Ông Netanyahu Mang 'Yêu Sách Tối Đa' Đến Washington Giữa Bế Tắc Về Iran
Cuộc hội đàm ngày 11/2 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã kết thúc mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận quyết định nào liên quan đến vấn đề Iran. Sự kiện này làm nổi bật sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa hai đồng minh thân cận, với Israel kỳ vọng vào các biện pháp mạnh mẽ để vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Tehran, trong khi ông Trump lại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại nhằm tìm kiếm một thỏa thuận mới trong tương lai.
Bất Đồng Trong Chiến Lược Đối Với Iran
Trong bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp, Tổng thống Trump tuyên bố: “Nếu có thể đạt được thỏa thuận với Iran, đó sẽ là phương án tôi ưu tiên. Nếu không thể đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra.” Ông cũng nhắc lại việc Mỹ từng không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, khi Tehran từ chối thỏa thuận, như một lời cảnh báo rõ ràng. Tuy nhiên, điều này cho thấy Washington vẫn chưa đưa ra cam kết cụ thể nào để đáp ứng các yêu cầu của Israel, thay vào đó duy trì chiến thuật răn đe.
Những Yêu Sách Cốt Lõi Của Israel Và Động Cơ Nội Bộ
Theo nguồn tin từ Reuters, ông Netanyahu muốn thúc đẩy Mỹ mở rộng khuôn khổ đàm phán với Iran, tập trung vào ba yêu cầu cốt lõi: chấm dứt chương trình làm giàu hạt nhân, hạn chế tên lửa đạn đạo, và chấm dứt hỗ trợ các nhóm ủy nhiệm trong khu vực như Hamas và Hezbollah. Chuyên gia Barbara Slavin từ Hội đồng Stimson nhận định trên Al Jazeera rằng nhà lãnh đạo Israel đang đưa ra những “yêu sách tối đa”, không dừng lại ở mục tiêu quân sự mà còn kỳ vọng vào một kịch bản thay đổi chế độ tại Iran.
Giới quan sát cho rằng áp lực từ phía ông Netanyahu còn nhằm phục vụ mục đích nội bộ. Phóng viên Nour Odeh của Al Jazeera chỉ ra rằng triển vọng bầu cử sớm tại Israel là động lực khiến Thủ tướng nước này thúc đẩy ông Trump giữ lập trường cứng rắn. Một thắng lợi ngoại giao trước Iran sẽ là “quân bài” chiến lược giúp ông Netanyahu chiếm ưu thế tuyệt đối trước cử tri.
Phản Ứng Từ Iran Và Vai Trò Của Các Trung Gian
Phía Iran đã phản ứng mạnh mẽ trước các yêu cầu của Israel. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo Tehran sẵn sàng đưa mức độ làm giàu urani và quy mô dự trữ hạt nhân lên bàn thương lượng với Mỹ, nhưng nhấn mạnh điều kiện tiên quyết là các quyền hợp pháp của nước này theo luật pháp quốc tế phải được công nhận và tôn trọng đầy đủ. Cùng ngày, ông Ali Shamkhani, Cố vấn Lãnh đạo tối cao Iran, khẳng định năng lực tên lửa của nước này là “không thể thương lượng”, tạo ra điểm bế tắc nghiêm trọng trong đàm phán.
Trong bối cảnh căng thẳng, Qatar và Oman đang đẩy mạnh vai trò cầu nối ngoại giao. Ngày 11/2, Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani đã có cuộc điện đàm quan trọng với Tổng thống Trump để thảo luận các giải pháp hạ nhiệt. Cùng ngày, ông cũng tiếp ông Ali Larijani, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tại Doha. Các nỗ lực này diễn ra ngay sau khi Mỹ và Iran nối lại các cuộc tiếp xúc gián tiếp tại Oman vào ngày 9/2, mang lại hy vọng về việc ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng.
Triển Vọng Và Thách Thức Trong Tương Lai
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố đất nước của ông sẵn sàng chứng minh tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân, nhưng sẽ “không khuất phục trước những yêu sách thái quá.” Ở phía ngược lại, ông Trump tiếp tục duy trì chiến thuật “vừa đấm vừa xoa”, vừa khẳng định ưu tiên đối thoại, vừa đe dọa hành động quân sự nếu không đạt được thỏa thuận. Mỹ cũng đang cân nhắc điều động tàu sân bay thứ hai tới khu vực Trung Đông như một tín hiệu răn đe, làm gia tăng căng thẳng.
Cuộc hội đàm này là lần thứ 7 giữa ông Trump và ông Netanyahu kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái, cho thấy các vấn đề tại Gaza và Iran chiếm ưu tiên cao trong chương trình nghị sự của Washington. Dù vậy, sự thận trọng từ Nhà Trắng và phản hồi chừng mực từ Văn phòng Thủ tướng Netanyahu cho thấy con đường đàm phán vẫn còn nhiều chông gai, với lợi ích an ninh của Israel được khẳng định là ưu tiên không thể tách rời.
