Thổ Nhĩ Kỳ trục vớt tên lửa Iran bị NATO bắn hạ, cảnh báo nguy cơ leo thang
Một đoạn video được công bố hôm 4.3 cho thấy cảnh tượng một cần cẩu đang nâng mảnh vỡ của một tên lửa phòng không NATO ra khỏi mặt nước tại khu vực miền nam Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là phần còn lại của tên lửa sau khi hệ thống phòng không của liên minh quân sự này đánh chặn thành công một tên lửa đạn đạo được phóng từ Iran.
Sự kiện lịch sử: Thành viên NATO đầu tiên bị cuốn vào xung đột Trung Đông
Theo thông báo chính thức từ chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, hệ thống phòng không NATO đã bắn hạ tên lửa của Iran khi nó đang hướng vào không phận nước này. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, khi lần đầu tiên một quốc gia thành viên NATO bị cuốn trực tiếp vào cuộc xung đột đang diễn ra tại khu vực Trung Đông.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã đề cập chi tiết đến vụ bắn hạ tên lửa trong bài phát biểu trước các quân nhân. Ông nhấn mạnh: "Như trong vụ việc sáng nay, chúng ta đang thực hiện tất cả các biện pháp phòng ngừa cần thiết, tham vấn chặt chẽ với các đồng minh NATO và chúng ta đang can thiệp ngay lập tức. Chúng ta đang đưa ra những cảnh báo rõ ràng nhất có thể để những sự cố tương tự không xảy ra nữa".
Bối cảnh căng thẳng và nỗ lực hòa giải của Ankara
Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia có chung đường biên giới dài với Iran, từ lâu đã đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Những nỗ lực ngoại giao này diễn ra ngay trước khi cuộc chiến trên không bùng phát vào cuối tuần qua, làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng trong khu vực.
Tuyên bố cảnh báo từ Ankara nhấn mạnh việc "tất cả các bên kiềm chế các hành động có thể dẫn đến leo thang hơn nữa", cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ hiện không có ý định kêu gọi NATO cung cấp hỗ trợ quân sự trực tiếp. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích quân sự lưu ý rằng Ankara vẫn giữ quyền viện dẫn Điều 4 của NATO nếu xác định mối đe dọa từ Iran đủ nghiêm trọng.
Việc kích hoạt Điều 4 có thể mở đường cho Điều 5 - điều khoản quan trọng buộc tất cả các thành viên NATO phải cùng nhau bảo vệ lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ nếu bị tấn công. Đến thời điểm hiện tại, mục tiêu cụ thể mà tên lửa Iran đang nhắm đến vẫn chưa được làm rõ, gây thêm nhiều lo ngại về tính chất của vụ việc.
Phản ứng từ NATO và tình hình tại biên giới
Một phát ngôn viên chính thức của NATO đã lên tiếng lên án mạnh mẽ việc Iran nhắm mục tiêu vào Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia sở hữu lực lượng quân đội có quy mô lớn thứ hai trong toàn khối. Phát ngôn viên này khẳng định lập trường kiên định và sự đoàn kết của liên minh với tất cả các đồng minh, bao gồm cả Ankara.
Trong khi đó, tại cửa khẩu biên giới Kapikoy thuộc lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ, người dân Iran vẫn tập trung chờ đợi để được phép sang nước bạn vào ngày 4.3.2026. Hình ảnh này cho thấy mặc dù căng thẳng quân sự leo thang, các hoạt động dân sự tại khu vực biên giới vẫn tiếp diễn, dù dưới sự giám sát chặt chẽ hơn.
Sự kiện này làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về khả năng mở rộng quy mô của cuộc xung đột tại Trung Đông, khi lần đầu tiên một cường quốc khu vực trực tiếp nhắm mục tiêu vào lãnh thổ của một thành viên NATO. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao các diễn biến tiếp theo và phản ứng từ tất cả các bên liên quan.
