Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo Iran sau khi NATO bắn hạ tên lửa đạn đạo xâm phạm không phận
Ngày 9 tháng 3, lực lượng phòng không của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã bắn hạ một tên lửa đạn đạo của Iran bay vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Sự việc này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa hai quốc gia láng giềng, với Ankara khẳng định sẽ có hành động quyết liệt trước bất kỳ mối đe dọa nào tương tự.
Phản ứng mạnh mẽ từ Ankara
Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia sở hữu quân đội lớn thứ hai trong khối NATO và có chung biên giới với Iran, đã ngay lập tức lên tiếng cảnh báo. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nhấn mạnh rằng những "bước đi khiêu khích" như vậy có nguy cơ làm tổn hại nghiêm trọng đến mối quan hệ hữu nghị lâu năm giữa Tehran và Ankara. Ông Erdogan cho biết:
"Chúng tôi sẽ không khoan nhượng trước bất kỳ hành động nào đe dọa an ninh quốc gia và chủ quyền lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ."
—
Sau vụ việc, Thổ Nhĩ Kỳ đã triệu tập đại sứ Iran để phản đối chính thức. Đây không phải là lần đầu tiên hai bên có động thái tương tự, vì chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 4 tháng 3, một tên lửa đạn đạo khác từ Iran cũng đã bị lực lượng NATO đánh chặn khi nhắm vào lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ.
Đề xuất điều tra chung từ Tehran
Theo thông tin từ truyền thông Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian đã có cuộc điện đàm khẩn cấp với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ sau vụ bắn hạ. Trong cuộc trao đổi, ông Pezeshkian đề nghị thành lập một ủy ban điều tra chung giữa hai nước để làm rõ nguyên nhân và diễn biến của sự việc. Ông cũng bày tỏ quan ngại rằng Mỹ và Israel có thể đang tìm cách "gieo rắc bất hòa" nhằm phá vỡ mối quan hệ hợp tác giữa Iran và các nước láng giềng.
Tuy nhiên, phía Iran vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về vụ việc ngay lập tức, khiến tình hình trở nên phức tạp hơn.
Mô tả chi tiết từ hiện trường
Tại thành phố Diyarbakir thuộc miền đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, nơi các mảnh vỡ của tên lửa rơi xuống, một nhân chứng địa phương đã mô tả lại khoảnh khắc đáng sợ:
"Chúng tôi đang ngồi trong nhà thì bất ngờ nghe thấy một tiếng nổ lớn chấn động. Ban đầu, chúng tôi tưởng đó là tiếng động từ công trường xây dựng gần đó. Nhưng khi nhìn ra ngoài cửa sổ, chúng tôi thấy người vận hành máy xúc đang nhìn chằm chằm vào một mảnh kim loại lớn rơi từ trên trời xuống."
Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ nhanh chóng có mặt tại hiện trường để thu thập các mảnh đạn và tiến hành điều tra sơ bộ. Hình ảnh từ Reuters cho thấy cảnh tượng hỗn loạn khi các mảnh vỡ rải rác trên mặt đất.
Vai trò của NATO và Mỹ
Một phát ngôn viên của NATO đã xác nhận vụ đánh chặn và khẳng định liên minh luôn trong tư thế sẵn sàng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của các đồng minh. Thổ Nhĩ Kỳ hiện là nơi đóng quân của Không quân Mỹ tại căn cứ Incirlik, đồng thời sở hữu một căn cứ radar quan trọng của NATO ở tỉnh Malatya, đóng vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ của khối.
Đáng chú ý, dù Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một cường quốc trong ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu, nước này vẫn chưa phát triển được hệ thống phòng không hoàn chỉnh của riêng mình. Điều này khiến họ phụ thuộc nhiều vào khả năng hỗ trợ từ NATO, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng với Iran leo thang.
Bối cảnh đàm phán và căng thẳng khu vực
Vụ việc xảy ra chỉ 10 ngày sau khi cuộc chiến trên không bắt đầu giữa Iran và các lực lượng đối địch. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ từng đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, thể hiện nỗ lực duy trì ổn định trong khu vực. Tuy nhiên, hành động phóng tên lửa mới đây của Tehran đã làm dấy lên lo ngại về khả năng leo thang xung đột.
Các chuyên gia quốc tế nhận định, sự kiện này có thể làm trầm trọng thêm tình hình an ninh tại Trung Đông, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho ngoại giao khu vực. Thổ Nhĩ Kỳ và Iran vốn có mối quan hệ phức tạp, vừa hợp tác kinh tế vừa cạnh tranh ảnh hưởng chính trị, và vụ việc lần này có nguy cơ kéo dài căng thẳng giữa hai bên.
