Nga và Trung Quốc cùng phủ nhận cáo buộc thử hạt nhân bí mật
Ngày 18-2, Điện Kremlin đã lên tiếng khẳng định cả Trung Quốc và Nga đều không tiến hành bất kỳ vụ thử hạt nhân bí mật nào. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ cáo buộc Bắc Kinh thực hiện một vụ thử nghiệm như vậy vào năm 2020, theo báo cáo từ Hãng tin Reuters.
Phản ứng từ Điện Kremlin và Trung Quốc
Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, tuyên bố trước báo giới: "Chúng tôi đã nghe nhiều đề cập tới một số cuộc thử nghiệm nhất định. Cả Liên bang Nga và Trung Quốc đều được nhắc đến trong vấn đề này. Nhưng cả Liên bang Nga lẫn Trung Quốc đều không tiến hành bất kỳ vụ thử hạt nhân nào". Ông còn nhấn mạnh rằng những cáo buộc này đã bị đại diện của Trung Quốc bác bỏ một cách dứt khoát.
Phía Trung Quốc cũng phản ứng mạnh mẽ. Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, Lưu Bằng Vũ, cho rằng cáo buộc là "hoàn toàn vô căn cứ" và chỉ là nỗ lực "nhằm ngụy tạo cái cớ" để Mỹ nối lại các cuộc thử nghiệm hạt nhân của mình. Ông Lưu còn chỉ trích đây là "sự thao túng chính trị nhằm theo đuổi bá quyền hạt nhân".
Cáo buộc từ phía Mỹ và dữ liệu địa chấn
Trước đó, tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva vào ngày 6-2, ông Thomas DiNanno, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế, đã cáo buộc Trung Quốc tiến hành một vụ thử hạt nhân bí mật vào năm 2020. Chi tiết hơn, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Christopher Yeaw tiết lộ trong một sự kiện ở Washington rằng một trạm địa chấn tại Kazakhstan đã ghi nhận một "vụ nổ" có cường độ 2,75 từ bãi thử Lop Nor ở phía tây Trung Quốc vào ngày 22-6-2020.
Ông Yeaw, một cựu nhà phân tích tình báo với bằng tiến sĩ kỹ thuật hạt nhân, nhận định: "Tôi cho rằng gần như không có khả năng nào khác ngoài việc đó là một vụ nổ, một vụ nổ đơn lẻ". Ông chỉ ra rằng dữ liệu này không phù hợp với các vụ nổ khai thác mỏ hay động đất, và khẳng định: "Đó là những gì bạn có thể thấy từ một vụ thử nổ hạt nhân".
Phản ứng từ các tổ chức quốc tế và lo ngại chạy đua vũ trang
Tổ chức Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBTO) cho biết họ không có đủ dữ liệu để xác nhận cáo buộc của ông Yeaw một cách chắc chắn. Tuy nhiên, sự việc này làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân, đặc biệt khi Hiệp ước New START giữa Mỹ và Nga sẽ hết hiệu lực vào ngày 5-2-2026.
Với việc hiệp ước này kết thúc, Washington và Matxcơva sẽ không còn chịu bất kỳ ràng buộc pháp lý nào về triển khai tên lửa chiến lược và đầu đạn hạt nhân, lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ. Một số chuyên gia lo ngại thế giới có thể bước vào một cuộc chạy đua vũ trang tăng tốc, dù ý kiến khác cho rằng nỗi lo này phần nào bị thổi phồng.
Ông DiNanno còn nhắc lại dự báo rằng Trung Quốc sẽ có hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn thay thế Hiệp ước New START bằng một thỏa thuận mới có sự tham gia của cả Bắc Kinh. Bối cảnh này làm nổi bật những căng thẳng đang gia tăng trong lĩnh vực an ninh hạt nhân toàn cầu.
