Căng thẳng leo thang: Nguy cơ tấn công nhà máy điện Iran đe dọa an ninh nước uống toàn vùng Vịnh
Nguy cơ leo thang căng thẳng theo kiểu "ăn miếng trả miếng" giữa Mỹ và Iran đang làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về tác động xấu trên diện rộng tại khu vực Trung Đông. Đặc biệt, mối đe dọa nhắm vào các cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm cả nhà máy điện và các nhà máy khử muối nước biển, có thể gây ra hậu quả thảm khốc cho an ninh nguồn nước của nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Thời hạn 48 giờ và những cảnh báo đáp trả cứng rắn
Vào ngày 21 tháng 3, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt ra một thời hạn 48 giờ buộc Tehran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của thế giới. Ông Trump cảnh báo rằng nếu không đáp ứng, Mỹ sẽ tiến hành tấn công vào các nhà máy điện của Iran.
Phản ứng lại, Iran đã thể hiện thái độ cứng rắn không kém. Người phát ngôn quân đội Iran, Ebrahim Zolfaqari, tuyên bố: "Nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị kẻ thù tấn công, tất cả cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và đặc biệt là các cơ sở khử muối nước thuộc về Mỹ và các chế độ đồng minh trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu trả đũa."
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh giao tranh tiếp tục leo thang. Tối ngày 22 tháng 3, Iran đã phóng một loạt tên lửa vào miền bắc và trung Israel, bao gồm cả thủ đô tài chính Tel Aviv. Chỉ vài giờ trước đó, quân đội Israel thông báo đã tiến hành một cuộc không kích nhắm vào thủ đô Tehran của Iran.
Mối đe dọa thảm họa đối với an ninh nước uống vùng Vịnh
Viễn cảnh các cơ sở hạ tầng dân sự, đặc biệt là các nhà máy điện và nhà máy khử muối, trở thành mục tiêu tấn công đang gây ra mối lo ngại cực lớn. Các chuyên gia cảnh báo rằng, trong khi các cuộc tấn công vào hệ thống điện có thể khiến Iran gặp khó khăn, thì hậu quả có thể là thảm họa đối với các nước láng giềng vùng Vịnh.
Thực tế đáng báo động là:
- Các nhà máy khử muối nước biển đang sản xuất 100% lượng nước tiêu thụ tại Bahrain và Qatar.
- Chúng đáp ứng 80% nhu cầu nước uống tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
- Và cung cấp tới 50% nguồn nước cho Ả Rập Xê Út.
Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, cũng đã lên tiếng cảnh báo trên mạng xã hội X rằng cơ sở hạ tầng và các cơ sở năng lượng quan trọng ở Trung Đông có thể bị "phá hủy một cách không thể phục hồi" nếu các nhà máy điện của Iran bị tấn công.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa và cuộc khủng hoảng dầu mỏ
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tuyên bố rõ ràng rằng eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị phong tỏa. Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Một tuyên bố nhấn mạnh: "Eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa hoàn toàn và sẽ không được mở lại cho đến khi các nhà máy điện bị phá hủy của Iran được xây dựng lại."
Tình trạng tắc nghẽn này được đánh giá là đang gây ra cuộc khủng hoảng dầu mỏ nghiêm trọng nhất kể từ những năm 1970. Chỉ trong tuần trước, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng vọt tới 35%. Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang trải qua những biến động mạnh, đặc biệt là trong các phiên giao dịch đầu ngày tại châu Á.
Tuy nhiên, phía Iran cũng đưa ra một tín hiệu nhất định. Ông Ali Mousavi, đại diện của Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế, cho biết eo biển vẫn mở cửa cho tất cả các tàu thuyền, ngoại trừ những tàu có liên hệ với "kẻ thù của Iran". Việc đi qua là có thể nếu có sự phối hợp và các thỏa thuận an ninh với Tehran. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy một số tàu, như tàu mang cờ Ấn Độ và một tàu chở dầu của Pakistan, đã đàm phán thành công để đi qua an toàn.
Mặt trận mở rộng và hậu quả nhân đạo nghiêm trọng
Song song với cuộc đối đầu chính giữa Mỹ, Israel và Iran, một mặt trận khác cũng đang nóng lên tại biên giới Israel-Lebanon giữa Israel và lực lượng Hezbollah.
Người phát ngôn quân đội Israel, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết dự kiến sẽ còn "nhiều tuần giao tranh nữa chống lại Iran và Hezbollah". Kể từ khi tham chiến vào ngày 2 tháng 3, Hezbollah đã bắn hàng trăm rocket vào Israel, dẫn đến các cuộc không kích trả đũa của Israel được cho là đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng ở Lebanon.
Tổng kết lại, cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 do Mỹ và Israel phát động đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng. Nó không chỉ làm đảo lộn thị trường, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt và làm dấy lên nỗi lo lạm phát toàn cầu, mà còn gây ra những chấn động sâu sắc trong liên minh phương Tây thời hậu chiến. Cuộc khủng hoảng hiện tại với nguy cơ tấn công vào cơ sở hạ tầng sống còn như nhà máy điện và nhà máy khử muối đang đặt ra một mối đe dọa chưa từng có đối với an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước và ổn định khu vực.
