ thuế quan mà chính quyền Trump áp lên Canada. Đáng chú ý, sáu nghị sĩ Cộng hòa, trong đó có ông Bacon, đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ ủng hộ nghị quyết này.
Bacon giải thích: “Điểm mấu chốt là bất kỳ mức thuế nào tổng thống muốn áp đặt đều phải được Quốc hội thông qua và phê chuẩn. Đó chính là tinh thần của phán quyết lần này, và tôi đồng tình”. Ông nói thêm: “Đó là điều các nhà lập quốc mong muốn, và cũng là nguyên tắc mà đảng Cộng hòa từ lâu theo đuổi. Chỉ vì Tổng thống Trump không đồng ý không có nghĩa là đảng Cộng hòa phải thay đổi niềm tin của mình”.
Lo Ngại Về Tác Động Kinh Tế Và Phản Ứng Rộng Rãi
Chính sách thuế quan của ông Trump trong thời gian qua ngày càng vấp phải phản ứng tiêu cực từ người tiêu dùng Mỹ cũng như các nghị sĩ ở cả hai đảng. Bối cảnh này xuất phát từ lo ngại về chi phí nhập khẩu tăng cao và tác động dây chuyền lên giá cả trong nước.
Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, đảng Cộng hòa từ bang Kentucky, người từng ủng hộ một nghị quyết tương tự nhằm hủy bỏ thuế quan của ông Trump được Thượng viện thông qua hồi tháng 10 năm ngoái, cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao lần này “không để lại bất kỳ nghi ngờ nào” về vai trò hiến định của Quốc hội trong quyết định thuế quan. Ông nhấn mạnh: “Vai trò của Quốc hội trong chính sách thương mại, như tôi đã nhiều lần cảnh báo, không phải là một trở ngại có thể né tránh. Nếu nhánh hành pháp muốn triển khai các chính sách thương mại ảnh hưởng tới nhà sản xuất và người tiêu dùng Mỹ, con đường phía trước rất rõ ràng: thuyết phục các đại diện dân cử theo đúng quy định tại Điều I của Hiến pháp”.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Rand Paul, cũng thuộc đảng Cộng hòa từ bang Kentucky, đã ca ngợi phán quyết của Tòa án Tối cao là “một sự bảo vệ nền Cộng hòa” trong bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X.
Tương Lai Của Chính Sách Thuế Quan
Với việc Tòa án Tối cao đã chặn đòn thuế khẩn cấp, Tổng thống Trump tuyên bố vẫn còn “đòn bẩy” pháp lý khác để theo đuổi chương trình nghị sự thương mại. Tuy nhiên, các lựa chọn thay thế đòi hỏi điều tra kỹ lưỡng và có thể cần sự chấp thuận từ Quốc hội. Tình hình này làm dấy lên câu hỏi về khả năng thuế toàn cầu mới sẽ bị bác bỏ, đồng thời phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng Cộng hòa và toàn bộ hệ thống chính trị Mỹ.
