Thỏa thuận ngừng bắn 32 giờ Nga-Ukraine chấm dứt, cáo buộc vi phạm dồn dập
Thỏa thuận ngừng bắn 32 giờ giữa Nga và Ukraine, được thiết lập nhân dịp Lễ Phục Sinh, đã chính thức hết hạn từ 0h00 ngày 13/4. Mặc dù đã có một khoảng thời gian ngắn tạm lắng các cuộc không kích dọc theo chiến tuyến dài 1.200 km trong cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm, cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận này.
Cáo buộc từ hai phía và tình hình thực tế
Thỏa thuận ngừng bắn, do Tổng thống Nga Vladimir Putin khởi xướng vào ngày 9/4 và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đề xuất trước đó, đã được hai bên đồng ý tuân thủ. Tuy nhiên, giống như thỏa thuận tương tự năm ngoái, chỉ có sự yên tĩnh tương đối. Quân đội Ukraine cho biết trên Facebook rằng, tính đến 22h00 ngày 12/4 (giờ địa phương), "đã ghi nhận 7.696 vụ vi phạm của đối phương".
Phía Ukraine bổ sung rằng, Nga đã tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn ở một mức độ nào đó, nhưng vẫn tiếp tục "các hoạt động chiến đấu ở một số khu vực, bao gồm cả việc sử dụng máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) và máy bay không người lái cảm tử". Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc Kiev vi phạm thỏa thuận ngừng bắn gần 2.000 lần.
Chi tiết các cáo buộc và phản ứng từ Moscow
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố trên dịch vụ nhắn tin MAX do nhà nước điều hành: "Tổng cộng 1.971 vụ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn của các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang Ukraine đã được ghi nhận từ 4h đến 8h ngày 12/4 (giờ Moscow)". Nga cho biết Ukraine đã khai hỏa 258 lần bằng pháo binh hoặc xe tăng, thực hiện 1.329 cuộc tấn công bằng máy bay không người lái FPV và thả "nhiều loại đạn dược" trong 375 lần, đáng chú ý là bằng máy bay không người lái.
Moscow cũng cáo buộc quân đội Ukraine đã tiến hành "3 cuộc tấn công ban đêm" nhằm vào các vị trí của Nga và "4 nỗ lực tiến công" dọc theo tiền tuyến, đồng thời khẳng định họ đã ngăn chặn được tất cả. Những cáo buộc này làm nổi bật sự căng thẳng liên tục, với cả hai bên tố cáo nhau vi phạm "hàng ngàn lần".
Phát biểu từ lãnh đạo và triển vọng hòa bình
Ông Zelensky, trong các phát biểu vào cuối ngày 11/4, đã kêu gọi một lệnh ngừng bắn dài hơn, nói rằng Ukraine đã đưa ra đề xuất này với Nga. Tuy nhiên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, trong các bình luận được phát sóng ngày 12/4, đã bác bỏ bất kỳ sự gia hạn ngừng bắn nào. Ông Peskov mô tả thỏa thuận ngừng bắn là một "cử chỉ nhân đạo" từ Tổng thống Putin, nhưng nhấn mạnh rằng quân đội Nga sẽ tiếp tục chiến đấu ngay khi thỏa thuận kết thúc.
"Ông Putin đã chỉ thị quân đội Nga phải luôn trong tình trạng cảnh giác cao độ trong trường hợp bị khiêu khích", ông Peskov nói. Vị phát ngôn viên này cũng nhấn mạnh rằng, thỏa thuận ngừng bắn chỉ có thể được gia hạn khi nhà lãnh đạo Ukraine chấp nhận các điều khoản của Nga "mà ai cũng biết". Ông nói thêm: "Cho đến khi ông Zelensky đủ can đảm để đảm nhận trách nhiệm này, chiến dịch quân sự đặc biệt sẽ tiếp tục sau khi lệnh ngừng bắn hết hạn".
Bối cảnh đàm phán và những trở ngại
Trong vài tháng gần đây, nhiều vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian đã thất bại trong việc đưa Moscow và Kiev đến gần hơn với một thỏa thuận ngừng hoàn toàn giao tranh. Quá trình này càng bị đình trệ hơn kể từ khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ, với việc sự chú ý của Washington chuyển sang Iran. Tuy nhiên, ngay cả trước xung đột Iran, tiến trình hướng tới một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine cũng diễn ra chậm chạp, chủ yếu do những khác biệt về vấn đề lãnh thổ.
Ukraine đã đề xuất đóng băng xung đột dọc theo các chiến tuyến hiện tại, nhưng Nga đã bác bỏ điều này. Moscow tuyên bố muốn toàn bộ khu vực Donetsk thuộc Donbass, mặc dù khu vực này một phần do Ukraine kiểm soát. Ngược lại, Kiev cho rằng yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ như vậy là không thể chấp nhận được, làm sâu sắc thêm bế tắc trong các nỗ lực ngoại giao.
Với thỏa thuận ngừng bắn ngắn ngủi đã kết thúc và các cáo buộc vi phạm tiếp tục leo thang, triển vọng cho một giải pháp hòa bình lâu dài vẫn còn mờ mịt, đặt ra thách thức lớn cho cộng đồng quốc tế trong việc thúc đẩy đối thoại.
