Slovakia Đe Dọa Cắt Điện Cho Ukraine Trong Bối Cảnh Tranh Chấp Dầu
Ngày 23 tháng 2, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã đưa ra tuyên bố gây chấn động, cảnh báo rằng nước này sẽ cắt nguồn cung điện cho Ukraine nếu hoạt động trung chuyển dầu qua đường ống Druzhba không được khôi phục. Động thái này làm leo thang căng thẳng năng lượng và chính trị giữa hai quốc gia, trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine vẫn đang diễn ra phức tạp.
Tuyên Bố Cứng Rắn Của Thủ Tướng Slovakia
Ông Fico nhấn mạnh: "Từ hôm nay, nếu phía Ukraine đề nghị Slovakia hỗ trợ ổn định hệ thống năng lượng, thì sự hỗ trợ đó sẽ không được cung cấp." Tuyên bố này được đưa ra sau khi đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô quan trọng của Nga đi qua Ukraine tới Hungary và Slovakia, đã ngừng hoạt động từ cuối tháng 1 do một cuộc tấn công bằng UAV của Nga. Slovakia và Hungary cáo buộc Ukraine cố tình ngừng trung chuyển vì lý do chính trị, trong khi Kiev kiên quyết bác bỏ.
Phản Ứng Từ Phía Ukraine
Tuy nhiên, một quan chức Ukraine đã tiết lộ với tờ Kyiv Independent rằng Kiev vẫn có thể nhập khẩu điện khẩn cấp từ Slovakia bất chấp tuyên bố của ông Fico. Tổng Giám đốc Ukrenergo Vitaliy Zaichencho cho biết, đơn vị vận hành lưới điện quốc gia Ukraine đã nhận được thông báo từ cơ quan quản lý năng lượng Slovakia về các điều kiện giá linh hoạt mới đối với việc nhập khẩu điện khẩn cấp. Ông Zaichencho giải thích: "Ukraine vẫn có thể nhập điện khẩn cấp nhưng với mức giá khác. Điều này không nghiêm trọng. Ukraine không phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ này và việc nhập khẩu chỉ mang tính thời điểm."
Slovakia hiện chiếm khoảng 17% lượng điện mà Ukraine nhập khẩu từ Liên minh châu Âu. Năm nay, Ukraine buộc phải tăng nhập khẩu điện từ các nước láng giềng khi cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị Nga tấn công và phá hoại. Ông Zaichencho cũng bày tỏ sự bối rối về lý do ông Fico đưa ra tuyên bố trên, trong bối cảnh tranh chấp giữa Kiev, Bratislava và Budapest về dòng chảy dầu của Nga ngày càng gia tăng.
Động Thái Chính Trị Hay Hành Động Thực Tế?
Chuyên gia năng lượng Denys Sakva tại công ty đầu tư Dragon Capital nhận định với Kyiv Independent: "Điều này dường như mang tính động thái chính trị hơn là hành động thực tế." Thủ tướng Slovakia còn cảnh báo nước này có thể xem xét lại lập trường ủng hộ Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu và "chuẩn bị các biện pháp tiếp theo" nếu tranh chấp tiếp diễn. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa các quốc gia đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.
Bối Cảnh Rộng Lớn Hơn
Mạng lưới Druzhba, một trong những hệ thống đường ống dầu lớn nhất thế giới, vẫn là nguồn cung quan trọng đối với Hungary và Slovakia. Hai quốc gia này được xem là có chính phủ thân Nga nhất trong EU, đồng thời là những thành viên duy nhất còn nhập dầu thô Nga qua tuyến này. Budapest và Bratislava đã tìm kiếm các tuyến thay thế, đề nghị Croatia hỗ trợ vận chuyển dầu qua đường ống Adria, nhưng Bộ trưởng Kinh tế Croatia Ante Susnjar cho biết Zagreb từ chối vận chuyển dầu của Nga.
Tuyên bố của ông Fico được đưa ra chỉ vài giờ sau khi EU không thể thông qua gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga do Hungary phủ quyết. Hungary cũng đã chặn khoản vay 90 tỷ euro (107 tỷ USD) của EU dành cho Kiev. Tại cuộc họp Hội đồng Đối ngoại, các bộ trưởng EU đã không thể thuyết phục Hungary và Slovakia rút lại các biện pháp gây sức ép đối với Ukraine liên quan đến việc chậm khôi phục trung chuyển dầu. Tờ Kyiv Independent cho biết, Hungary có ý định giữ nguyên lập trường.
Ngày 20 tháng 2, người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anna-Kaisa Itkonen cho biết, EU hoan nghênh việc khôi phục hoạt động của đường ống, nhưng nhấn mạnh quyết định cuối cùng thuộc về Ukraine. Tình hình này cho thấy sự phức tạp của các mối quan hệ năng lượng và chính trị trong khu vực, với những tác động sâu rộng đến an ninh và ổn định của châu Âu.
