Bà Takaichi Sanae chính thức đảm nhận vị trí Thủ tướng Nhật Bản
Theo thông tin từ Hãng tin AFP, vào ngày 18 tháng 2, Hạ viện Nhật Bản đã tiến hành phiên họp toàn thể và chính thức bổ nhiệm bà Takaichi Sanae vào vị trí Thủ tướng. Sự kiện này diễn ra đúng 10 ngày sau khi bà giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Hạ viện sớm vào ngày 8 tháng 2, một cuộc bầu cử được đánh giá là mang tính lịch sử.
Bà Takaichi, 64 tuổi, đã trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản từ tháng 10 năm ngoái. Trong cuộc bầu cử vừa qua, đảng của bà đã giành được tới hai phần ba số ghế tại Hạ viện, củng cố vị thế vững chắc trong cơ quan lập pháp quan trọng này.
Cam kết mạnh mẽ về tăng cường năng lực quốc phòng
Ngay sau khi nhậm chức, nữ Thủ tướng đã đưa ra cam kết rõ ràng về việc củng cố năng lực quốc phòng nhằm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và vùng biển của Nhật Bản. Động thái này được dự báo có thể làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ với Bắc Kinh, đặc biệt khi nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Vương Nghị tại Hội nghị An ninh Munich ngày 14 tháng 2 đã chỉ trích một số lực lượng ở Nhật Bản đang tìm cách "hồi sinh chủ nghĩa quân phiệt".
Theo truyền thông địa phương, trong bài phát biểu về chính sách dự kiến vào ngày 20 tháng 2, bà Takaichi sẽ cam kết cập nhật khung chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở" (FOIP). Phát ngôn viên chính phủ Minoru Kihara nhấn mạnh: "Tình hình quốc tế và môi trường an ninh quanh Nhật Bản đã trở nên khắc nghiệt hơn nhiều so với thời điểm FOIP lần đầu được đề xuất".
Kế hoạch này có thể bao gồm việc củng cố chuỗi cung ứng và thúc đẩy thương mại tự do thông qua Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), mà Anh đã chính thức gia nhập vào năm 2024. Bên cạnh đó, chính phủ của bà cũng có kế hoạch trình luật thành lập Cơ quan Tình báo Quốc gia và khởi động thảo luận về một đạo luật chống gián điệp.
Siết chặt quy định nhập cư giữa bối cảnh dân số suy giảm
Thủ tướng Takaichi đồng thời cam kết siết chặt các quy định về nhập cư, một động thái gây tranh cãi khi nền kinh tế lớn thứ hai châu Á đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng và dân số suy giảm nhanh chóng. Vào ngày 20 tháng 2, bà dự kiến sẽ lặp lại cam kết tranh cử về việc tạm dừng thuế tiêu thụ đối với thực phẩm trong vòng hai năm, nhằm giảm bớt áp lực lạm phát cho các hộ gia đình.
Tuy nhiên, đề xuất này đang làm dấy lên nhiều lo ngại về khoản nợ công khổng lồ của Nhật Bản, đặc biệt khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài đã chạm mức cao kỷ lục trong tháng trước. Ông Rahul Anand, Trưởng phái đoàn Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Nhật Bản, cảnh báo rằng chi phí trả lãi nợ có thể tăng gấp đôi trong giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2031.
Ông Anand nhận định: "Việc bãi bỏ thuế tiêu thụ đối với thực phẩm sẽ làm suy yếu nền tảng nguồn thu ngân sách, bởi đây là công cụ quan trọng để tăng nguồn thu mà không gây méo mó nền kinh tế".
Đối mặt với thách thức kinh tế ngay sau chiến thắng
Chỉ một tuần sau chiến thắng lớn, bà Takaichi đã phải đối mặt với kết quả kinh tế cực kỳ thất vọng khi tăng trưởng GDP quý 4 năm 2025 của Nhật Bản ở mức thấp hơn nhiều lần so với các dự báo trước đó. Điều này báo hiệu rằng nữ Thủ tướng sẽ phải giải quyết nhiều bài toán khó khăn để theo đuổi chương trình nghị sự đầy tham vọng.
Để trấn an thị trường, bà Takaichi dự kiến tái khẳng định định hướng tài khóa "có trách nhiệm và chủ động", đồng thời đặt mục tiêu giảm nợ công. Bà cũng sẽ công bố thành lập một hội đồng quốc gia liên đảng nhằm thảo luận về chính sách thuế và phương án chi trả cho chi phí an sinh xã hội đang gia tăng do dân số già hóa.
Ưu tiên trước mắt của chính phủ mới là thông qua ngân sách cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 1 tháng 4, sau khi quy trình này bị trì hoãn vì cuộc bầu cử. Liên minh cầm quyền đồng thời thúc đẩy dự luật cấm hành vi xúc phạm quốc kỳ, đẩy nhanh tranh luận về sửa đổi Hiến pháp và điều chỉnh quy định Hoàng gia để giảm nguy cơ khủng hoảng kế vị.
Bà Takaichi và nhiều thành viên Đảng Dân chủ tự do phản đối việc cho phép phụ nữ lên ngôi Thiên hoàng, nhưng có thể xem xét sửa đổi quy định để "nhận nuôi" thêm thành viên nam vào Hoàng gia, một giải pháp nhằm đảm bảo sự ổn định lâu dài cho chế độ quân chủ.
