Phái đoàn Iran đến Pakistan đàm phán ngừng bắn, Mỹ cảnh báo cứng rắn
Phái đoàn cấp cao của Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã đến thủ đô Islamabad, Pakistan vào tối thứ Sáu, chuẩn bị cho các cuộc đàm phán ngừng bắn với Hoa Kỳ. Chuyến bay đặc biệt này không chỉ chở các nhà đàm phán mà còn mang theo di hài của các lãnh đạo và chỉ huy quân sự cấp cao đã tử nạn trong các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel.
Iran đặt điều kiện, Mỹ nghi ngờ thiện chí
Trước thềm đàm phán, Iran đã đưa ra hai điều kiện tiên quyết: thực thi lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản bị phong tỏa. Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf tuyên bố: "Chúng tôi có thiện chí, nhưng chúng tôi không tin tưởng", phản ánh sự hoài nghi sâu sắc về cam kết của Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng kinh nghiệm đàm phán trước đây với Washington thường kết thúc bằng thất bại và vi phạm từ phía Mỹ.
Ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép, cảnh báo rằng Iran "không có lá bài nào" ngoài việc gây sức ép ngắn hạn thông qua eo biển Hormuz. Ông Trump khẳng định trọng tâm của thỏa thuận là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và mở cửa lại eo biển Hormuz, đồng thời đe dọa sẽ nối lại hành động quân sự mạnh hơn nếu đàm phán thất bại.
Tình hình Lebanon căng thẳng giữa làn đạn
Trong khi đó, tình hình tại Lebanon vẫn hết sức căng thẳng khi Israel tiếp tục các cuộc không kích dữ dội, bất chấp lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran. Theo báo cáo từ Bộ Y tế Lebanon, số người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3 đã lên tới 1.953 người, với 6.303 người bị thương. Đặc biệt, trong ngày 8/4, Không quân Israel đã tấn công 100 mục tiêu chỉ trong vòng 10 phút, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng.
Mỹ đã nhận vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon, với sự tham gia của Đại sứ Mỹ tại Beirut. Tuy nhiên, Israel ban đầu tỏ ra ít quan tâm, cho rằng chính phủ Lebanon không có hành động thực chất chống lại Hezbollah. Dưới áp lực từ Mỹ, Israel đã đồng ý giảm quy mô hoạt động quân sự tại Lebanon để tạo điều kiện cho đàm phán với Iran.
Năng lực quân sự Iran vẫn còn hiện hữu
Mặc dù các báo cáo tình báo Mỹ và Israel chỉ ra rằng Iran đã mất đi 80% hệ thống phòng không, 90% nhà máy sản xuất vũ khí và hơn 90% lực lượng hải quân truyền thống sau các cuộc không kích, Tehran vẫn duy trì khả năng khôi phục đáng kể. Iran còn hơn 1.000 tên lửa tầm trung trong số 2.500 quả so với lúc bắt đầu cuộc chiến, cùng với hàng nghìn tên lửa tầm ngắn và tầm trung khác.
Các chuyên gia cảnh báo rằng một lệnh ngừng bắn có thể là cơ hội để Iran tái thiết lập lực lượng nếu các biện pháp trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu không được thắt chặt. Bộ chỉ huy liên quân Iran cũng cảnh báo họ đang "đặt ngón tay lên cò súng" do những vi phạm lòng tin từ phía Mỹ và Israel.
Triển vọng đàm phán và thách thức phía trước
Cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào thứ Ba tuần tới với sự tham gia của các đại diện từ Israel, Lebanon và trung gian Mỹ. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu đoàn đàm phán của Washington, đã gửi đi thông điệp cứng rắn, cảnh báo Iran không được "giở trò" trong tiến trình này. Ông Vance khẳng định Mỹ sẵn sàng đối thoại thiện chí nhưng sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực trì hoãn hay lừa dối nào.
Bầu không khí hòa đàm đang đầy rẫy sự nghi ngờ từ cả hai phía. Trong khi Iran nhấn mạnh sẽ không chấp nhận kiểu "ngoại giao lừa dối", Mỹ và Israel lại phủ nhận việc Lebanon nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn. Sự khác biệt này tạo nên một hố sâu ngăn cách về các vấn đề then chốt như kiểm soát eo biển Hormuz, tài sản bị phong tỏa, chương trình hạt nhân của Iran và cuộc xâm lược của Israel vào Lebanon.
Với lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn ở mức nhỏ giọt và những tổn thất nhân mạng tiếp tục gia tăng tại Lebanon, cộng đồng quốc tế đang dõi theo sát sao liệu các bên có thể vượt qua những bất đồng để đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững hay không. Tương lai của khu vực Trung Đông đang phụ thuộc phần lớn vào kết quả của những cuộc đàm phán căng thẳng này tại Islamabad.
