Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) buộc phải ngừng viện trợ từ tháng 4 tới đang đặt Somalia trước nguy cơ khủng hoảng đói nghiêm trọng, có thể đẩy thêm hàng triệu người vào cảnh nghèo đói cùng cực. Số liệu mới nhất từ WFP và các đánh giá an ninh lương thực cho thấy, khoảng 4,4 triệu người – tương đương gần một phần tư dân số Somalia – hiện đang sống trong tình trạng mất an ninh lương thực từ mức “khủng hoảng” trở lên (IPC 3+).
Tình trạng khẩn cấp gia tăng
Trong số này, gần 1 triệu người đã rơi vào tình trạng “khẩn cấp”, đối mặt với nguy cơ thiếu đói trầm trọng. Con số này đáng báo động so với các giai đoạn trước, khi số người trong tình trạng khẩn cấp tăng mạnh do hạn hán và lũ lụt gây thất bát mùa màng, phá hủy sinh kế, giá lương thực tăng cao, đồng thời viện trợ nhân đạo toàn cầu suy giảm đáng kể.
WFP cắt giảm hỗ trợ do thiếu ngân sách
Trong nhiều năm qua, WFP đã dẫn dắt phần lớn nỗ lực cứu trợ lương thực tại quốc gia vùng sừng châu Phi này và phụ trách khuôn khổ phản ứng an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, do thiếu hụt ngân sách kéo dài, tổ chức này đã phải cắt giảm hơn hai phần ba quy mô hỗ trợ khẩn cấp so với một năm trước: từ khoảng 2,2 triệu người xuống chỉ còn 600-640 nghìn người được trợ giúp mỗi tháng.
Các chương trình dinh dưỡng dành cho phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em cũng bị thu hẹp mạnh, làm gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng cấp tính ở nhiều vùng nông thôn. Trong tuyên bố mới nhất, WFP thông báo đang đối mặt với “khoảng trống tài chính khủng khiếp” và khẩn thiết kêu gọi khoản tài trợ 95 triệu USD để duy trì hoạt động cứu trợ cho các nhóm dễ bị tổn thương nhất tại Somalia từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay.
Nguy cơ đình chỉ viện trợ vào thời điểm giáp hạt
Nếu không nhận được cam kết về số tiền này trong vài tuần tới, WFP sẽ phải đình chỉ phần lớn viện trợ lương thực ngay trong tháng 4, đúng thời điểm nhiều vùng ở Somalia bước vào giai đoạn “giáp hạt”, nguồn lương thực dự trữ cạn kiệt và giá cả leo thang. Giới phân tích lo ngại, nếu khoảng trống tài chính của WFP không sớm được lấp đầy, Somalia có thể rơi vào vòng xoáy mới về suy dinh dưỡng, dịch bệnh và di cư bất đắc dĩ.
Tác động lan rộng và kêu gọi hỗ trợ
Những hậu quả này không chỉ ảnh hưởng đến Somalia mà còn lan rộng trong toàn khu vực, gia tăng thêm sức ép lên hệ thống nhân đạo toàn cầu vốn đã quá tải do thiếu ngân sách. Hiện WFP và các đối tác đang kêu gọi các nhà tài trợ truyền thống cũng như các nền kinh tế mới nổi khẩn trương tăng mức đóng góp, bởi chi phí cứu trợ sớm luôn thấp hơn rất nhiều so với việc phải đối phó với nạn đói toàn diện.
